السلام علیک یا اباصالح المهدی(عج)
(واحد انتظار هیإت و کانون خادم الرضا قم در راستای خدمت به دین اسلام و مذهب شیعه کوشش می کند)
 

[ یکشنبه سی و یکم مرداد 1389 ] [ 13:33 ] [ حمزه صفا ] [ ]
[ جمعه بیست و نهم مرداد 1389 ] [ 18:16 ] [ حمزه صفا ] [ ]
[ یکشنبه بیست و چهارم مرداد 1389 ] [ 12:23 ] [ حمزه صفا ] [ ]
www.3jokes.com - عکس، کلیپ، جوک، SMS

www.3jokes.com - عکس، کلیپ، جوک، SMS

 www.ir-tci.org

 

 

 

عکس زیبا برای حضرت ولی عصر

[ یکشنبه بیست و چهارم مرداد 1389 ] [ 11:30 ] [ حمزه صفا ] [ ]

مروری بر رویکرد های جاری در نمایه سازی منابع دینی چاپ نامه الکترونیک
نوشته شده توسط سید تقی واردی   

 با بررسی دو نرم افزار تخصصی مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی

 سید تقی واردی

  • چکیده : با توجه به گستردگی و فزونی روز افزون اطلاعات ، دسترسی به منابع و مطالب دلخواه به یکی از معضلات جهانی تبدیل گردیده است .

متخصصان و اندیشمندان اطلاع رسانی برای مدیریت و مهار اطلاعات موجود در پایگاه ها و شبکه های جهانی ، راه کارهای مختلفی را آزمودند که نمایه سازی اطلاعات یکی از به روز ترین آن هاست .

گرچه در کشور های پیشرفته و اندکی در کشورما از مقوله " نمایه سازی " برای سازماندهی اطلاعات استفاده می گردد ، ولیکن مع الاسف در حوزه علوم و معارف اسلامی کار چشمگیری در این باب که جنبه عمومی داشته باشد ، صورت نگرفته است . تنها برخی از مراکز پژوهشی و اطلاع رسانی وابسته به حوزه علمیه قم کارهای محدود و معدودی انجام داده اند که به خاطر تازگی و نوآوری آن ها چندان مکانتی پیدا نکرده اند .

این نوشته ، به نمایه سازی و کاربردهای مفید و اثر بخش آن دردو پایگاه اطلاعاتی اسلامی ، یعنی : " مطهر (مجموعه آثار علامه شهید مطهری ) " و "اصول فقه بر اساس اصطلاح نامه علوم اسلامی "  می پردازد و آن دو را از جهات گوناگون مورد نقد و بررسی قرار داده و دست اندرکاران مراکز پژوهشی حوزه های علمیه را به تغییر رویکردشان در سازماندهی منابع علوم اسلامی به روش نمایه سازی توصیه می نماید .  

 کلید واژه ها : ذخیره سازی اطلاعات / سازماندهی اطلاعات / نمایه سازی / مراکز پژوهشی  / برنامه رایانه ای مطهر / پایگاه تخصصی اصول فقه

 پیش گفتار : در عصر ما که عصر ارتباطات و فن آوری اطلاعات است ، تولید اطلاعات و ذخیره سازی آن ها سرعت چشمگیری به خود گرفته و در هر دقیقه میلیون ها صفحه بر اطلاعات قبلی افزوده می شود . اگر به همین صورت ادامه بیابد و چاره ای برای مدیریت و کنترل و نظم آن به وجود نیاید تبدیل به انفجار اطلاعات می گردد که نه تنها سود بخش برای جهانیان نیست که بسیار زیان آور و فرصت سوز می گردد . 
 
بدین جهت از سال های نه چندان دور متخصصان امر اطلاع رسانی در فکر مدیریت چنین فرایندی برآمدند و برای آن ، راه ها و شیوه های مختلفی طرح و تجربه کردند  ولیکن هیچ کدام از آن ها نتوانست نیازهای کاربران را برطرف و آنان را اقناع نماید .
از بین آن ها ، " نمایه سازی " به عنوان یک راه کار مفید و عملیاتی مورد توجه بیشتری قرار گرفت .
البته غیر از نمایه سازی ، از روش های دیگری چون :  چکیده نویسی ، فهرست نویسی ، کتابشناسی ، مستند نگاری ، فرهنگ نامه نویسی و دائرة المعارف نگاری ، نیز برای تنظیم و طبقه بندی اطلاعات استفاده می شود که هر کدام کاربردهای خاص خود را دارند .
اما نمایه سازی یکی از روش های سودمند سازماندهی اطلاعات است که اگر براساس اصطلاح نامه پی ریزی ، شود بسیار کارساز و کارگشا خواهد بود . 
هدف ما در این مقاله ، بحث و بررسی دو برنامه رایانه ای در حوزه علوم اسلامی است که از سوی دفتر تبلیغات اسلامی تهیه و ارائه شده اند . آن دو عبارتند از :>برنامه رایانه ای مطهر ( آثار شهید مطهری )پایگاه تخصصی اصول فقه >تلاش خواهیم کرد که این دو برنامه را مورد بررسی قرار داده و انجام نمایه سازی در آن ها را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهیم. در پایان ، ضمن برشمردن معایب و مزایای نمایه سازی ، مراکز پژوهشی حوزه های علمیه را توصیه و تشویق به انجام نمایه سازی بر اساس اصطلاح نامه علوم اسلامی می نماییم .
۱-  نمایه سازی پس همارا :
 که معادل لاتین آن : post co ordinat indexing system   می باشد ، شیوه ای است که نمایه ساز  سرشناسه ها را از مفاهیم بسیار ساده انتخاب می کند و تعدادی شناسه زیر هریک اضافه می کند و نیز تدابیری برای پیوستن آن ها با یکدیگر به دست می دهد تا به وسیله آن ها جوینده بتواند موضوع مرکب مورد نظر خود را بیابد .

۲-  نمایه سازی پیش همارا :
که معادل لاتین آن : pre co ordinat indexing system  است شیوه ای است که در آن ، واژه ها در زمان نمایه سازی سند با هم ترکیب می شوند و تر کیب آن ها در سرعنوان ها نشان داده می شود .

 

  • حوزه های علمیه و نمایه سازی

چون نمایه سازی پدیده ای نو و تازه ای است که هنوز در جوامع علمی و فرهنگی کشور چندان رسمیت و معروفیتی پیدا نکرده است ، تبعا در حوزه های علمیه نیز رواج نیافته است . ولیکن با این حال برخی از مراکز پژوهشی حوزه علمیه قم و یا مراکز مستقر در قم  سال هاست که آن را تجربه و مورد استفاده قرار می دهند . مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی ( وابسته به دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم ) که هم اینک " مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی " خوانده می شود یکی از پیشگامان در نمایه سازی منابع دینی به شمار می آید. این مرکز ، یکی دو سال پیش از سال ۱۳۷۰ نمایه سازی را با جدیت و همت پژوهشگران خود آغاز کرد و چند مجموعه را در دست نمایه سازی قرار داد و از همان جا و همان هنگام به ضرورت تدوین و تهیه اصطلاح نامه علوم اسلامی واقف گردید. محصول تلاش محققان این مرکز ، چند برنامه رایانه ای بود که متاسفانه مورد حمایت و پشتیبانی قرار نگرفت و به فراموشی سپرده شدند ولیکن در بین آن ها برنامه رایانه ای مطهر توانست خود را حفظ و در حد وسیع تکثیر و توزیع گردد . البته سال های بعد دوباره گرایش به نمایه سازی قوت گرفت و مجموعه های دیگری براساس اصطلاح نامه علوم اسلامی مورد نمایه سازی قرار گرفتند . >بررسی دو پایگاه تخصصی معتبر اسلامی < در حوزه علوم و معارف اسلامی گرچه نرم افزارها و پایگاه های مفید و ارزشمندی تهیه و تولید شده و به بازار عرضه گردیده است ، ولیکن مع الاسف اغلب آن ها فاقد بهره مندی از روش نمایه سازی می باشند و در این میان تنها چند پایگاه به نمایه سازی روی آورده و از آن برای سازماندهی اطلاعات علوم و معارف اسلامی استفاده کردند که در مجموع پایگاه های دینی و مذهبی ، چندان به چشم نمی آیند و لیکن به حول و قوه الهی همین مقدار نیز می تواند طلیعه مبارکی باشد برای اقدام سراسری در نمایه سازی علوم و معارف بشری ، به ویژه علوم و معارف اسلامی .

مناسب است در این جا ، به چند پایگاه اسلامی که از روش نمایه سازی استفاده کرده اند اشاره ای داشته و آن ها را در ترازوی نقد و بررسی قرار دهیم : 

 ۱- نرم افزار مجموعه آثاری " مطهر "   

تولید : مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی ( وابسته به دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیع قم ) که هم اینک به " مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی " تغییر نام پیدا کرد .

تاریخ تولید : کار نمایه سازی آن بین سال های ۱۳۷۰ تا ۱۳۷۳ انجام  و در سال های بعد مورد بازنگری قرار گرفت . هم زمان با تحقیق و فیش برداری موضوعات کتاب ها جهت نمایه سازی ، کار طراحی و تدوین نرم افزاری آن نیز مد نظر بود که در آغاز برنامه ای تحت داس و پس از آن نرم افزاری تحت ویندوز برای چنین مجموعه ای آماده گردید . 

مشخصات محتوایی : این برنامه رایانه ای ، حاوی آثار و تالیفات علامه شهید آیت الله مرتضی مطهری (ره ) است که حضرت امام خمینی (قدس سره ) توصیه و تاکید فراوان در مطالعه و استفاده از آثار وی به جوانان و همه اقشار فرهنگی جامعه نمود و تمامی آثار ایشان را بلا استثنا تایید فرمودند .

 در این برنامه قریب به ۹۰ جلد از آثار آن علامه گرانقدر نمایه سازی ، چکیده نویسی و متن گذاری الکترونیکی شده است  و نمایه سازی آن ها براساس همارا می باشد .

نمایه سازی این مجموعه همراه با چکیده نویسی است و در واقع چکیده ، حلقه واسطه بین کلید واژه ها و محتوای منابع است .

چکیده نویسی این برنامه به صورت جمله های اسمیه و حد اکثر در دوسطر است و از بین آن ها کلید واژه های لازم اخذ و به گروه اصطلاح نامه پیشنهاد می گردید و پس از تصویب ، ثبت و ضبط می گردید .

البته در این برنامه امکانات و اطلاعات دیگری نیز افزوده شده است که چون چندان به مسئله نمایه سازی ارتباط پیدا نمی کند ، از بیان آن ها خود داری می کنیم .

 نحوه بازیابی :بازیابی اطلاعات این برنامه از پنج طریق امکان پذیر است ، که عبارتند از :

۱)  از طریق آثار

۲)  از طریق چکیده مطالب

۳)  از طریق کلید واژه ها

۴)  از طریق لیست الفاظ

۵)  از طریق جستجوی ترکیبی

به هریک از آن ها اشاره ای می کنیم :

-    از طریق آثار : در این بخش تمامی تالیفات و آثار شهید مطهری (ره) به ترتیب الفبایی نمایش داده می شود و در کادر پایین صفحه ، چکیده های مربوط به اثر خاص به همراه شناسنامه اثر مشاهده می گردد. با تایپ اثر خاص در گزینه جستجو ، همان اثر با تمام چکیده ها و شناسنامه اش در کادر پایین  به نمایش در می آید . در واقع ، این بخش متکفل نمایه آثاری برنامه فوق می باشد .

-    از طریق چکیده مطالب : در این بخش تمامی چکیده های موجود برنامه به صورت الفبایی ظاهر می گردد و با تایپ ابتدای حروف چکیده خاص ، چکیده مورد نظر آورده می شود . گرچه چکیده نویسی در امتداد نمایه سازی بسیار ثمر بخش و مفید است ، ولیکن تفکیک آن به عنوان یک باکس بازیابی مستقل چندان مورد استفاده نمی باشد .

-    از طریق کلید واژه ها : این بخش اصلی ترین کار نمایه سازی این مجموعه را برعهده دارد و تمامی کلید واژه های موجود ( اعم از واژگان ، اصطلاحات ، اعلام و تنالگان ) به صورت الفبایی مرتب شده است و می توان با تایپ چند حرف ، کلید واژه مورد نظر را پیدا کرد و از طریق آن به نمایه ها و متن سند راه پیدا کرد . در ضمن تعداد تکرار کلید واژه ها در مجموع اسناد ، در مقابل هریک از آن ها درج می گردد .
بازیابی اطلاعات این برنامه را می توان از هر دو شیوه همارا ( پیش همارا و پس همارا) انجام داد

-    از طریق لیست الفاظ : در این بخش به صورت لفظی جستجو می شود و لفظ مورد درخواست در کل منبع مورد جستجو قرار می گیرد . پس از بازیابی ، در یک ستون لیست منابع و در ستون دیگر شماره صفحات هر منبع به نمایش در می آید .

 گرچه جستجوی لفظی کلمات،  مقصود اصلی این پایگاه نیست ولیکن می تواند در بازیابی بهتر و جامع تر ، کمک شایانی به کاربر بنماید و بدین جهت اگر در برنامه ای جستجوی لفظی در کنار جستجوی موضوعی قرار داشته باشد ، حسن و  مزیت آن برنامه محسوب می گردد .

جستجوی ترکیبی : این بخش نیز از قسمت های ممتاز برنامه به شمار می آید که در آن امکان ترکیب منبع با کلید واژه و یا کلیدواژه با کلیدواژه وجود دارد و تکرار هر یک از آنان نیز امکان پذیر است . در ضمن منطق بول در آن حاکم می باشد .

 اصطلاح نامه و نمایه :

مطلب دیگری که نیاز به توضیح دارد ، مسئله چگونگی بهره مندی این برنامه از اصطلاح نامه (Thesaurus) است .

 باید گفت که مجموعه آثار شهید مطهری (ره ) به خاطر تنوع و گستردگی اطلاعات آن ها که از نبوغ علمی و فکری آن شهید بزرگوار سرچشمه می گیرد ، در قالب یک یا چند رشته از علوم نمی گنجد . بدین جهت نمی توان از اصطلاح نامه خاصی استفاده کرد و لیکن با الگو گرفتن از اصطلاح نامه های تخصصی و مراعات حداقل های روابط معنایی ( مانند مترادفات ) می توان بیس اصلی این پایگاه را اصطلاح نامه ای دانست ولی بازیابی اطلاعات آن تنها از طریق واژگان امکان پذیراست و استفاده از شیوه های نظام یافته و یا درختواره  ممکن نیست .

 نمونه ای از فهرست واژگان :

برای آشنایی بیشتر با واژگان کاربردی برنامه ، فرازی از فهرست واژگان آن را ارائه می کنیم :

 حجاب

حجاج

حجاج بن یوسف ثقفی ، ۴۰- ۹۵ ق

حجت ، محمد ، ۱۳۱۰- ۱۳۷۲ ق

حجر (فقه)

حجة الوداع

حجیت

حج

حج تمتع

حد (منطق )

حد تام

حد ناقص

حدوث اسمی

حدوث اضافی

حدوث دهری

حدوث ذاتی

حدوث زمانی

حدوث و قدم

حدود (فقه)

حد وسط

حدیث ثقلین

حدیث دوات وقلم

حدیث سلسلة الذهب

حدیث شناسی

حدیث غدیر

حدیث قدسی

حدیث منزلت

حربن یزید ریاحی ، - ۶۱ ق

حرص

حرعاملی ، محمد بن حسن ، ۱۰۳۳ – ۱۱۰۴ ق

حرکت

حرکت ارادی

حرکت اشتدادی

حرکت انتقالی

حرکت تکاملی

حرکت توسطی

حرکت جبری

حرکت جوهری

حرکت صور جسمانی

.......

جاذبه عمومی

جاذبه و دافعه

جالینوس ، ۱۲۹- ۱۹۹

جامعه

جامعه اسلامی

جامعه بی طبقه

جامعه شناسان

جامعه شناسی

جامعه شناسی دینی

جامی ، عبد الرحمان بن احمد ، ۸۱۷- ۸۹۸ ق

جانداران

جاودانگی

جاهلان

....

 البته کار استفاده از مترادفات و انتخاب واژه مرجح در میان واژه ای هم معنا و یا مشابه ، توسط رایانه انجام می گیرد و نیازی به انتخاب کاربر ندارد.

 نظر کارشناسی :
باید اذعان کرد که تحقیق و تهیه چنین برنامه رایانه ای در اوائل دهه هفتاد کاری بس سترگ و کم نظیر بود که به دست گروهی از محققان حوزه و طراحان رایانه ای آن دوران به انجام رسید و همه اقشار فرهنگی و خواهان آثار ارزشمند این علامه بزرگ را بهره مند نمود .

بدین جهت ، بااین که کار نمایه سازی این مجموعه بیش از پانزده سال قبل انجام یافته و امروزه دانش نمایه سازی پیشرفت های چشمگیری پیدا کرده است ، با این حال برنامه  رایانه ای "مطهر "  یک برنامه موفق نمایه سازی در میان برنامه های رایانه ای فارسی زبان به حساب می آید .

 

۲- پایگاه تخصصی اصول فقه

 تولید : مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی ( وابسته به معاونت پژوهشی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم ) .

مشخصات پایگاه : این پایگاه دارای پنج مولفه اصلی است که عبارتند از : اصطلاح نامه ، فرهنگ نامه ، نمایه ، منابع و مستند اعلام .

اصظلاح نامه : تعداد ۳۷۴/۷ اصطلاح در این پایگاه مورد استفاده قرار گرفته که ۳۹۵/۵ عدد آن از اصطلاحات پذیرفته شده و تصویبی علم اصول فقه است و مابقی از سایر اصطلاح نامه های علوم اسلامی به ودیعت گرفته شده است .
نمایش اصطلاح نامه به چهار صورت امکان پذیر است : الفبایی ، نظام یافته ، درختی و چرخشی .

 فرهنگ نامه : فرهنگ نامه اصول فقه ، منبع مرجعی است که در آن آگاهی های مفید ، مختصر و مستند از هریک از رده های اصول فقه در قالب مقاله ( عمدتا کوتاه ) بر اساس نظم اصطلاح نامه علوم اسلامی و با بهره گیری از سیستم ارجاع ارائه می دهد ، که مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی در صدد تدوین آن می باشد .
اما در این پایگاه ، به منظور پشتیبانی از اصطلاح نامه اصول فقه و فراهم آوری زمینه تدوین فرهنگ نامه علم اصول ، مقدمتا تعداد ۲۴۵ /۳ اصطلاح که دارای کاربرد بیشتری در علم اصول بودند ، انتخاب شده و مستندی برای آن ها نوشته شد .

 شخصیت نگاری : تعداد ۱۷۵تن از شخصیت ها و اعلامی که در نمایه سازی این پایگاه نامی از آنان آورده شد ، برای آنان نیز مستند مختصری با عنوان زندگی نامه فراهم گردید .

 منبع شناسی : مشخصات اجمالی تعداد ۱۶۱ جلد از کتاب های اصول فقه و رشته های مربوط به آن که به نحوی در این پایگاه مورد استفاده قرار گرفته اند ، در حد شناسنامه منبع آورده شده اند . برخی از آن ها همراه بامتن الکترونیکی و برخی دیگر فاقد متن می باشند .  

نمایه سازی : در این بخش اطلاعات  ۷۵۸ /۲۳ مورد ، از ۴۰ عنوان ( در حدود ۱۰۰ جلد ) از منابع معتبر اصول فقه ، چکیده نویسی و بر اساس اصطلاح نامه جامع علوم اسلامی ، نمایه سازی شده اند .
نمایه سازی این پایگاه همرا با چکیده نویسی و تکمیل و غنی سازی فهرست مطالب است .
اساس نمایه سازی این مجموعه " نمایه همارا " است و در بین دو قسم پیش همارا و پس همارا ، با این که تلاش شده است به خاطر موضوع نگاری بر اساس  اصطلاح نامه ، از روش پیش همارا استفاده شود ، با این حال از بازیابی اطلاعات به روش پس همارا نیز استفاده هایی شده است .

 سیاستگذاری نمایه سازی : برخی از سیاست های مرکز فوق در نمایه سازی این منابع بر این موارد استوار بود :

۱-  اخذ فهرست کتاب به عنوان چکیده . اگر منبعی فهرست نداشت برایش فهرست تهیه می شد و اگر فهرست داشت و لیکن ناقص یا کلی و یا مجمل بود ، آن را غنی سازی و تکمیل کرده و سپس آن را به عنوان چکیده اخذ می نمودند .

۲-  استفاده از واژگان محدود . حداکثر چهار کلید واژه امکان ثبت داشت و با این حال تاکید می شد که کمتر از آن مقدار اخذ گردد .

۳-  مبنا قرار دادن اصطلاح نامه . کلید واژه ها باید الزاما از اصطلاح نامه اصول فقه اخذ می شدند و اگر اصطلاح نامه فاقد چنین واژه ای بود باید پیشنهاد داده می شد .

۴-  کاربرد خاص چک لیست . واژه هایی که صلاحیت قرار گرفتن در یک علم را نداشته و در رشته ها و دانش های مختلفی بکار گرفته می شوند ، به عنوان " چک لیست " تعیین و در نمایه سازی از آن ها استفاده می شد .

۵-  کنترل نمایه سازی . برای اتقان و اطمینان بیشتر کار ، علاوه بر نمایه سازی یک متن توسط یک نمایه ساز ، از سوی دو محقق وارد تر کنترل می شد . کنترل مرحله اول و کنترل مرحله دوم .

بازیابی اطلاعات : اطلاعات این پایگاه را می توان از طرق ذیل بازیابی کرد :

۱- واژگان : تمامی کلید واژه های بکار رفته در این برنامه ، اعم از مرجح و نا مرجح ، به صورت الفبایی تنظیم یافته است و در مقابل هر یک از آن ها جدولی وجود دارد که وجود و یاعدم وجود نمایه ، مستند و منبع آن واژه را نشان می دهد .

لازم به یاد آوری است که کلید واژه های این بخش بر دوقسم می باشند:

 ۱- اصطلحات علم اصول و علوم مربوطه . ۲- واژه هایی که صرفا برای بازیابی می باشند و حالت اصطلاح نامه ای ندارند .

۲- الفبایی .

تمامی اصطلاحات خاص علم اصول ، به صورت الفبایی تنظیم و نمایش داده می شود و در زیر هر کدام از آن ها اصطلاحات مربوط ( اعم ، اخص ، بجای ، وابسته ) که روابط معنایی بین یکدیگر را نشان می دهند نیز آورده می شود .

۳- نظام یافته .

 اصطلاحات و رده های اصلی اصول فقه به شیوه نظام یافته نمایش داده می شود و رده های فرعی هر کدام از آنان در زیر رده اصلی به صورت الفبایی آورده می شود .    

۴- درختی .

در این بخش نیز تمامی اصطلاحات علم اصول به صورت درختی تا پنج تو رفتگی نمایش داده می شود و جایگاه واقعی هر اصطلاح را در بدنه علم اصول به خوبی نمایش می دهد و کاربر  می توان از طریق آن عام ، خاص ، مترادف و وابسته هر یک از اصطلاح را به راحتی به د ست آورد .

 ۵- چرخشی .

برای یافتن هر اصطلاحی که کاربر به دنبالش باشد ، می توان از طریق چرخشی بازیابی کرد . کلمه مورد نظر چه یک اصطلاح کامل باشد و چه جزء یک اصطلاح و چه در اول کلمه باشد ، چه در وسط و چه در آخر ، در هر صورت جستجو و بازیابی می کند و نمایش می دهد .

۶- مستند .

بر روی هر اصطلاحی که قرار گیریم سیستم به ما نشان می دهد که برای آن مستند ( یعنی همان فرهنگ نامه ) وجود دارد یانه ؟ اگر وجود داشته باشد با یک کلیک کردن روی آن ، مستند مورد نظر نمایش داده می شود .

۷- نمایه .

 برای یافتن نمایه ها نیز به همین گونه عمل می شود . یعنی وقتی روی یک اصطلاحی از اصطلاحات علم اصول قرار گیریم ، سیستم به ما نشان می دهد که نمایه ای برای آن تهیه شده است یا نه ؟ اگر تهیه شده باشد با کلیک کردن روی آن به نمایه های آن اصطلاح ، یعنی به چکیده های تهیه شده برای نمایه ها منتقل می گردیم و از آن جا می توانیم هم نمایه ها را ملاحظه کنیم و هم منابع مورد نظر را .

۸- منابع .

 از طریق گزینه منابع می توان یک راست به متن منبع مورد نظر منتقل شد . البته ممکن است برخی از منابع فاقد متن الکترونیکی باشند که سیستم آن را به کار بر اعلام می دارد .

 

نمونه ای از اصطلاح نامه .

در این جا لازم است بریده ای از اصطلاح نامه علم اصول را که روابط معنایی بین اصطلاحات را نشان داده و در این پایگاه مورد استفاده قرار گرفته اند ، اشاره داشته باشیم تا خوانندگان محترم بیشتر با این اصطلاحات آشنا گردند :

 علم اصول

     بک : اصول فقه

علم تعبدی

     بک : قطع تعبدی

علم تفصیلی

     بج : قطع تفصیلی

           یقین تفصیلی

   ا.ع : قطع

   ا.و : علم اجمالی

          معلوم تفصیلی

علم تنزیلی

     بک : قطع تعبدی

علم جعلی

     بک : قطع تعبدی

علم جنس

    بج : اعلام اجناس

    ا.ع : ادوات مطلق

    ا.و : اسم جنس

علم حقیقی

     بک : قطع وجدانی

علم دستور استنباط

     بک : اصول فقه

علم شرعی

     بک : قطع تعبدی

علم صغیر

     بک : علم اجمالی صغیر

علم صفتی موضوعی

     بک : قطع موضوعی وصفی

علم طریقی

     بک : قطع طریقی

علم عادی

     بک : قطع عرفی

علم عرفی

     بک : قطع عرفی

علم عقلی

     بک ک قطع وجدانی

علم موضوعی

     بک : قطع موضوعی

علم موضوعی صفتی

     بک : قطع موضوعی وصفی

علم وجدانی

     بک : قطع وجدانی

......

 

نمونه هایی از نمایه ها

حال که اشاره ای به اصطلاح نامه شده ، شایسته است نمونه هایی از نمایه های این پایگاه را نیز ارائه دهیم :

۱- نمایه های " علم جنس " :

 - بحثی راجع به علم جنس .

کلید واژه ها : علم جنس

 - چگونگی دلالت علم جنس بر عموم .

کلید واژه ها : علم جنس + ادوات عموم

 - بیان مفهوم علم جنس و فرق آن با اسم جنس

کلید واژه ها : تعریف + علم جنس

 - دیدگاه محقق خراسانی در مورد عدم تفاوت بین اعلام اجناس و اسماء جنس .

کلید واژه ها : دیدگاه + آخوندخراسانی + علم جنس

 - دیدگاه محقق خراسانی در تعریف لفظی بودن علم جنس و لام جنس .

کلید واژه ها : دیدگاه + آخوند خراسانی + علم جنس

      
نظر کارشناسی :
 این پایگاه نسبت به برنامه رایانه مطهر  ، تخصصی است و بدین جهت امتیازات چندی دارد که مهمترین آن استفاده از اصطلاح نامه در نمایه سازی اطلاعات آن می باشد . علاوه بر آن خود اصطلاح نامه علم اصول فقه به هر سه صورت معمول ( الفبایی ، نظام یافته و درختی ) قابل نمایش می باشند .
برخورداری از چکیده نویسی موضوعات قابل نمایه ، از امتیازات هر دو برنامه است ولیکن با این تفاوت که در برنامه مطهر راسا خود نمایه ساز بدون توجه به فهرست اقدام به چکیده نویسی می کرد ولی در برنامه اصول فقه ، مقید بود از فهرست  مطالب استفاده کند و اگر فهرست کامل نبود ، اول آن را کامل می کرد و سپس از روی همان چکیده اخذ می کرد .
این برنامه ، دارای معایب چندی نیز می باشد که توجه به آن ها و تلاش در رفع و اصلاح آن ها می تواند در بهبود پایگاه های مشابه بعدی موثر باشد .
از جمله معایب این پایگاه آن است که بیس نرم افزاری آن برنامه دلفی است که در جستجوی بانک های اطلاعاتی با حجم بالا ، سرعت لازم را نداشته و در بازیابی اطلاعات ، کاربر را معطل می نماید . دیگر این که تکلیف نمایه سازی آن در روش همارا بین پیش همارا و پس همارا چندان روشن نیست و از هردو استفاده گردیده است . هم چنین اعمال سلیقه نمایه سازان در نمایه سازی اطلاعات ( مانند انتخاب مختلف کلید واژه ها ، جزیی و کلی گرفتن موضوعات و...) را به آن ها باید افزود .

 

نکاتی چند از دو برنامه رایانه فوق :

 ۱- رویکرد نمایه سازی

 گرچه شیوه نمایه سازی برنامه های رایانه ای فوق ،  همارا بود ولیکن همان طوری که اشاره کردیم بین دو نمایه همارا انتخاب واحدی صورت نگرفته است و در برنامه مطهر بیشتر از پس همارا و در پایگاه اصول فقه بیشتر از پیش همارا استفاده شده است و این به اقتضای زمان و همگام با فرایند تدوین اصطلاح نامه علوم اسلامی بود . ولیکن رویکرد فعلی نمایه سازی با استفاده از تجارب و دستاوردهای گذشته محققان و اتمام بخش های لازم از اصطلاح نامه ، به این شرح است :

۱/کنترل کردن زبان نمایه سازی  ۲/ استفاده از شیوه پیش همارا ۳/ موضوعی بودن نمایه ها .

 علاوه بر این ها ، استفاده از اصطلاح نامه (Thesaurus ) و مبنا قراردادن آن یک شرط اصلی برای نمایه سازی رشته های مختلف علوم اسلامی است .

از این طریق ، می توان روند اطلاع رسانی را آسان تر ، سریع تر و ثمربخش تر نمود و این تجربه ای است که مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی ( وابسته به معاونت پژوهشی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم ) در پیش گرفته است و دستاوردهای ارزشمندی به منصه ظهور رسانیده است . 

 ۲- مزایا و معایب نمایه سازی

عده ای نمایه سازی را بخاطر برخی از معایب و تنگناهایش نمی پذیرند و متقابلا عده ای با اغماض از معایب آن ، به مزایا و فوائد آن می نگرند و به انجام آن اقدام می کنند . ولی حقیقتش این است که نمایه سازی ، به ویژه نمایه موضوعی اطلاعات ، در کنار مزیت ها ، معایبی نیز دارد که شاید برای بعضی ها قابل هضم و تحمل نباشد . در این جا به برخی از مزایا و برخی از معایب آن اشاره می کنیم :

الف – مزایای نمایه سازی : 

۱-  در بازیابی موضوع اطلاعات ، حشو و زواید کمتری دارد و تقریبا بر اساس خواسته کاربر ، اطلاعات لازم را در اختیارش قرار می دهد . 

۲-  بسامد وجود یک موضوع در یک یا چند سند را نشان می دهد .  

۳-  بازیابی موارد درخواستی را سرعت می بخشد . 

۴-  در موضوع بندی کردن اطلاعات یک مدرک کمک شایانی می نماید .

۵-  درسازماندهی اطلاعات یک دانش و تدوین اصطلاح نامه و یا سرعنوان های موضوعی آن بسیار اثر گذار است . 

۶-  بین موضوعات و نظام های سازماندهی اطلاعات تعامل برقرار می کند .

 ب- معایب نمایه سازی :

۱)  بر اساس  تشخیص و فهم نمایه ساز ، نمایه سازی می شود که ممکن است با قصد و منظور اصلی نویسنده تطابق نداشته باشد .

۲)  نمایه سازان با برداشت های شخصی خود ، منابع را نمایه سازی می کنند که اگر به دست یک نمایه ساز دیگری داده شود به گونه دیگر درمی آورد . 

۳)  در هنگام بازیابی ، رسیدن به متن محتوا در اقدام اول ، امکان پذیر نیست و با یک یا چند واسطه می توان به متن ورود پیدا کرد .

۴)  اصولا نمایه سازی کاری پر زحمت و دارای هزینه های سنگین مالی است و نیاز به تخصص انسانی و فرصت زمانی دارد.

 توصیه :
در پایان به مدیران و دست اندرکاران برنامه های رایانه ای و پایگاه های اطلاعاتی علمی و پژوهشی حوزه های علمیه توصیه و تاکید می کنیم که نسبت به نمایه سازی منابع معتبر اسلامی بی تفاوت نبوده و به عنوان یک وظیفه دینی و ملی اقدام جدی به عمل آورند . زیرا پیشرفت های تکنولوژی و علمی دنیا چنان سریع و پرشتاب است که مقداری تامل کردن و با آنان همراه نشدن موجب سال ها عقب ماندن می گردد .
حوزه های علمیه همان طوری که در قرون گذشته پیش تاز و جلو تر از سایر اقشار بود ، امروز نیز که به برکت انقلاب مبارک اسلامی و تبیین و گسترش اسلام ناب محمدی گرایش زاید الوصفی به این پدیده آسمانی شده است پیشرو و حداقل همراه و همگام با بقیه باشد و از زمانه به عقب نماند .


مهر ماه ۱۳۸۷ 

 

 
(C) كليه حقوق معنوي اين سايت مطابق قوانين نرم افزاري متعلق به مركز اطلاعات و مدارك اسلامي مي باشد.
[ شنبه بیست و سوم مرداد 1389 ] [ 17:55 ] [ حمزه صفا ] [ ]

بسمه تعالی

فیلم های کارتونی

شوکرانی که کودکانمان می نوشند!

مردم اروپا برای نشان دادن نفرت خود ، یهودیان را به موش تشبیه کردند؛ متفکران سران یهود هم به فکر راهکار اساسی برای این نوع از یهود ستیزی افتادند.

لابی صهیونیسسم با استفاده از ابزار قدرتمند سینما و تلویزیون وارد عمل شد و با ساخت انیمیشن هایی که ستاره های آن موش بود، این حیوان را موجودی دوست داشتنی جلوه داد .

انیمیشن ((دامبو ، فیل پرنده)) در زمره این گروه از آثار است . مادر دامبو برخلاف سایر فیل ها که کلاهی زنگوله دار به سر دارند ، کلاه عرقچین مانند ، مخصوص یهودیان به سر دارد و به جرم دفاع از فرزندش در اسارت به می برد . دامبو نیز طی عملیاتی ، پرچمی را در سیرک به اهتزاز در می آورد که بی شباهت به پرچم رژیم اشغالگر قدس نیست!

عبارت رفتن به سمت خورشید بیان شده و در بین یهودیان اینگونه رایج است ، که منظور از آن، بازگشت به سرزمین موعود می باشد .

در کارتون (( لوک خوش شانس)) خانه لوک کجاست؟ چرا او همیشه با اسبش به سوی خورشید در حال غروب ، آرام و خسته حرکت می کند ؟

چرا همیشه این ترانه را زیر لب زمزمه می کند: (( من گاوچرانی تنها هستم که از خانه ام دور افتاده ام ؟)) شخصیت لوک ، تداعی گر یهودی مظلوم و دور مانده از سرزمین مادری خویش است.

داستان ((هاچ زنبور عسل))،،((بنر)) و... به کودک یهود می فهماند که باید به دنبال مادر زیبا و نورانی خود باشد . وغیر یهودیان موجوداتی ترسناک ، بدجنس و حتی بدبو هستند که میخواهند اورا از بین ببرند .

در کارتون شیر شاه (LION KING) ، شیر نماد سلطه جهانی یهود است.

 

[ شنبه بیست و سوم مرداد 1389 ] [ 17:47 ] [ حمزه صفا ] [ ]
[ چهارشنبه بیستم مرداد 1389 ] [ 18:58 ] [ حمزه صفا ] [ ]

علایم ظهور جزیره خضراء یا مثلث برمودا

می توانید با لینک کردن بر روی آن به مطالب جامع آن  دسترسی پیدا کنید.

(علایم ظهور)

[ چهارشنبه بیستم مرداد 1389 ] [ 18:41 ] [ حمزه صفا ] [ ]
عنوان مقاله: خوشا به حال منتظران
نویسنده : طارمی، حسن و با جمع آوری حمزه صفا مسول واحد انتظار هیت و کانون خادمالرضا (ع)
چکیده :

در میان گنجینه گرانبهای احادیث اهل بیت نبوت علیهم السلام درباره مهدی موعود عجل الله تعالی فرجه الشریف، برخی احادیث، بالفظ«طوبی»آمده، که در آن احادیث، معصومین علیهم السلام فرموده‏اند:«خوشا به حال معتقدان به حضرتش در زمان غیبت، صابران در غیبتش، منتظران ظهورش، شاهدان حضورش، دوستدارانش، و...».

چند حدیث، از میان این احادیث انتخاب کرده‏ایم که متن، مصدر و ترجمه آنها را در زیر می‏آوریم:

لازم به یادآوری است که در گردآوری این احادیث، از مجموعه‏ای مفصّل استفاده شده، که در آن، صدها حدیث به لفظ«طوبی»گردآوری شده است.این مجموعه، تاکنون به چاپ نرسیده است.

بخش اول:ثابت قدمان در زمان غیبت

1-ابو بصیر قال:قال الصّادق علیه السلام:طوبی لمن تمسّک بأمرنا فی غیبة قائمنا، فلم یزغ قلبه بعد الهدایة، فقلت له:جعلت فداک، و ما طوبی؟قال:شجرة فی الجنة اصلها فی دار علی بن أبی طالب علیه السلام، و لیس من مؤمن الاّ وفی داره غصن من اغصانها، و ذلک قول اللّه عزّ و جلّ«طوبی لهم و حسن ماب» 1

ترجمه:ابو بصیر از امام صادق علیه السلام روایت می‏کند که آن حضرت فرمود:

«طوبی»برای آن کسی است که در روزگار پنهانی قائم ما به امر ما در آویزد و قلب او بعد

مشکو‌ة » شماره 22 (صفحه 72)

از راهیابی، به کژی نگراید.عرض کردم:فدایت شوم، «طوبی»چیست؟امام پاسخ داد: درختی است در بهشت که اصل آن در خانه علی بن ابیطالب علیه السّلام بوده و هیچ مؤمنی نیست مگر آنکه در خانه او شاخه‏ای از شاخه‏های آن وجود دارد.این است سخن خدای عزّ و جلّ: «طوبی لهم و حسن ماب» 2 (خوش باد ایشان را و عاقبت نیکو).

2-عن أبی جعفر علیه السلام انّه قال:یأتی علی الناس زمان یغیب عنهم امامهم، فیا طوبی للثابتین علی أمرنا فی ذلک الزّمان، انّ أدنی ما یکون لهم من الثّواب أن ینادیهم الباری عزّ و جلّ:عبادی آمنتم بسرّی، و صدقتم بغیبی، فأبشروا بحسن الثّواب منّی، فأنتم عبادی و امائی حقا، منکم أتقبّل و عنکم أعفو، و لکم أغفر، و بکم أسقی عبادی الغیث، و أدفع عنهم البلاء، و لو لا کم لأنزلت علیهم عذابی. 3

امام محمّد بن علیّ الباقر علیه السّلام فرمود:روزی بر این مردم پیش می‏آید که پیشوایشان از میانشان غیبت اختیار می‏کند.پس خوشا بر احوال کسانی که در چنین زمانی بر امر ما استوار می‏مانند.اینان، از کمترین پاداشی که برخوردارند، ندای آفریدگار-عزّ و جلّ-است که می فرماید:بندگانم شما به سرّ من ایمان آوردید و غیب مرا باور داشتید.پس مژده باد بر شما که به پاداش نیکو از من می‏رسید.شما براستی بندگان و کنیزان من هستید.من از شما[کارهای خیر را]می‏پذیرم، از[گناهان‏]شما در می‏گذرم، شما را می‏آمرزم، بخاطر شما بر بندگانم باران فرو می‏فرستم و از ایشان بلا را دور می‏گردانم.و اگر شما نبودید، برایشان عذاب فرو می‏آوردم.

3-جابر بن عبد الله الانصاری، قال:دخل جندل بن جنادة الیهودی من خیبر علی رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله.و ساق الحدیث الی أن قال:

قال جندل:یا رسول اللّه قد وجدنا ذکرکم فی التوراة، و قد بشّرنا موسی بن عمران بک و بالأوصیاء بعدک من ذریتک، ثمّ تلا رسول اللّه(ص)«وعد اللّه الّذین آمنوا منکم و عملوا الصالحات لیستخلفنّهم فی الأرض کما استخلف الّذین من قبلهم و لیمکّننّ لهم دینهم الّذی ارتضی لهم و لیبدّلنّهم من بعد خوفهم أمنا یعبدوننی لا یشرکون بی شیئا 4 ، فقال جندل:یا رسول اللّه فما خوفهم؟قال:یا جندل فی زمن کلّ واحد منهم جبّار یعتریه و یوذیه فاذا عجّل اللّه خروج قائمنا یملا الأرض قسطا و عدلا کما ملئت ظلما و جورا.ثمّ قال صلّی اللّه علیه و آله طوبی للصابرین فی غیبته، طوبی للمقیمین علی محجّتهم، اولئک وصفهم اللّه فی کتابه و قال:«الّذین یؤمنون بالغیب» 5 و قال:«اولئک حزب اللّه الا ان حزب اللّه هم المفلحون 6 » 7 .

جابر عبد اللّه انصاری، گزارش تشرّف شخصی یهودی بنام جندل به حضور رسول گرامی اسلام-صلّی اللّه علیه و آله-و طرح پرسشهایی توسّط او را، نقل می‏کند؛که بخشی از آن چنین است:

جندل گفت:ای پیامبر خدا ذکر شما را در تورات یافته‏ایم و موسی بن عمران آمدن تو و

مشکو‌ة » شماره 22 (صفحه 73)

جانشینان تو را، که همه از نسل تو هستند، بشارت داده است.پس پیامبر(ص)این آیه را تلاوت فرمود:«خدا به آنان که ایمان آورند و نیکوکاری پیشه سازند، وعده داده است که آنها را در زمین جانشین کند، همچنان‏که پیشینیانشان را جانشین گردانید.و برای ایشان دین خود را تمکین بخشد، ، همان دینی را که برایشان پسندیده است.و آنان را، پس از خوف، به امنیّت برساند، تا مرا عبادت کنند و چیزی را به من شریک نسازند».آنگاه جندل پرسید:«ترس آنان از چیست؟»پیامبر-صلّی اللّه علیه و آله-پاسخ داد:ای جندل!در زمان هریک از آنان ستم پیشه‏ای هست که به سراغ او می‏رود و او را آزار می‏دهد.پس در آن هنگام که خدا خروج «قائم»ما را پیش آورد، او زمین را-همان‏گونه که ستم و بیداد آکنده است-از عدل و داد می‏آکند.سپس فرمود:خوشا بر احوال شکیبایان در روزگار غیبت او، خوشا بر احوال پایداران بر دوستی ایشان(یعنی امامان معصوم علیهم السّلام)آنها کسانی هستند که خدا در کتابش چنین وصفشان می‏فرماید:«آنان که غیب را باور دارند»و نیز می‏فرماید:«آنان حزب خدایند، آگاه باشید که حزب خدا همانا رستگار هستند».

4-ابو بصیر، قال:قال الصادق علیه السلام:یا ابا بصیر، طوبی لشیعة قائمنا المنتظرین لظهوره فی غیبته، و المطیعین له فی ظهوره، اولئک اولیاء اللّه‏«الّذین لا خوف علیهم و لا هم یحزنون 8 ». 9

امام صادق علیه السّلام به ابو بصیر فرمود:خوشا بر احوال شیعیان قائم ما که در روزگار پنهانیش چشم براه اویند و به هنگام ظهور، از او فرمان می‏برند.اینان اولیای خدا هستند که نه هراسی در دل دارند و نه اندوهگین می‏شوند.

5-یونس بن عبد الرّحمان قال:دخلت علی موسی بن جعفر علیه السلام فقلت له: یا بن رسول اللّه أنت القائم بالحقّ؟فقال:أنا القائم بالحقّ و لکنّ القائم الّذی یطهر الأرض من أعداء اللّه و یملاها عدلا کما ملئت جورا هو الخامس من ولدی، له غیبة یطول أمدها خوفا علی نفسه یرتدّ فیها أقوام و یثبت فیها آخرون.ثمّ قال علیه السلام:طوبی لشیعتنا المتمسکین بحبّنا فی غیبة قائمنا الثّابتین علی موالاتنا و البراءة من أعدائنا.اولئک منّا و نحن منهم قد رضوا بنا ائمّة و رضینا بهم شیعة، و طوبی لهم، هم و اللّه معنا فی درجتنا یوم القیامة 10 .

یونس بن عبد الرحمان گوید:به حضور امام کاظم علیه السّلام رسیدم و عرض کردم:ای پسر رسول خدا!آیا شما قائم به حقّ هستید؟امام فرمود:بلی، من قائم به حقّ هستم، امّا آن قائمی که زمین را از لوث وجود دشمنان خدا پاک می‏کند و عدل را در همه جای آن می‏گستراند، همان‏گونه که آکنده از ستم شده است، پنجمین فرد از نسل من است.برای او غیبتی است که به درازا می‏انجامد و برای در امان ماندن از قتل وی روی می‏دهد در این روزگار است که گروههایی چند از دین برمی‏گردند و گروههایی دیگر بر آئین الهی پای بر جا می‏مانند.سپس فرمود:

مشکو‌ة » شماره 22 (صفحه 74)

خوشا بر احوال شیعیان ما، همانان که در دوران پنهانی قائم ما دل در گرو دوستی ما دارند و بر پیوند ولایت با ما و بیزاری جستن از دشمنان ما استوار مانده‏اند.اینان از ما هستند و ما از ایشان.آنان از پیشوایی ما خشنودند و ما از شیعه بودن آنها خرسندیم.خوشا بر احوال ایشان.به خدا سوگند، اینان روز قیامت با ما و هم‏رتبه با ما هستند.

بخش دوم:آنان که زمان ظهور را درک می‏کنند

6-النزال بن سبارة قال:خطبنا امیر المومنین علیه السلام، و قال فیه علیه السلام بعدان ذکر الدجّال و من یقتله و أین یقتل:ألا انّ بعد ذلک الطّامّة الکبری، قلنا:و ما ذلک یا أمیر المؤمنین؟قال:خروج دابّة من الأرض، من عند الصّفا، معها خاتم سلیمان، و عصی موسی، تضع الخاتم علی وجه کلّ مؤمن، فیطبع فیه«هذا مومن حقّا»و تضعه علی وجه کلّ کافر فیکتب فیه«هذا کافر حقّا»حتّی انّ المؤمن لینادی:الویل لک یا کافرو انّ الکافر ینادی طوبی لک یا مؤمن!وددت أنّی الیوم مثلک فأفوز فوزا.ثمّ ترفع الدابة رأسها، فیراها من بین الخافقین باذن اللّه عزّ و جلّ، بعد طلوع الشمس من مغربها.فعند ذلک ترفع التّوبة فلا توبة تقبل، و لا عمل یرفع«و لا ینفع نفسا إیمانها لم تکن آمنت من قبل أو کسبت فی إیمانها خیرا» 11 .

امیر مؤمنان علیه السّلام در ضمن خطبه‏ای بعد از ذکر دجّال و کشنده و مکان قتل وی، فرمود:آگاه باشید که بعد از آن، طامّه کبری(-حادثه بزرگ)روی می‏دهد.از حضرتش پرسیدند:این طامّه چیست؟پاسخ داد:جنبنده‏ای از زمین نزدیک کوه صفا بیرون می‏آید که خاتم سلیمان و عصای موسی را همراه دارد.خاتم را بر صورت هر مؤمنی قرار می‏دهد و بر آن، جمله «این شخص به راستی مومن است»نقش می‏بندد؛و آن را بر صورت هر کافری می‏گذارد و جمله «این شخص به راستی کافر است»نقش می‏بندد؛تا جایی که مؤمن خطاب به کافر می‏گوید: «وای بر تو ای کافر»و او ندا می‏دهد«گوارا باد بر تو ای مؤمن، من آرزو داشتم که امروز مانند تو می‏بودم و به نیکبختی می‏رسیدم.»سپس آن جنبنده، سر خود را بلند می‏کند و همه افراد از مشرق تا مغرب، به اجازت حق، آن را می‏بینند.این واقعه بعد از سر زدن خورشید از مغرب روی خواهد داد.در این زمان است که توبه برداشته می‏شود و نه توبه‏ای پذیرفته می‏شود، نه عملی بالا می‏رود و نه ایمان آوردن کسی که پیش از آن ایمان نیاورده یا در ایمانش خیری کسب نکرده است، سود می‏بخشد 12 .

7-زید بن وهب الجهنی، عن الحسن بن علیّ بن أبی طالب، عن أبیه صلوات اللّه‏

مشکو‌ة » شماره 22 (صفحه 75)

علیهما قال:یبعث اللّه فی آخر الزّمان، و کلب من الدّهر و جهل من النّاس یویّده اللّه بملائکته و یعصم أنصاره و ینصره بآیاته، و یظهره علی الأرض، حتّی یدینوا طوعا أو کرها یملا الأرض عدلا و قسطا و نورا و برهانا یدین له عرض البلاد و طولها، لا یبقی کافر الاّ آمن، و لا طالح الاّ صلح، و تصطلح فی ملکه السباع، و تخرج الأرض نبتها، و تنزل السماء برکتها، و تظهر له الکنوز، یملک ما بین الخافقین أربعین عاما؛فطوبی لمن أدرک أیّامه و سمع کلامه 13 .

امام مجتبی از پدر بزرگوار خود-صلوات اللّه علیهما-روایت کرده است که:خدا در آخر الزمان به روزگار بروز ناگواریها و ناآگاهی مردم، مردی را برمی‏انگیزد.اورا بوسیله فرشتگان آستان ربوبی مدد می‏کند، یارانش را[از خطر و خطا]نگاه می‏دارد، بوسیله آیات و نشانه‏های خود یاریش می‏کند و برروی زمین، چیره‏اش می‏سازد؛تا همه، به رغبت یا اکراه، در برابر دین تسلیم شوند.او زمین را از عدل و داد و روشنی و دلایل آشکار می‏آکند.شهرها یکپارچه به او می‏گروند.کافری نمی‏ماند مگر آنکه اسلام آورد و نابکاران روی به اصلاح می‏گذارند.در دوران حکومت او وحوش آرام می‏گیرند، زمین روییدنیهای خود را بیرون می‏آورد، آسمان برکات خود را فرو می‏ریزد و گنجها برای او آشکار می‏شود.او بر مشرق تا مغرب زمین به مدّت چهل سال 14 حکم می‏راند.پس خوشا بر احوال آن کس که روزگار او را دریابد و سخنش را بشنود.

8-امّ هانی‏ء الثقفیّة قال:غدوت علی سیّدی محمّد بن علیّ الباقر علیه السلام فقلت له:یا سیّدی آیة فی کتاب اللّه عزّ و جلّ عرضت بقلبی أقلقتنی و أسهرتنی قال:فاسئلی یا امّ هانی‏ء!قالت قلت:قول اللّه عزّ و جلّ«فلا اقسم بالخنّس الجوار الکنّس»قال:نعم المسألة سألتنی یا امّ هانی‏ء هذا مولود فی آخر الزمان هو المهدی من هذه العترة تکون له حیرة و غیبة یضلّ فیها اقوام و یهتدی فیها أقوام فیا طوبی لک إن أدرکته و یا طوبی من أدرکه 15 .

امّ هانی ثقفی گوید:بامداد بر سرورم امام باقر علیه السّلام وارد شدم و عرضه داشتم:ای مولای من!در کتاب خدا آیه‏ای هست که قلب مرا بخود مشغول داشته، آشفته‏ام کرده و شبها بیدارم نگاه داشته است.امام فرمود:مشکل خود را بازگو.عرض کردم:این سخن خدا که می‏فرماید:«سوگند به ستارگان پنهان، ستارگانی که در آسمان پیش می‏روند و از دیده‏ها پوشیده می‏شوند 16 »امام در جواب فرمود:چه پرسش نیکویی از من کردی، ای امّ هانی!این آیه درباره مولودی است که در پایان کار دنیا می‏آید، او مهدی این دودمان است و سرگردانی(خلق) و پنهانی از ویژگیهای اوست، در دوران غیبت او گروههایی گمراه می‏شوند و اقوامی راه می‏یابند.پس خوشا بر احوال تو اگر روزگار او را درک کنی و خوشا بر احوال آن کس که زمان او را دریابد.

9-ابو حمزة، عن أبی جعفر علیه السّلام قال:قال رسول اللّه علیه و آله:طوبی لمن أدرک قائم أهل بیتی و هو یأتمّ به فی غیبته قبل قیامه و یتولّی أولیاءه و یعادی أعداءه.

مشکو‌ة » شماره 22 (صفحه 76)

ذاک من رفقائی و ذوی مودّتی و أکرم امّتی علیّ یوم القیامة 17 .

امام باقر علیه السلام از پیامبر(ص)چنین نقل فرمود:خوشا بر حال کسی که«قائم» خاندان مرا دریابد، در حالی‏که در روزگار غیبتش، پیش از قیام او، امامت وی را باور داشته، به دوستانش بپیوندد و از دشمنانش بیزاری جوید.این چنین کسی از همراهان و دوستداران من بوده و از گرامی‏ترین افراد امّت نزد من در روز قیامت خواهد بود.

10-رفاعة بن موسی و معاویة بن وهب عن ابی عبد اللّه علیه السلام(قال):قال رسول اللّه صلی اللّه علیه و آله و سلم:طوبی لمن ادرک قائم أهل بیتی و هو مقتد به قبل قیامه، یتولیّ ولیّه و یتبرّأ من عدوّه، و یتولیّ الائمة الهادیة من قبله، اولئک رفقائی و ذو و ودّی و مودّتی، و اکرم أمّتی علیّ(قال رفاعة):و أکرم خلق اللّه علیّ 18 .

از پیامبر گرامی اسلام روایت شده است:خوشا بر احوال کسی که قائم خاندان مرا دریابد؛درحالی‏که پیش از قیام، نیز او را مقتدای خود دانسته، دوستان او را دوست می‏داشته، از دشمنانش بیزاری می‏جسته و سر بر آستان ولایت امامان هدایتگر پیش از او سپرده بوده است. چنین کسانی همراهان و دوستان من و گرامی‏ترین افراد امّت‏[در بعضی نقلها؛گرامی‏ترین آفریدگان خدا]در دیدگاه من هستند.

11-الثّمانی قال:سمعت ابا جعفر محمد بن علیّ علیه السلام یقول:لو قد خرج قائم آل محمّد-علیهم السلام-لنصره اللّه بالملائکة المسوّمین و المردفین و المنزلین و الکرّوبیّین-و ساق الحدیث الی أن قال علیه السلام-:

فیا طوبی لمن أدرکه و کان من أنصاره، و الویل کلّ الویل لمن خالفه و خالف أمره، و کان من أعدائه 19 .

امام باقر علیه السّلام در گفتاری پیرامون«قائم آل محمّد»و نزول فرشتگان به قصد یاری وی فرمود:پس خوشا بر احوال آن کس که زمان او را درک کند و از یارانش باشد.و وای بر آن کس که با وی مخالفت کند، از فرمانش سر بتابد و از دشمنانش گردد.

12-سدیر، عن أبی عبد اللّه علیه السلام قال:قال رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله:طوبی لمن أدرک قائم أهل بیتی و هو مقتد به قبل قیامه یأتمّ به و بأئمّة الهدی من قبله و یبرأ إلی اللّه من عدوّهم اولئک رفقائی و أکرم امّتی علیّ. 20

سدیر از امام صادق علیه السّلام روایت کرده که، پیامبر بزرگوار-صلّی اللّه علیه و آله- فرمودند:خوشا بر احوال آن کس که‏[روزگار]«قائم»خاندان مرا درک کند، درحالی‏که پیش از قیام نیز به وی اقتدا کرده، از او و امامان قبلی پیروی نموده و از دشمنانشان به سوی خدا بیزاری جسته باشد.اینان همنشینان من در بهشت و گرامی‏ترین افراد امّت از دیدگاه من هستند.

13-إبراهیم الکرخی قال:دخلت علی أبی عبد اللّه علیه السّلام فانّی لجالس عنده إذ دخل أبو الحسن موسی بن جعفر علیه السلام و هو غلام فقمت ألیه فقبّلته و جلست فقال‏

مشکو‌ة » شماره 22 (صفحه 77)

أبو عبد اللّه علیه السلام:یا إبراهیم أما إنّه صاحبک من بعدی أما انّه لیهلکنّ فیه قوم و یسعد آخرون فلعن اللّه قاتله و ضاعف علی روحه العذاب.أما لیخرجنّ اللّه من صلبه خیر أهل الأرض فی زمانه سمیّ جدّه و وارث علمه و أحکامه و فضائله، معدن الامامة و رأس الحکمة یقتله جبّار بنی فلان بعد عجائب طریفة حسدا و لکنّ اللّه بالغ أمره و لو کره المشرکون.

یخرج اللّه من صلبه تمام اثنی عشر مهدیّا اختصهم اللّه بکرامته، و أحلّهم دار قدسه، المقرّ بالثّانی عشر منهم کالشّاهر سیفه بین یدی رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله یذبّ عنه.قال فدخل رجل من موالی بنی امیّة فانقطع الکلام.فعدت إلی أبی عبد اللّه علیه السلام أحد عشر مرّة ارید منه أن یستنمّ الکلام فما قدرت علی ذلک فلمّا کان قابل السنّة الثانیة دخلت علیه و هو جالس.فقال:یا إبراهیم المفرّج للکرب‏[عن‏]شیعته بعد ضنک شدید، بلاء طویل، و جزع و خوف، فطوبی لمن أدرک ذلک الزمان.حسبک یا إبراهیم.فما رجعت بشی‏ء أسرّ من هذا لقلبی و لا أقرّ لعینی 21 .

ابراهیم کرخی گوید:شرفیاب محضر امام صادق علیه السّلام شدم.در آنجا نشسته بودم که حضرت موسی بن جعفر علیه السلام داخل شد.او در آن هنگام کودک بود.من برخاستم، به سوی او رفتم، او را بوسیدم و نشستم.پس امام فرمود:ای ابراهیم!آگاه باش که او صاحب شما بعد از من است.آگاه باش که قومی درباره او به هلاکت گرفتار می‏شوند و قومی دیگر به نیکبختی می‏رسند.پس خدا کشنده او را از رحمت خود دور گرداند و عذاب روحش را دوچندان کند. آگاه باش که از پشت او بهترین فرد روی زمین در زمان خودش خارج می‏شود.او همنام جدّش بوده و وارث دانش او و احکام و فضایل وی می‏باشد.پایگاه امامت و خاستگاه حکمت است. جبّاری از فلان خاندان بعد از دیدن شگفتیهایی چند از وی، از روی حسد او را می‏کشد.امّا خدا امر خود را[به جایگاهش‏]می‏رساند، اگرچه مشرکان را خوش نیابد.

خدا از پشت او باقیمانده دوازده، مهدی را که به گرامی داشت خود، مخصوصشان گردانیده و آنها را در خانه قدس خود جای داده، بیرون می‏آورد.کسی که به‏[امامت‏]دوازدهمین ایشان اقرار کند، به انسانی می‏ماند که در پیشگاه رسول خدا-صلّی اللّه علیه و آله-شمشیر آخته بر کشیده و از حضرتش پاسداری می‏کند.

در این هنگام مردی از دوستان بنی امیّه وارد شد و رشته سخن قطع شد.بعد از آن من یازده بار به قصد شنیدن بقیه گفتار امام علیه السلام نزد حضرتش رفتم، ولی موفق به این کار نشدم.تا آن‏که سال بعد فرا رسید، به خدمت امام رسیدم، درحالی‏که نشسته بود.امام فرمود:ای ابراهیم! برطرف کننده گرفتاریها از پیروانش، بعد از تنگنایی شدید، بلایی دراز مدّت، ناتوانی و هراس پدیدار خواهد شد.پس خوشا بر احوال کسی که آن روزگار را دریابد.ای ابراهیم![همین مقدار] تو را کفایت می‏کند.پس من بازگشتم، درحالی‏که هیچ‏گاه این چنین سرور قلبی و روشنی دیده ‏نداشتم.

مشکو‌ة » شماره 22 (صفحه 78) 

14-علیّ بن عاصم، عن أبی جعفر الثانی، عن آبائه علیهم السلام قال:قال النبیّ صلی الله علیه و آله و سلم لابیّ بن کعب فی وصف القائم علیه السلام:إنّ اللّه تعالی رکّب فی صلب الحسن علیه السلام نطفة مبارکة زکیّة طیّبة طاهرة مطهرّة، یرضی بها کلّ مؤمن ممّن قد أخذ اللّه میثاقه فی الولایة، و یکفر بها کلّ جاحد، فهو إمام تقیّ نقیّ سار مرضیّ هاد مهدیّ یحکم بالعدل و یأمر به، یصدّق اللّه عزّ و جلّ و یصدّقه اللّه فی قوله.

یخرج من تهامة حین تظهر الدلائل و العلامات، و له کنوز لا ذهب و لا فضّة الاّ خیول مطهّمة، و رجال مسوّمة یجمع اللّه له من أقاصی البلاد علی عدّة أهل بدر ثلا ثمائة و ثلاثة عشر رجلا، معه صحیفة مختومة فیها عدد أصحابه بأسمائهم، و بلدانهم و طبائعهم و حلاهم، و کناهم، کدّادون مجدّون فی طاعته.

فقال له أبیّ:و ما دلائله و علاماته یا رسول اللّه؟قال:له علم إذا حان وقت خروجه انتشر ذلک العلم من نفسه، و أنطقه اللّه عزّ و جلّ، فناداه العلم:اخرج یا ولیّ اللّه فاقتل أعداء اللّه، و هما آیتان، و علامتان.

و له سیف مغمد، فإذا حان وقت خروجه اقتلع ذلک السّیف من غمده و أنطقه اللّه عزّ و جلّ فناداه السیف:اخرج یا ولیّ اللّه فلا یحلّ لک أن تقعد عن أعداء اللّه، فیخرج و یقتل أعداء اللّه حیث ثقّفهم، و یقیم حدود اللّه، و یحکم بحکم اللّه یخرج و جبرئیل عن یمنته، و میکائیل عن یسرته، و سوف تذکرون ما أقول لکم و لو بعد حین و افوّض أمری إلی اللّه عزّ و جلّ.

یا أبی!طوبی لمن لقیه، و طوبی لمن أحبّه، و طوبی لمن قال به، ینجّیهم من الهلکة(فی العیون:ینجّیهم الله به من الهلکة).و بالاقرار باللّه و برسوله، و بجمیع الأئمّة، یفتح اللّه لهم الجنّة، مثلهم فی ألارض کمثل المسک الذی یسطع ریحه فلا یتغیّر أبدا، و مثلهم فی السّماء کمثل القمر المنیر الّذی لا یطفأ نوره أبدا 22 .

بنابر روایت امام جواد علیه السّلام، پیامبر گرامی-صلّی اللّه علیه و آله-در گفتاری بلند، برای أبیّ بن کعب از ویژگیهای امام قائم سخن گفتند و پدر آن حضرت، قیام الهی، شماره یاران، پرچم، شمشیر و برخی نکات مربوط به روزگار ظهور را بیان داشتند.آن‏گاه فرمودند:ای أبیّ!خوشا بر احوال کسانی که به دیدار او نایل آیند، خوشا بر احوال آنانی که دل در گرو دوستی او داشته باشند و خوشا بر احوال آنان که به امامت او قائل شوند.خدا به برکت او، آنان را از هلاک می‏رهاند.و با اقرار به یگانگی خدا، پیامبری رسولش و امامت جانشینان راستین آن حضرت، بهشت را به روی ایشان می‏گشاید.مثل زمینی آنان، مشکی است که بوی خوشش بی‏هیچ کاستی و دگرگونی در فضا می‏پراکند، و مثل آسمانی آنان ماه پرتوافشان است که نور آن هرگز خاموش نمی‏شود.

مشکو‌ة » شماره 22 (صفحه 79)

15-نقل وهب بن منبّه عن ابن عبّاس فی حدیث طویل أنّه قال:یا وهب ثمّ یخرج المهدیّ قلت:من ولدک؟قال:لا و اللّه ما هو من ولدی و لکن من ولد علی علیه السلام فطوبی لمن أدرک زمانه، و به یفرّج اللّه عن الامّة حتّی یملأها قسطا و عدلا-إلی آخر الخبر 23 .

وهب بن منبّه از ابن عباس در ضمن حدیثی بلند نقل کرده است که او گفت:ای وهب! سپس مهدی خروج می‏کند.پرسیدم:از فرزندان تو؟پاسخ داد:نه، به خدا سوگند او از فرزندان من نیست، بلکه او از نسل علی-علیه السّلام-است.پس خوشا بر احوال آن کس که روزگار او را دریابد.خدا به دست او گره از کار امّت می‏گشاید تا آن‏که زمین را از عدل و داد می‏آکند.

********************************************************************

یادداشتها

(1)-کمال الدین 2/358، معانی الاخبار/12، بحار الانوار 52/123، 72/16، غایة المرام/362.

(2)-رعد/29؛مفسران درباره معنی«طوبی لهم»بیانات مختلفی دارند؛شیخ جلیل طبرسی در مجمع البیان، ج 6، ص 291؛ده قول در تفسیر آیه آورده است.از جمله:فرخ لهم، الجنّة لهم، العیش المطیب لهم، دوام الخیر لهم.آنگاه روایاتی درباره «شجرة طوبی»آورده، که درختی است در بهشت.

محدّث بحرانی در تفسیر برهان، ج 2، ص 291-295؛بیست و هشت حدیث درباره«شجره طوبی»آورده است.

(3)-کمال الدین 1/330، بحار الانوار 52/145، الجواهر السنیة/249-250

(4)-نور/55.

(5)-بقره/3.

(6)-مجادله/22.

(7)-کفایة المهتدی(مخطوط)حدیث 11 به نقل از غیبت فضل بن شاذان، کفایة الاثر/56-61، بحار الانوار 36/305-306

(8)-اشاره به آیه 62 سوره یونس.

(9)-کمال الدین 2/357.

(10)-کمال الدین 2/361، کفایة الاثر 265-266، اعلام الوری/433، بحار الانوار 51/151، منتخب الاثر/219

(11)-کمال الدین 2/525-528، بحار الانوار 52/194.

(12)-اشاره به آیه 158 سوره انعام، که در روایات به ظهور حضرت صاحب الامر علیه السلام تأویل شده است.مراجعه شود به تفسیر برهان، ج 1، ص 564، روایت 3 و 4.

(13)-احتجاج(ط.بیروت)/291، بحار الانوار 52/280، منتخب الاثر/487.

(14)-علاّمه مجلسی-قدّس سرّه-در«بیان»این حدیث گفته است:روایات مربوط به دوران حکومت امام عصر-عجّل اللّه فرجه-مختلف است.در برخی از آنها مراد، همه دوره حکومت است و در برخی دیگر زمان استقرار کامل حکومت مطرح شده است. در شماری از احادیث بر مبنای همین ارقامی که ما بکار می‏بریم سخن گفته شده و در بعضی از آنها به سال و ماه طولانی همان دوران، اشاره شده است.[و حقیقت را]خدا می‏داند.

(15)-کمال الدین 1/330، بحار الانوار 51/137.

(16)-سوره تکویر، آیات 16-17.روایات متعدّدی در تأویل این آیات به حضرت صاحب الامر علیه السلام رسیده است.

مشکو‌ة » شماره 22 (صفحه 80)

مراجعه شود به تفسیر برهان، ج 4، ص 43، روایات 1، 2 و 3؛نور الثقلین، ج 5، ص 517.این مضمون در کتاب کافی نیز آمده است:کتاب الحجّة، باب فی الغیبة، ج 1، ص 341، روایت 22 و 23.

(17)-کمال الدین 1/286، بحار الانوار 51/72.

(18)-غیبت شیخ طوسی/275، کمال الدین 1/286.

(19)-غیبت نعمانی/235 و 255، بحار الانوار 52/348-349 و 231

(20)-کمال الدین 1/286-287، بحار الانوار 51/72.

(21)-غیبت نعمانی/90-91، کمال الدین 2/334 و 647، بحار الانوار 51/144

(22)-عیون اخبار الرضا علیه السلام 1/59-64، کمال الدین 1/264-269، بحار الانوار 52/310-311، غایة المرام/199

(23)-غیبت شیخ طوسی/114، بحار الانوار 51/76.

الم تعلم انّ اللّه یعلم ما فی السماء و الارض آیا ندانسته‏ای که خداوند میداند آنچه راکه در آسمان و زمین است؟

خط پیر زاد هروی

پایان مقاله

[ چهارشنبه بیستم مرداد 1389 ] [ 18:24 ] [ حمزه صفا ] [ ]
[ چهارشنبه بیستم مرداد 1389 ] [ 18:15 ] [ حمزه صفا ] [ ]

سؤال: تا چه مرحله از خارج شدن روح از بدن فرصت توبه باقيست؟
? جواب: قرآن مجيد و نيز احاديث شريفه دلالت دارند بر اينكه توبه انسان قبول است تا هنگامى كه مرگ و ملك الموت را مشاهده نكرده باشد، لذا سفارش اكيد قرآن مجيد و احاديث شريفه بر فوريت توبه و حرمت تسويف (تأخير) آن وارد شده است.

 

 

////////////

حضرت مهدی در آیات و روایات قرآنی

در قرآن، آیات بسیارى وجود دارد كه به شهادت روایات مستند و معتبر، درباره حضرت مهدى(علیه السلام) و قیام جهانى او نازل گردیده است.

در كتاب شریف «المحجّة فى ما نزل فى القائم الحجّة" كه توسط محدث بزرگوار، مرحوم سید هاشم بحرانى و با بهره گیرى از دهها جلد كتب تفسیر و حدیث، تألیف گردیده، مجموعاً (132) آیه از آیات كریمه قرآن ذكر شده كه در ذیل هر كدام یك یا چند روایت در تبیین كیفیت ارتباط آیه با آن حضرت(علیه السلام)، نقل شده است.

در اینجا به ذكر چند روایت در این مورد، بسنده مى كنیم:

1 ـ امام صادق (علیه السلام) در باره قول خداى عزّوجلّ: «هو الذى ارسل رسوله بالهدى و دین الحق لیظهره على الدّین كلّه و لو كره المشركون» فرمود:

«به خدا سوگند! هنوز تأویل این آیه نازل نشده است و تا زمان قیام قائم (علیه السلام) نیز نازل نخواهد شد. پس زمانى كه قائم (علیه السلام)به پا خیزد، هیچ كافر و مشركى نمى ماند مگر آنكه خروج او را ناخوشایند مى شمارد.»

2 ـ امام باقر (علیه السلام) در باره آیه شریفه «و قل جاء الحق و زهق الباطل إن الباطل كان زهوقاً»  فرمود:

منبع : گوهر های ناب در كلام امام زمان

«زمانى كه قائم(علیه السلام) قیام نماید، دولت باطل از بین خواهد رفت.»

3 ـ امام صادق (علیه السلام) در بیان معناى آیه كریمه «و لقد كتبنا فى الزبور من بعدالذكر أن الأرض یرثها عبادى الصّالحون»(5) فرمود:

«تمام كتب آسمانى، ذكر خداست، و بندگان شایسته خدا كه وارثان زمین هستند، حضرت قائم(علیه السلام) و یاران او مى باشند.»

4 ـ امام باقر (علیه السلام) در باره قول خداى عزّوجلّ: «الذین إن مكّنّاهم فى الأرض اقاموا الصلوة و آتوا الزكاة...» فرمود:

«این آیه درحق آل محمد(صلى الله علیه وآله وسلم) است در حق حضرت مهدى(علیه السلام)و یاران او كه خداوند شرق و غرب زمین را تحت سلطه آنان قرار مى دهد و به وسیله آنان دین را پیروز گردانده و بدعتها و باطلها را مى میراند.»

5 ـ امام سجاد(علیه السلام) زمانى كه این آیه شریفه را قرائت نمود: «وَعَد اللّه الّذین آمنوا منكم و عملوا الصالحات لیستخلفنَّهم فى الأرض كما استخلف الذین من قبلهم و لیمكّننّ لهم دینهم الّذى ارتضى لهم و لیبدِّلنّهم من بعد خوفهم أمناً یعبدوننى و لایشركون بى شیئاً»  فرمود:

«به خدا سوگند! آنان شیعیان ما اهلبیت هستند، خداوند ـ آن خلافت در زمین و اقتدار بخشیدن به دین را ـ به وسیله آنان و به دست مردى از ما، كه مهدى این امت است، تحقق خواهد داد و هم اوست كه پیامبر(صلى الله علیه وآله وسلم)در باره اش فرمود: اگر از عمر دنیا جز یك روز باقى نمانده باشد، خداوند همان روز را آنچنان طولانى خواهد كرد كه مردى از خاندان من كه همنام من است فرا برسد و زمین را آنچنان كه از ظلم و جور پر شده باشد، از عدل و داد آكنده سازد.»

6 ـ امام صادق (علیه السلام) فرمود: «آیه «أمّن یجیب المظطرّ اذا دعاه و یكشف السّوء و یجعلكم خلفاء الأرض» درباره قائم از آل محمد(صلى الله علیه وآله وسلم) نازل شده است. به خدا سوگند، او همان مضطرّ درمانده اى است كه چون در مقام ابراهیم دو ركعت نماز گزارد و فرج خویش از خدا بخواهد، خداوند دعایش را اجابت كند و بدیها را برطرف سازد و او را در زمین خلیفه قرار دهد.»

 

///////////////////////.ونم////////////

 

 

 

اشاره ای به زندگی امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و والدین آن حضرت

امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) در شب جمعه نیمه شعبان سال 255 هجرى در زمان حکومت معتمد عباسى در سامرا متولد شد.

پدرش امام حسن عسکرى (علیه السلام) بودکه در24 ربیع الاول سال 232 در مدینه متولد شد و درسال260در 28 سالگى در سامرا در منزل شخصى اش(ودرحالی که فرزندش مهدی،پنج ساله بود)به شهادت رسید.

مادرش ملیکه نام داشت که: از طرف پدر،دخترِیشوعا (فرزندِ امپراطور روم شرقى( ، و از طرف مادر، نوه شمعون ( از یاران مخصوصِ حضرت عیسى(علیه السلام) و وصى او ) بشمار مى رفت.

نرجس خاتون ، ریحانه ، صقیل ، سوسن و سیده از نامهای دیگرِ اوست.

آن بانو در سال 261 هجرى ویا قبل از شهادت همسرش (امام عسکرى (علیه السلام)) رحلت و در سامرا ،کنار قبرآن حضرت به خاک سپرده شد.

 او با اینکه در کاخ مى زیست و با خاندان امپراطورى زندگى مى کرد اما آنچنان پاک و با عفت بود که گویى شباهتی به خانواده خود ندارد، بلکه به مادر و خانواده مادرى کشیده و زندگیش همچون زندگى شمعون و عیسى و مریم (علیهما السلام ) از صفا و معنویت و پاکى خاصى برخوردار بود، لذا دوست داشت با یک خانواده پاک و خداپرست وصلت کند و به توحیدیان بپیوندد، خدانیز او را در این هدف کمک کرد و او را بطور عجیب به خواسته و هدفش رسانید(بعد از اسارتِ این بانو، امام هادى اورا براى امام عسکرى (علیهما السلام) خرید،نرجس به خانه امام عسکرى (علیه السلام) وارد شد، امام هادى (علیه السلام) به خواهرش حکیمه فرمود: او را به خانه ببر و دستورات اسلامى را به او بیاموز، او همسرِ فرزندم حسن (علیه السلام) و مادرِ مهدى آل محمد (صلى اللّه علیه و آله) خواهد بود، آنگاه رو به نرجس کرده و فرمود:

 مژده باد ترا به فرزندى که سراسر جهان را با نور حکومتش پر از عدالت و دادگرى می کند، پس از آنکه پر از ظلم و جور شده باشد.

 آرى این چنین یک دختر پاک و دانا، آلودگى کاخ شاهان را رها کرد و در خط جد مادریش)شمعون( قرار گرفت و سرانجام به سعادت عظماى همسرىِ حضرت امام حسن عسکرى (علیه السلام) در آمد و لیاقتِ مادریِ امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) را پیدا کرد. واماتولدامام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) را جز عده اى خاص نمى دانستند و براى نوع مردم مخفى بود، تا مبادا مورد گزند طاغوتیان غاصب و ستمگر زمان قرار گیرد.

 حکیمه خاتون (عمه امام حسن عسکرى (علیه السلام))گوید: روز پنجشنبه نیمه شعبان به منزل برادرم رفتم ، هنگام مراجعت ، امام عسکرى (علیه السلام) فرمود: امشب را نزد ما باش ، امشب فرزندى که خداوند زمین را به علم و ایمان و هدایت او زنده گرداند متولد مى شود.

 بالاخره ماندم صبح صادق حالت اضطراب در نرجس خاتون (علیهما السلام) پدید آمد، امام (علیه السلام) فرمود: سوره قدر را بر او بخوان ، مشغول خواندن سوره قدر شدم شنیدم آن کودک در رحم مادر درخواندن سوره با من همراهى مى کند در این موقع پرده اى بین من و آنها افکنده شد، دیگر نرجس را نمى دیدم ، از آنجا سراسیمه دور شدم امام عسکرى (علیه السلام) فرمود: برگرد، برگشتم و دیدم امام زمان (علیه السلام) رو به قبله به سجده افتاده سپس دستش را بلند کرد و مى گفت:گواهى مى دهم به یکتائى خدا و اینکه جدم ، رسول خدا (صلى اللّه علیه و آله) است ، و پدرم امیرمؤ منان (علیه السلام) ، وصى رسول خدا است ، بعد یک یک امامان را شمرده تا به خود رسید…

برگرفته ازکتاب حضرت مهدى (عجل الله تعالی فرجه الشریف) فروغ تابان ولایت - تالیف : محمد محمدى اشتهاردى

 

 

///././././././././././/././././././///./././././/././

 

 

پیام مهدوی

_سلام بر تو اي بازمانده از تبار پيامبران !

_امام باقر عليه‌السلام: «هر صبح و شام در انتظار ظهور باشيد.» بحار52/

اي مؤمنان ! مبادا ناگهان او بيايد و شما را خفته يابد. انجيل مرقس باب 13

 

امام صادق (ع) :
«كساني كه در انتظار دولت «قائم» بميرند، مانند آناني هستند كه در خدمتش باشند.» بحار 52/126

 

زندگي به دور از امام زمان مردگي است و مرگ بدون معرفتش مرگ جاهلي است.

 

به امام زمانت پناه ببر! آرامش را تجربه خواهي كرد.

 

كليد قفل غيبت به دست خداست. اي شيعه برفرجش دعا كن.

 

90. امام صادق (ع) :
«هر كه آهنگ ياري مهدي(ع) را در دل داشته باشد از بنده نوازي خداوند بي‌بهره نخواهد بود.» (بحار 52/1462)

 

فرمان بري از امام زمان راز خوشبختي است. (برداشتي از زيارت آل ياسين)

[ دوشنبه هجدهم مرداد 1389 ] [ 20:24 ] [ حمزه صفا ] [ ]

 

 

نیمه شعبان

[ دوشنبه هجدهم مرداد 1389 ] [ 19:38 ] [ حمزه صفا ] [ ]
[ دوشنبه هجدهم مرداد 1389 ] [ 18:55 ] [ حمزه صفا ] [ ]
سؤال: تا چه مرحله از خارج شدن روح از بدن فرصت توبه باقيست؟


جواب: قرآن مجيد و نيز احاديث شريفه دلالت دارند بر

 

اينكه توبه انسان قبول است تا هنگامى كه مرگ و ملك

 

 الموت را مشاهده نكرده باشد، لذا سفارش اكيد قرآن

 

 مجيد و احاديث شريفه بر فوريت توبه و حرمت تسويف

 

(تأخير) آن وارد شده است.

[ دوشنبه هجدهم مرداد 1389 ] [ 18:54 ] [ حمزه صفا ] [ ]
[ دوشنبه هجدهم مرداد 1389 ] [ 18:22 ] [ حمزه صفا ] [ ]
[ چهارشنبه سیزدهم مرداد 1389 ] [ 19:6 ] [ حمزه صفا ] [ ]

 

آشنایی با مراکز مهدویت 4 - مسجد...
انتشار بیش از چهل عنوان کتاب با رویکرد ویژه به موضوع مهدویت، انتشار چهارده شماره از ویژه‌نامه سالانه «شمس ولایت» با صدها مقاله تخصصی در حوزه مهدویت، تولید و ارائه فیلم‌های مستند مذهبی و برنامه‌های اجرا شده در طول سال از سوی بنیاد فرهنگى و خیریه مس

یک تصویر؛ یک نگا؛ و یک دنیا حرف 1 (دانلود...
سلام من هم در این جمعه‌ی انتظار آلود، دل تنگِ دل تنگم. برای همین هم آنچه داشتم برداشتم و آوردم تا باهم دلمان را به آن خوش کنیم. بله این تصویر را آوردم تا به آن بنگریم و دلمان را به یاد روزی که به نوازش آن یار، آرام خواهد گرفت، خوش کنیم. راستی همی

آخرين مطالب دین و اندیشه

برخی از آیات معروف قرآن

چشم فتنه را باید درآورد!

نماز عاقّ پذیرفته نیست!

کشتی امام علی با شیطان

فضیلت تلاوت سوره اخلاص

بیماری های اخلاقی

خراصون دروغگویان نفرین شده

غار مخوف اصحاب کهف در کجا واقع شده...

کلاس درس آفت شناسی

دستور زبان عرفان

 

آشنایی با مراکز مهدویت

مقدمه

مسئله مهدویت و بررسی مبانی، ضرورتها و مباحث دیگر آن، از مسائلی است که در عصر حاضر مورد توجه قرار گرفته است؛ به گونه‌ای که مراکز بسیاری در قالب مؤسسه، پژوهشکده، سایت، وبلاگ و مانند آن به اطلاع رسانى، پژوهش، تبلیغ و مانند آن به فعالیت در این زمینه می‌پردازند و اقدامات شایان توجهی انجام داده‌اند و برخی از آنان شایسته تقدیر هستند.

یادآوری می‌کند که معرفی این مراکز و مؤسسات، به معنی تأیید آنها و یا صحت مطالب و برنامه‌های آنها نیست. هدف این نوشتار، نوعی اطلاع رسانی به علاقه مندان و پژوهشگران این عرصه است. از این رو، در معرفی برخی از مراکز، تنها بخشی از فعالیت‌ها و برنامه‌های آنها و در بسیاری از آنها تنها نشانی و دست‌کم نام سایت آنها ذکر شده است.

قسمت پنجم: سه پایگاه

 

پایگاه اطلاع رسانی سراسر اسلامی «پارسا»

این پایگاه اینترنتی نیز درباره بسیاری از مسائل اسلامی از جمله مسائل مهدویت اطلاع رسانی می‌کند و در این زمینه با سه زبان فارسی، عربی و انگلیسی فعالیت‌هایی در قالب کتاب‌شناسی، چکیده نویسی و معرفی منابع اسلامی و مهدویت به همراه قابلیت جستجوی ساده و پیشرفته و بانک اطلاعات ناشران، کتابخانه‌ها، مراکز و نرم افزارها و نویسندگان اسلامی تا کنون ارائه داده است.علاقه‌مندان می‌توانند به نشانی ذیل مراجعه کنند:

صندوق پستی: 159 37165

کد پستی: 15987 تلفن: 8897271-021

آدرس سایت: www.islamicdatabank.com

پست الکترونیکی: info@islamicdatabank.com

 

موسسه امام مهدی

این مؤسسه به تبلیغ و ترویج مسائل مهدویت به زبان انگلیسی فعالیت می‌کند و در این زمینه مقالاتی را درباره امامت، قرآن و حدیث ارائه کرده و به پرسش‌های مربوط به امام مهدی عجل‌الله‌فرجه پاسخ داده است. افزون بر آنها، ارائه قطعات ادبی و راه اندازی کنفرانسها و سمینارهایی درباره اهل بیت علیه‌السلام، تشیع و مهدویت را در دستور کار خود قرار داده است. دفتر اصلی این مرکز، در اصفهان و دفتر اروپایی آن، در انگلستان قراردارد.

 

نشانی: اصفهان سی و سه پل ابتدای خیابان چهار باغ مقابل بولوار ملت

تلفن: 242256 و 247600-311  

آدرس سایت: www.imammahdi.net

 

بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود

بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عجل‌الله‌فرجه در سال 1379 به پیشنهاد حجت الاسلام محسن قرائتی و با همکاری برخی از شخصیت‌های علمی و فرهنگی و موافقت مقام معظم در سال 1380 با هدف گسترش و تعمیق فرهنگ مهدویت در سطح جامعه (به ویژه نسل جوان و فرهیخته) و تربیت مبلغ، پژوهشگر و مدرّس در زمینه مباحث مهدویت و به عنوان پشتوانه علمی و فرهنگی - با کسب مجوز از شورای عالی حوزه علمیه قم- مرکز تخصصی «امامت و مهدویت» در قم تأسیس و راه اندازی شد.

این بنیاد در دو محور به فعالیت می‌پردازد:

محور اول، آموزش است که شامل بخش های آموزش تخصصی ویژه طلاب حوزه علمیه، آموزش کوتاه مدت، آموزش مکاتبه‌ای و مرکز آموزش مجازی مهدویت است؛

محور دوم، پژوهش است که شامل این بخش‌ها است:

1. بانک اطلاعات: شامل ده‌ها نرم افزار در منابع و متون مهدویت و...؛

2. کتابخانه تخصصی مهدویت: کتابخانه‌ای غنی شامل صدها عنوان کتاب و نشریه (فارسی و عربی) و پایان نامه‌ها.

3. کتابخانه الکترونیکی جامع مهدویت: ارائه متن کلیه کتابها و منابع مهدویت با نمایه‌های موضوعی، از طریق پایگاه اطلاع رسانی مهدویت به همراه ارائه نرم افزار.

4. دانشنامه الکترونیکی: تبیین اعلام، معارف و اماکن و اصطلاحات روز و موضوعات مربوط به مهدویت (به صورت الکترونیکی و ارائه CD).

5. کتاب شناسی جامع، به منظور معرفی منشورات مهدویت: این پروژه به بررسی بیش از 3300 عنوان کتاب، پایان نامه و مقاله با موضوع مهدویت پرداخته است. محصول این کار در اسفند ماه 1383 با عنوان «مرجع مهدویت» به همراه لوح فشرده عرضه شده و در پایگاه اطلاع رسانی نیز انعکاس یافته است و به روز میگردد. بررسی نسخه‌های خطی و آثار جدید، قسمت بعدی این پروژه است؛

6. فصلنامه انتظار: یکی از دستاوردهای مهم و با برکت بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود علیه‌السلام، فصلنامه علمی تخصصی «انتظار» است. این نشریه حاصل تلاش جمعی از فرهیختگان و اساتید حوزه و دانشگاه است و مرکز تخصصی مهدویت قم آن را تدوین و منتشر می‌کند. فصلنامه مزبور عهده دار مباحث و موضوعات مهدویت به طور علمی و دقیق بوده و تا کنون بیش از ده شماره آن منتشر شده است. دو ویژه‌نامه «دکترین مهدویت» و «عدالت مهدوی» نیز از جمله شمارگان فصلنامه است.

این مرکز در جهت گسترش فرهنگ مهدویت، با بهره گیری از فنّاوری‌های جدید، «پایگاه اطلاع رسانی مهدویت» را با موضوعات متنوع، در سال 1381 راه اندازی کرده است. از مهم ترین بخش‌های این پایگاه، ارائه اطلاعات مربوط به کتابها، مقالات و پایان نامه هایی است که در این زمینه نگارش یافته است. و نیز مقالات فصلنامه تخصصی انتظار، در این سایت قابل دسترسی است. افزون بر آن، متن کامل کتابهای منتشر شده بنیاد در اختیار علاقهمندان قرار می‌گیرد. از دیگر بخشهای این پایگاه، برگزاری میزگرد است که کاربران علاقه‌مند به موضوعات مهدوی را قادر می‌سازد تا در این بخش با هم به گفتگو بپردازند.همچنین بخش مسابقه پایگاه نیز فعال است و هر ماه به برندگان جوایزی اهدا می‌کند. بخش «مهدیه» که حاوی سخنان استادان کارشناس در عرصه مهدویت است، مورد استقبال بسیاری قرار گرفته است.

نشانی‌های بنیاد:

1. قم خیابان شهدا کوچه 22 بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عجل‌الله‌فرجه مرکز تخصصی مهدویت.

 

سایت: www.imammahdi-s.com

2. تهران - خیابان ایتالیا - ستاد اقامه نماز استان تهران – صندوق پستی: 355-15655

تلفن: 88959049 

تنظیم: گروه دین و اندیشه و حمزه صفا

 

///////پایان//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

[ چهارشنبه سیزدهم مرداد 1389 ] [ 18:48 ] [ حمزه صفا ] [ ]

بغض بشکفته(ویژه نامه) 

ویژه نامه سایت مهدویت (تبیان)

تبیان

[ چهارشنبه سیزدهم مرداد 1389 ] [ 18:37 ] [ حمزه صفا ] [ ]

بینش مهدوی

مهدویت، یعنی منت والای خداوند هستی بر مستضعفان زمین.

مهدویت، یعنی جلوه ی تام و تمام رحمت، نعمت و حکمت ربانی بر ابنای  آدم.

مهدویت، یعنی افشای راز سر به مهر سجده ملائک بر عزیزترین مخلوق خداوند.

مهدویت، یعنی تجلی حقیقت مقام خلیفة اللهی انسان بر روی زمین.

مهدویت، یعنی پایان شب سرد و فسرده ظلمت و آغاز صبح راستین روشنایی.

مهدویت، یعنی بستر شکوفایی نهانترین استعدادهای اهالی زمین و زمان.

مهدویت، یعنی سرآغاز رویش فصلی دوباره برای تجربه زیستنی دوباره.

مهدویت، یعنی راه رفتن برای رسیدن.

مهدویت یعنی کشتی نجات بر ساحل رستگاری.

مهدویت، یعنی تنهاجاده منتهی به آرمان شهر نبوی.

مهدویت، یعنی جامه زیبای عدالت اولین امام بر بلندای قامت آخرین امام.

مهدویت، یعنی اهتزاز پرچم سرخ شیعه بر بلندای قله اسلام.

مهدویت، یعنی امتداد حماسه شکوهزاد عاشورا در کربلای آخر الزمان.

مهدویت، یعنی حکومت یکپارچه عدل بر رفتار تمامی انسانها.

مهدویت، یعنی میعادگاه تحقق تمامی آمالها و آرمانهای بشری.

مهدویت، یعنی پایان قصه پرغصه رنج آدمی در دفتر تاریخ.

مهدویت یعنی، استیفای حقوق حقه تمامی محرومان و ضعیف نگاه داشتگان زمین.

مهدویت یعنی مرگ تمامی رنجها، اندوه ها، ظلمت ها، ستمها، پلیدیها و زشتیها.

و بالاخره ...

مهدویت، یعنی:کلمه توحید که با ولایت امامی عادل تجلی خواهد یافت.

منبع:وبلاگ منجی سبز

ادامه مطلب-->
[ چهارشنبه سیزدهم مرداد 1389 ] [ 18:27 ] [ حمزه صفا ] [ ]

 

نويسنده ارجمند كتاب «مكيال المكارم»، در بخش چهارم كتاب خود، جمال و زيبايي حضرت مهدي(ع) را يكي از ويژگي‏هاي آن حضرت مي‏شمرد و مي‏نويسد:«بدان كه مولاي ما حضرت صاحب‏الزمان(ع)، زيباترين و خوش صورت‏ترين مردم است؛ زيرا شبيه‏ترين مردم به پيامبر اكرم(ص) است».

 

ابراهيم پورحسين

نويسنده ارجمند كتاب «مكيال المكارم»، در بخش چهارم كتاب خود، جمال و زيبايي حضرت مهدي(ع) را يكي از ويژگي‏هاي آن حضرت مي‏شمرد و مي‏نويسد:«بدان كه مولاي ما حضرت صاحب‏الزمان(ع)، زيباترين و خوش صورت‏ترين مردم است؛ زيرا شبيه‏ترين مردم به پيامبر اكرم(ص) است».1

از بررسي روايات و مطالعه حكايت‏هاي نيك‏بختاني كه توفيق زيارت آن امام را يافته‏اند، برمي‏آيد كه قامت و رخسار نازنين امام عصر(ع) در كمال زيبايي و اعتدال بوده و سيماي مباركش، دل‏ربا و خيره‏كننده است.

همين قامت رعنا و رخسار دل‏ربا موجب شده است هزاران عاشق دل‏سوخته در آغاز هر صبح بازاري و التماس از خداي خود چنين بخواهند:
«خداوندا! آن چهره زيبا و جمال دل‏آرا را به من بنماي و چشمان مرا با يك نظر به او روشنايي بخش».2

از آنجا كه آشنايي بيشتر با صفات و خصال يوسف زهرا، حضرت مهدي(ع)راهي براي شناخت مدعيان دروغين به شمار مي‏آيد و افزون بر اين مي‏تواند موجب انس و ارتباط شيعيان با آن عزيز غايب از نظر باشد، با بهره‏گيري از كلمات معصومان(ع) و حكايت‏هاي نقل شده از تشرّف يافتگان، به بررسي اين موضوع مي‏پردازيم. باشد تا به مصداق «وصف العيش نصف العيش»، ما هم از آن جمال دل‏آرا بهره‏مند شويم.روايات فراواني در توصيف جمال دل‏آراي آخرين حجت خدا، حضرت مهدي(ع)وارد شده است كه در مجموع آنها را به دو بخش مي‏توان تقسيم كرد:

الف) رواياتي كه به توصيف كلي سيرت و صورت آن حضرت، بسنده و از ايشان به عنوان شبيه‏ترين مردم به رسول خدا(ص) ياد كرده‏اند كه از آن جمله به روايات زير مي‏توان اشاره كرد:

1. از جابر بن عبدالله انصاري نقل شده است كه پيامبر گرامي اسلام(ص) فرمود:
«مهدي از فرزندان من است. اسم او، اسم من و كنيه او، كنيه من است. او از نظر خَلق و خُلق، شبيه‏ترين مردم به من است».3
2. احمد بن اسحاق بن سعد قمي مي‏گويد: از امام حسن عسكري(ع) شنيدم كه مي‏فرمود:«سپاس از آن خدايي است كه مرا از دنيا نبرد تا آنكه جانشين مرا به من نشان داد. او از نظر آفرينش و اخلاق، شبيه‏ترين مردم به رسول خدا(ص) است».4

با توجه به اين روايات، همه خصال و صفاتي را كه در قرآن و روايات به پيامبر گرامي اسلام نسبت داده شده است، به وجود مقدس امام مهدي(ع) نيز مي‏توان نسبت داد. رواياتي كه به توصيف ويژگي‏هاي ظاهري پيامبر اكرم(ص) پرداخته‏اند، فراوانند. در اينجا به يكي از آنها اشاره مي‏كنيم. در روايتي كه از امام محمد باقر(ع) نقل شده، ويژگي‏هاي ظاهري پيامبر خاتم چنين توصيف شده است:

«رخسار پيامبر خدا، سپيد آميخته به سرخي و چشمانش سياه و درشت و ابروانش به هم پيوسته و كف دست و پايش پر گوشت و درشت بود؛ بدان سان كه گويي طلا بر انگشتانش ريخته باشد. استخوان دو شانه‏اش بزرگ بود. چون به كسي روي مي‏كرد، به خاطر مهرباني شديدي كه داشت، با همه بدن به جانب او توجه مي‏كرد. يك رشته موي از گودي گلو تا نافش روييده بود، انگار كه ميانه صفحه نقره خالص، خطي كشيده شده باشد. گردن و شانه‏هايش مانند گلاب‏پاش سيمين بود. بيني كشيده‏اي داشت كه هنگام آشاميدن آب نزديك بود به آب برسد. هنگام راه رفتن محكم قدم برمي‏داشت كه گويا به سرازيري فرود مي‏آيد. باري، نه قبل و نه پس از پيامبر خدا كسي مثل او ديده نشده است».5

ب) رواياتي كه خصال و سيماي امام مهدي(ع) را به تفصيل بيان كرده و ويژگي‏هاي آن حضرت را يك به يك برشمرده‏اند. برخي از رواياتي كه در اين زمينه وارد شده، به شرح زير است:

1. پيامبر گرامي اسلام، امام مهدي را شبيه خود معرفي كرده، در توصيف او مي‏فرمايد:«پدر و مادرم به فداي او كه هم‏نام من، شبيه من و شبيه موسي زاده عمران است. بر [بدن] او نوارهايي [جامه‏هايي] از نور است كه از شعاع قدس روشنايي مي‏يابد».6

2. آن حضرت در روايت ديگري در توصيف چهره فرزندش، امام مهدي(ع)مي‏فرمايد:«مهدي از فرزندان من است. چهره او مانند ماه درخشنده است».7

3. پيامبر اعظم(ص) در روايتي، پيشاني و بيني امام مهدي(ع) را اين‏گونه توصيف مي‏كند:«مهدي از من است، پيشاني گشاده و بيني كشيده دارد».8

4. در روايت ديگري كه از پيامبر خاتم(ص) نقل شده، رنگ چهره و اندام امام مهدي(ع) چنين توصيف شده است:«مهدي مردي از فرزندان من است رنگ [چهره] او رنگ عربي  و اندام او اندام اسرائيلي است بر گونه راست او خالي است كه همانند ستاره درخشان است».9

5. با توجه به همه ويژگي‏هاي ياد شده است كه پيامبر اسلام در وصف امام مهدي(ع) مي‏فرمايد:«مهدي، طاووس اهل بهشت است».10

6. امام باقر(ع) از پدرش و جدش روايت مي‏كند كه روزي امام علي(ع)در حالي كه بالاي منبر بود، فرمود:«از فرزندان من در آخرالزمان، مردي ظهور مي‏كند كه رنگ [صورتش ]سفيد متمايل به سرخي و سينه‏اش فراخ و ران‏هايش ستبر و شانه‏هايش قوي است و در پشتش دو خال است، يكي، به رنگ پوستش و ديگري، مشابه خال پيامبر اكرم ـ درود خدا بر او و خاندانش باد ـ».11

7. امام رضا(ع) نيز در بيان صفات و ويژگي‏هاي امام عصر(ع)مي‏فرمايد:«قائم كسي است كه در سن پيرمردان و با چهره جوانان قيام كند و نيرومند باشد تا بدان‏جا كه اگر دستش را به سوي بزرگ‏ترين درخت روي زمين دراز كند، آن را از جاي بركند و اگر بين كوه‏ها فرياد برآورد، صخره‏هاي آن فروپاشد».12

8. حضرت رضا(ع) در روايت ديگري، در پاسخ اباصلت هروي كه از ايشان پرسيد:
«نشانه‏هاي قائم شما هنگام ظهور چيست؟» مي‏فرمايد:«نشانه‏اش اين است كه در سن پيري است، ولي منظرش جوان است، به گونه‏اي كه بيننده مي‏پندارد چهل ساله يا كمتر از آن است. نشانه ديگرش آن است كه به گذشت شب و روز پير نشود تا آنكه اَجَلش فرا رسد».13

9. ابراهيم بن مهزيار نيز كه به شرف ملاقات امام مهدي(ع) رسيده است، در بيان خصال آن امام مي‏گويد: «او جواني نورس و نوراني و سپيد پيشاني بود با ابرواني گشاده و گونه‏ها و بيني كشيده و قامتي بلند و نيكو چون شاخه سرو. گويا پيشاني‏اش ستاره‏اي درخشان بود و برگونه راستش، خالي بود كه مانند مشك و عنبر بر صفحه‏اي نقره‏اي مي‏درخشيد. بر سرش، گيسواني پرپشت و سياه و افشان بود كه روي گوشش را پوشانده بود. سيمايي داشت كه هيچ چشمي برازنده‏تر و زيباتر و با طمأنينه‏تر و باحياتر از آن نديده است».14

 10. علي بن ابراهيم بن مهزيار اهوازي كه بيست مرتبه به شوق ديدار امام مهدي(ع) به حج مشرف شد و سرانجام نيز به توفيق ديدار آن حضرت دست يافت، در گزارش ديدار خود چهره و قامت دلرباي امام را اين‏گونه توصيف مي‏كند:«[رخسار] او [در لطافت] مانند [گل‏هاي] بابونه [و در رنگ، مانند ]ارغوان بود كه بر آن شبنم نشسته و [شدت سرخي‏اش را] هوا شكسته است. او در اين حال، همچون شاخه درخت «بان»15 يا ساقه ريحان [خوش‏بو ]بود. نرم‏خو، بخشنده، پرهيزكار و پيراسته بود. او ميانه بالا بود، نه بسيار بلند قد و نه بسيار كوتاه قد. صورتي گرد، سينه‏اي فراخ، پيشاني سفيد و ابرواني به هم پيوسته داشت. بر گونه راست او خالي بود؛ چون دانه مشك كه بر قطعه عنبر ساييده باشد.16

گفتني است بيشتر مشخصاتي كه براي سيماي ظاهري امام مهدي(ع) ذكر شده، به طور مشترك، در روايات شيعي و سني آمده است و از اين جنبه اشتراك نظر زيادي ميان فرق اسلامي وجود دارد.


پي‌نوشت‌ها:
1. سيد محمدتقي موسوي اصفهاني، مكيال المكارم في فوائد الدعا للقائم(ع)، ترجمه: سيد مهدي حائري قزويني، چاپ
دوم: تهران، دفتر تحقيقات و انتشارات بدر، 1412 ه . ق، ج 1، ص 132.
2. «قسمتي از دعاي عهد»، بحار الأنوار، ج 99، ص 111؛ شيخ عباس قمي، مفاتيح‏الجنان.
3. كمال الدين و تمام النعمة، ترجمه: منصور پهلوان، چاپ اول: قم، سازمان چاپ و نشر دارالحديث، 1380، ج 1، باب
25، صص 534 و 535، ح 1.
4. همان، ج 2، باب 38، ص 118، ح 7.
5. الكافي، ج1، ص 443.
6. بحار الأنوار، ج 36، ص 337، ح 200.
7. همان، ج 51، ص 91.
8. همان، ص 90.
9. همان، ص 95.
10. رنگ عربي، گندم‏گون يا سفيد است. در برخي روايات وارد شده است كه رنگ چهره امام مهدي(ع) همانند رنگ چهره پيامبر اكرم(ص)؛ يعني سپيد آميخته به سرخي است.
11. مراد از اندام اسرائيلي، اندام فرزندان يعقوب(ع) است كه به داشتن قد بلند و اندام رشيد مشهور بودند.
12. بحار الأنوار،  ج 51، ص 91.
13. كمال الدين و تمام النعمة، ج2، باب 57، ص 560، ح 18.
14. همان، باب 35، ص 69، ح 8 .
15. همان، باب 57، ص 558، ح 12.
16. كمال الدين و تمام النعمة، ج 2، باب 43، ص 446، ح 16.

 .........................................................................................................................................

[ سه شنبه دوازدهم مرداد 1389 ] [ 17:56 ] [ حمزه صفا ] [ ]
به این آدرس  ایمیل بزنید
[ سه شنبه دوازدهم مرداد 1389 ] [ 17:38 ] [ حمزه صفا ] [ ]
 انتظار فرج
نویسنده : فروهی، ناصر
چکیده : حمزه صفا
کلمات کلیدی :
کلام اسلامی » شماره 53 (صفحه 80)

انتظار فرج یعنی: امید و آرزوی تحقق پیروزی نهایی نیروی حق و صلح و عدالت بر نیروی باطل و گسترش جهانی ایمان اسلامی، استقرار کامل و همه جانبه ارزش‏های انسانی، تشکیل مدینه فاضله و جامعه ایده‏آل به وسیله شخصیّتی مقدّس یعنی مهدی موعود(عج).(1)

انتظار در لغت به معنای مراقبت، چشم به راه بودن و نگرانی است.(2) و در مفهوم، کیفیتی روحی است که موجب به وجود آمدن حالت آمادگی است برای آنچه انتظار دارند و ضد آن یأس و نا امیدی است. پس هر چه انتظار بیشتر باشد آمادگی نیز بیشتر است.(3)

بنابراین مسئله انتظار مرکّب از دو عنصر است، عنصر نفی و عنصر اثبات، عنصر نفی همان یگانگی با وضع موجود و عنصر اثبات خواهان وضع بهتر بودن است.(4)

انتظار در اصطلاح کلامی که برگرفته از روایات است، همان انتظار فرج بوده و انتظار فرج یعنی منتظر وعده الهی بودن و

_______________________________

1.تاریخ غیبت کبری، ص 291؛ قیام و انقلاب مهدی، ص 14.

2. تاج العروس، ج7، ص 539 و فرهنگ فارسی معین، ج1، ص 364.

3. مکیال المکارم، ج2، ص 218.

4. تفسیر نمونه، ج7، ص 382 ؛ منتخب الأثر، ص 419.

کلام اسلامی » شماره 53 (صفحه 81)

سعی و تلاش در مهیا ساختن روح و جسم خود برای روزی که با طلوع خورشید عالمتاب حضرت مهدی(عج) گشایشی در کلیه شئون زندگی بشر پدید آید.(1)

پیشینه بحث از انتظار در دین حیات بخش اسلام از زمان حضرت رسول اکرم‏صلی الله علیه و آله و سلم شروع شده، و خود حضرت این مسئله را و اهمیّت و جایگاه و فضیلت آن را به امت اسلام بیان کردند، به طوری که از آن حضرت ده‏ها روایت درباره شخص منتظَر و این که او چه کسی است و بعد از ظهور چه کارهای بزرگی انجام خواهد داد، به امت اسلام رسیده است.(2) لکن این بدین معنا نیست که مسئله انتظار فقط در دین اسلام مطرح بوده و هست، بلکه در سایر ادیان، مخصوصاً در ادیان توحیدی نیز این مسئله به طور جدّی مطرح شده، و آنها هم معتقدند که در آخرالزمان مصلح بزرگ جهانی ظهور کرده و در جهان بعد از ظلم و بی‏عدالتی، عدالت را گسترانده و ریشه ظلم را می‏خشکاند.

در دین زرتشت، مسئله انتظار منجی با توجه به منظومه عقیدتی آن به نحو خاص مطرح می‏شود. در این دین یک قدرت کیهانی یا (روح خیر) به نام «اهورا مزدا» و یک قدرت کیهانی متضاد (روح بزرگ شو) به نام «اهریمن» خودنمایی می‏کند. در طول تاریخ، این دو نیرو تا آخر الزمان با هم که با ظهور «سوشیانس» آغاز می‏شود، در ستیزند و آن زمان، خوبی بر شر غلبه می‏کند و دوره صلح و پاکی و اعتلای «آهورا مزدا» فرا می‏رسد و با ظهور (سوشیانس) آخرالزمان آغاز می‏گردد.(3)

در آیین یهود نیز مسئله انتظار به طور جدّی مطرح است، یهودیان که خود را پیروان حضرت موسی می‏دانند، منتظر موعودند. در آثار دینی یهود، اسفار تورات و دیگر کتاب‏های انبیای آنان همواره به موعود اشاره شده است، از جمله در مزامیر به این مسئله اشاره فراوان شده است.(4)

_______________________________

1. رسالت جهانی حضرت مهدی(عج)، ص 241.

2. کمال الدین و تمام النعمة، ص256288.

3. تاریخ ادیان، ص 318 و ص 476؛ دائرة المعارف فارسی، ج1، ص 1373.

4. کتاب مقدس، مزامیر، مزمور 10 13.

کلام اسلامی » شماره 53 (صفحه 82)

آنها معتقداند که با آمدن موعود همه موجودات از وجود او بهره‏مند خواهند شد و منتظران خداوند وارث زمین خواهند شد، چون قدرت شریر شکسته خواهد شد و صالحان مورد تأیید خداوند قرار خواهند گرفت.(1)

در آیین مسیحیّت عقیده به انتظار و ظهور موعود نسبت به سایر ادیان توحیدی بیشتر به چشم می‏خورد و بشارت‏های روشن‏تری درباره موعود آخرالزمان رسیده است. در اناجیل (متی، لوقا، مرقس، برنابا) مطالب زیادی در این باره وجود دارد، که بیانگر اعتقاد آنها بر مسئله انتظار است. در انجیل لوقا آمده است که: (درهای خود را بسته و چراغ‏های خود را افروخته دارید و مانند کسانی باشید که انتظار آقای خود را می‏کشند، وقتی که آمد و در را کوبید بدون معطلی در را به روی او باز کنید...»(2) قریب به همین مضمون در انجیل متی نیز آمده است.(3)

مسئله انتظار تنها در ادیان توحیدی و الهی مطرح نیست، بلکه این اعتقاد یک اعتقاد فراگیر بوده و ادیان غیر توحیدی نیز به نحوی به این مسئله معتقد بودند، در کتاب‏های قدیم چینیان، در عقاید هندیان، و در بین اهالی اسکاندیناوی و حتی در میان مصریان قدیم، بومیان آمریکایی، اهالی مکزیک و نظایر آن می‏توان چنین اعتقادی را مشاهده کرد.(4)

بنابراین عقیده به ظهور رهایی بخش بزرگ، با برچیده شدن بساط ظلم و ستم از میان انسان‏ها و بر پایی حکومت حق و عدالت، منحصر به مذهب خاصی نیست، بلکه اعتقادی عمومی و جهانی است، به طوری که جان هیک (مبتکر نظریه تکثر دینی) می‏گوید: «در همه ادیان بزرگ و متکامل جهان به نوعی اعتقاد به رستگاری و مبحث نجات شناختی وجود دارد. در این ادیان عقیده به انتقال از یک حیات معصیت‏بار به وضعیت بهتر وجود

_______________________________

1. کتاب مقدس، مزامیر، مزمور 37.

2. انجیل لوقا، فصل دوازدهم.

3. انجیل متی، فصل 24.

4. سپیده امید، ص 48.

کلام اسلامی » شماره 53 (صفحه 83)

دارد، زیرا که حیات کنونی، حیاتی است «هبوط زده» و بیگانه از خدا و بایستی منتظر »حیات الهی» بود.(1)

از این رو امید به آینده روشن و نجات، نقطه مشترک همه ادیان الهی است که همین عطش و سوز فطری و دسته جمعی بشر بهترین دلیل بر صحیح بودن عقیده به انتظار است.

در دین اسلام هم، اصل این عقیده مخصوص به مذهب و گروه خاص نیست، بلکه تمامی مذاهب و گروه‏های اسلامی اصل این مسئله را پذیرفته‏اند و برای دفاع از آن و ترغیب و تشویق امت اسلامی به آن کتاب‏های متعددی نوشته شده، و در کتب روائی، تفسیر و تاریخی اهل سنت و شیعه بسیار به این مسئله پرداخته شده است.

از دیدگاه اهل سنت، اصل این مسئله که زمانی خواهد آمد که شخصی از تبار قریش و از سلاله نبی گرامی اسلام‏صلی الله علیه و آله و سلم ظهور خواهد کرد و حضرت مسیح پشت سر او نماز خواهد خواند و خلافت و حکومت را بدست خواهد گرفت، امری است مسلّم.(2)

ابن خلدون با وجود این که در اصل احادیث مهدی(عج) تشکیک نموده است، در عین حال در مقدمه تاریخ خود می‏نویسد: «مشهور در بین اهل اسلام در تمامی عصرها این است که لابد در آخرالزمان مردی از اهل بیت ظهور خواهد کرد که موءکد دین و اظهار کننده عدالت خواهد بود و مسلمین از او تبعیت خواهند کرد و او بر تمامی ممالک استیلا پیدا خواهد کرد و او به نام مهدی نامیده می‏شود و از نشانه‏های او خروج دجال است که حضرت عیسی‏علیه السلام از آسمان نازل می‏شود و دجال را به قتل می‏رساند و پشت سر مهدی نماز خواهد خواند.(3) همچنین ابن عربی در کتاب خود فتوحات مکیه در این باره می‏نویسد: «خداوند را خلیفه‏ای است که روزی ظاهر می‏شود و ظهورش زمانی اتفاق

_______________________________

1. فلسفه دین، ص 18.

2. الإمام المهدی عند أهل السنة، ص 397 و موسوعة الإمام المهدی، ص 12.

3. تاریخ ابن خلدون، ج1، ص 555.

کلام اسلامی » شماره 53 (صفحه 84)

می‏افتد که دنیا پر از جور و ستم باشد و او دنیا را پر از عدل و قسط می‏کند و اگر از عمر دنیا یک روز بیشتر نماند، خداوند آن روز را طولانی می‏گرداند تا این خلیفه که از عترت رسول الله‏صلی الله علیه و آله و سلم و از اولاد فاطمه زهراعلیها السلام است، و نامش با نام رسول خدا یکی می‏باشد، حکومت روی زمین را به دست گیرد.»(1)

درباره حضرت مهدی(عج) و این که او از اهل بیت پیامبر اسلام‏صلی الله علیه و آله و سلم است و در آخرالزمان ظهور خواهد کرد، روایات زیادی که ادعای تواتر شده در کتاب‏های روایی اهل سنّت نقل شده است . یکی از علمای اهل سنت به نام ابوالحسن سجستانی که در قرن چهارم می‏زیست، می‏نویسد: «اخبار متواتر و مستفیض از پیامبر اسلام‏صلی الله علیه و آله و سلم درباره مهدی رسیده که او از اهل بیت حضرت بود و هفتاد سال حکومت خواهد کرد و در زمین عدالت را گسترانده...».(2)

شیخ محمد سفارینی هم می‏نویسد: «حق این است که مهدی غیر از عیسی است و او قبل از عیسی خروج خواهد کرد و در این زمینه روایات به حد تواتر رسیده به نحوی که عقیده به مهدی یکی از معتقدات علمای اهل سنت شمرده می‏شود... بنابراین ایمان به خروج مهدی واجب است همان طوری که در نظر اهل علم مقدر شده و در عقاید اهل سنت و جماعت تدوین یافته است.(3) شبیه این مطلب از ابن قیم الجوزی، جلال الدین سیوطی و عبدالعزیز بن عبدالله بن باز و بسیاری دیگر از علماء اهل سنت در قرون مختلف نقل شده است.(4)

بنابراین اصل اعتقاد به مسئله مهدی منتظر در بین اهل سنّت امری است مسلّم منتها آنها معتقد هستند که اوّلاً چنین شخصی هنوز متولد نشده، هر وقت خداوند اراده کند متولد خواهد شد، وثانی

_______________________________

1. الفتوحات المکیه، ج3، ص 327.

2. برای مطالعه بیشتر رجوع شود به کتاب امامان ما از دیدگاه اهل سنت، ص 479.

3. لوائح الأنوار البهیئة، ج2، ص 80 به نقل از المهدی المنتظر، ج1، ص 44.

4. المهدی المنتظر، ج1، ص 40.

کلام اسلامی » شماره 53 (صفحه 85)

او از فرزندان امام حسن‏علیه السلام است نه از فرزندان امام حسین‏علیه السلام.(1) بنابراین اعتقاد اهل سنت درباره انتظاراین است که بعد از این که زمین را ظلم و جور فرا گرفت در آخرالزمان مردی از اهل بیت وعترت پیامبر اسلام‏صلی الله علیه و آله و سلم ظهور خواهد کرد و زمین را پر از عدل و داد خواهد کرد و حضرت عیسی بعد از او از آسمان نازل شده و پشت سر او نماز خواهد خواند.

امّا عقیده شیعه (امامیه اثناعشری) درباره انتظار این است که حضرت مهدی(عج) دوازدهمین امام و حجت خداوند در روی زمین و از اهل بیت و عترت رسول خداست و در پانزدهم شعبان 250هجری قمری متولد شده و زنده است و بر اساس مصلحتی که خداوند متعال می‏داند در حال غیبت به سر می‏برد و روزی خواهد رسید که حضرتش ظهور کرده و زمین را پر از عدل و داد می‏کند، همان طور که پر از ظلم و جور می‏شود و بر موءمنین است که همواره در انتظار چنین روزی باشند و خودشان را برای چنین روزی آماده کنند.(2)

در این زمینه روایات زیادی از نبی گرامی اسلام و ائمه اطهارعلیهم السلام وارد شده است. پیامبر اسلام‏صلی الله علیه و آله و سلم در حدیثی که فریقین آن را نقل کرده، فرمود: «اگر از دنیا جز یک روز نماند، خداوند آن روز را آن قدر طولانی می‏کند تا فرزندم مهدی که اسم او اسم من و کنیه او کنیه من است ظهور کند و عدالت رابگستراند بعد از آن که زمین را ظلم و جور فرا گیرد».(3) باز حضرت می‏فرماید: «هر کس قائمی را که از فرزندان من است انکار کند مرا انکار کرده است».(4) همچنین فرمود: «قائم از فرزندان من است که اسم او اسم من و کنیه

_______________________________

1. ر.ک. المهدی المنتظر، ج1، ص 40 الی 46.

2. منهاج السنة، ج4، ص 211؛ المهدی المنتظر، ج1، ص 60؛ شرح نهج البلاغه، ج1، ص 281.

3. غیبت کبری، ص 8؛ الیوم الموعود بین الفکر المادی والدینی، ص 636؛ الهیات، ج2، ص 632.

4. بحار، ج51، ص 74 ؛ کشف الغمة، ج2، ص 446.

کلام اسلامی » شماره 53 (صفحه 86)

او کنیه من است و شمائلش شمائل من و سنت او سنت من است و مردم را بر اساس ملت و شریعت من برپا دارد و به کتاب خداوند دعوت می‏کند، پس هر کس او را اطاعت کند مرا اطاعت کرده، و هر کس او را معصیت کند مرا معصیت کرده، و هر کس او را در غیبتش انکار کند مرا انکار کرده...».(1)

بنابراین شیعه و سنی در اصل اعتقاد به مهدی و ظهور حضرت در آخرالزمان اختلافی ندارند، بلکه اگر اختلافی هست در زمان ولادت اوست. شیعه بر اساس روایات متواتر معتقد است که او متولد شده، ولی چنانکه گفته شد اهل سنت معتقد است که او هنوز متولد نشده بلکه در آخرالزمان متولد خواهد شد.(2)

از جمله مسائلی که در روایات بر آن تأکید شده مسئله اصل انتظار است و در بعضی از روایات آیاتی چند نیز به مسئله انتظار تأویل شده است. از جمله آیات، این آیه شریفه است که خداوند می‏فرماید:«انتظار بکشید که من نیز با شما از منتظرانم».(3) و نیز آیه شریفه: «منتظر باشید که ما هم با شما منتظریم».(4) این آیات در بعضی از روایات به مسئله انتظار تفسیر و تأویل شده است.(5)

در بسیاری از روایات بر ضرورت و لزوم انتظار تصریح شده است که از جمله می‏توان به روایات زیر اشاره کرد: در روایتی، امام صادق‏علیه السلام که در مقام بیان شرایط قبولی اعمال بندگان بودند یکی از شرایط قبولی اعمال بندگان را عقیده به انتظار برشمردند.(6) همچنین در روایتی، امام باقرعلیه السلام هم یکی از شرایط پذیرفته شدن اعمال بندگان را قبول کردن مسئله انتظار

_______________________________

1. منتخب الأثر، ص 492.

2. منهاج السنة، ج4، ص 211؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج1، ص 281.

3. سوره اعراف، آیه71.

4. سوره توبه، آیه52.

5. بحارالانوار، ج52، ص 110و ص 127 و بحارالانوار، ج13، ص 279.

6. کتاب الغیبة، ص 200، ج16.

کلام اسلامی » شماره 53 (صفحه 87)

دانستند.(1)

در روایت دیگر امام جوادعلیه السلام می‏فرماید: بر هر مسلمان واجب است در غیبت حضرت انتظار بکشند.(2)

این روایات و روایات زیاد دیگر همگی بر لزوم انتظار مهدی موعود(عج) در دوران غیبت تأکید فراوان دارند.

در روایات فراوان دیگر اهمیت انتظار مورد توجه قرار گرفته است. در تعدادی از روایات انتظار یکی از ارکان دین شمرده شده است، امام صادق‏علیه السلام در ضمن یک حدیث طولانی به ابی الجارود می‏فرماید: یکی از ارکان دین انتظار قائم‏علیه السلام است.(3) و در بعضی از روایات نیز انتظار فرج از محبوب‏ترین اعمال در نزد خداوند شمرده شده است.(4) و همچنین مسئله انتظار همراه با صبر بیان شده است.(5)

همچنین در بعضی از روایات انتظار فرج از بزرگترین فرج‏ها معرفی شده است.(6) و در حدیثی، پیامبر اسلام‏صلی الله علیه و آله و سلم انتظار فرج را افضل اعمال دانسته و فرمود: با آمدن او حزن از شیعه برداشته می‏شود.(7)

در حدیث دیگر حضرت انتظار فرج را برترین جهاد در راه خدا دانسته است. (8) تعبیرات بلندی که در این روایات به کار رفته است، نشانگر اهمّیت مسئله انتظار است. در پاره‏ای از روایات نیز فضیلت انتظار مورد توجه قرار گرفته و این با مراجعه به متون اسلامی و تعبیراتی که در روایات بکار رفته بیشتر روشن می‏شود، از جمله آن روایات، روایتی است که از امام صادق‏علیه السلام نقل شده است. شخصی از امام صادق‏علیه السلام درباره کسی که انتظار ظهور

_______________________________

1. کافی، ج2، ص 22، ج13.

2. کمال الدین وتمام النعمة، ص 377.

3. کافی، ج2، ص 21 و مستدرک الوسائل، ج1، ص 73.

4. من لا یحضره الفقیه، ج4، ص 381.

5. وسائل الشیعه، ج19، ص 75؛ بحار الأنوار، ج10، ص 352.

6. بحارالانوار، ج36، ص 326.

7. بحارالانوار، ج 50، ص 317.

8. بحارالانوار، ج 74، ص 143.

کلام اسلامی » شماره 53 (صفحه 88)

حکومت حق را می‏کشد و در این حال از دنیا می‏رود سوءال کرد، حضرت در جواب فرمود: او همانند کسی است که با رهبر این انقلاب در خیمه او بوده باشد، سپس کمی سکوت کرد و فرمود: مانند کسی است که با پیامبر اسلام همراه بوده است.(1)

و در بعضی از روایات چنین شخصی همانند شمشیر زنی که در راه خدا شمشیر می‏زند مطرح شده است، یا همانند کسی که در خدمت پیامبرصلی الله علیه و آله و سلم با شمشیر بر مغز دشمن بکوبد و یا همانند کسی که زیر پرچم قائم بوده باشد و یا همانند کسی که پیش روی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم جهاد کند و یا همانند کسی که با پیامبر شهید شود، معرفی شده است.(2)

در بعضی از روایات ثواب انتظار همچون ثواب روزه‏دار، شب زنده‏دار بیان شده است.(3) و یا مسئله انتظار در ردیف ایمان به خدا و رسول الله‏صلی الله علیه و آله و سلم قرار گرفته است.(4) (با دقت در تعبیراتی که در این روایات به کار رفته، فضیلت انتظار کاملاً روشن می‏شود).

درباره آثار انتظار، باید گفت که انتظار خود یکی از ریاضت‏های مهم نفس است بدان حد که گفته شده انتظار از قتل شدیدتر است و لازمه این امر مشغول کردن قوه مفکره و توجه قوه خیال به طرف امر منتظَر است، و این باعث دو امر می‏شود: الف) قوه مفکره باعث زیاد شدن قوا با اعمال است. ب) قوه مفکره باعث می‏شود که همه قوا را به یک امر متوجه سازد.

از طرف دیگر انتظار باعث تسکین دردها و آسان شدن مصیبت‏ها می‏شود، چون انسان منتظر می‏داند که آینده انسان روشن است و روزی خواهد رسید که زمین پر از قسط و عدل خواهد بود و این وعده‏ای است قطعی که از زبان مبارک پیامبر اسلام‏صلی الله علیه و آله و سلم جاری شده است. اگر در روایات، انتظار فرج بزرگترین فرج‏ها شمرده شده است به همین خاطر

_______________________________

1. بحارالانوار، ج52، ص 126.

2. بحارالانوار، ج 52، ص 126؛ اکمال الدین وتمام النعمة، ص 645 644.

3. مکیال المکارم، ج2، ص 213.

4. مکیال المکارم، ج2، ص 217.

کلام اسلامی » شماره 53 (صفحه 89)

است.(1)

علاوه بر آنچه گفته شد، لازمه انتظار از جهت محبت این است که انسان انتظار داشته باشد که از اصحاب و شیعه بلکه از اعوان وانصار حضرت مهدی(عج) باشد و لازمه این امر هم این است که انسان بتواند لیاقت مصاحبت حضرت و جهاد در رکاب او داشته باشد، و برای این منظور برای اصلاح نفس و تهذیب اخلاق خویش تلاش می‏کند، از طرف دیگر انتظار باعث می‏شود که مقدمات و وسایل لازم را برای غلبه حضرت بر دشمنانش آماده نماید و لازمه آن نیز تحصیل علوم و معارف است.(2) دیگر آثار انتظار را می‏شود به نحو زیر بیان کرد:

1. به جریان افتادن نیروهای نهفته و سرمایه‏های راکد انسان در پرتو دوران سخت انتظار.

2. پالایش درون و به مرحله خلوص رساندن به جهت طولانی شدن دوران غیبت.

3. معنا یافتن زندگی در پرتو پویایی معارف به هدف . با نگاه تطبیقی به زندگی بدون هدف و فرجام آن که تهی شده از درون و روزمرگی است.

4. رشد قدرت تحمل در برابر ناملایمات و تنگناها به جهت قداست و عظمت هدف که در انتظار حضرت بودن، معنا می‏یابد.

5. فراتر رفتن از مرز انسان متعادل و رسیدن به مرحله انسان متعالی.

6. از مرحله رنج‏های حقیر مادی رها شدن و به وادی رنج‏های عظیم معنوی و دغدغه‏های بزرگ انسانی گام نهادن و هم چون رنج انتظار راستین و طولانی را به دوش کشیدن و چشم به دروازه‏های روشن ظهور داشتن.(3)

امّا سخن درباره ویژگی‏های منتظران، ابتدا باید به این نکته توجه داشت که این طور نیست که هر کس که مدعی انتظار فرج

_______________________________

1. بحارالانوار، ج 36، ص 386.

2. المهدی، ص 210.

3. مهدویت، ص 136؛ تفسیر نمونه، ج7، ص 383.

کلام اسلامی » شماره 53 (صفحه 90)

است در ردیف منتظران واقعی قرار گیرد، بلکه کسانی که ادعای انتظار دارند باید دارای شرایط و ویژگی‏هایی باشند تا منتظر واقعی به آنها صدق کند.

وقتی روایاتی که در این باره وارد شده، مورد مطالعه قرار گیرد، به دست می‏آید که معصومین‏علیهم السلام ویژگی‏های خاصی را برای منتظران واقعی قائل شدند، امام صادق‏علیه السلام در روایتی می‏فرماید: هر کس دلشاد است که از یاران حضرت قائم به شمار آید باید چشم به راه او باشد و به پارسایی و نیکویی رفتار نماید، چنین کسی منتظر حقیقی است، پس بکوشید و انتظار بکشید، گوارا باد شما را ای گروه بخشوده شدگان.(1)

در بعضی از روایات دشواری حفظ دین در زمان انتظار، به کشیدن دست به خارها تشبیه شده است.(2) بنابراین یکی از ویژگی‏های منتظران واقعی حفظ دین و تقوا می‏باشد. در بعضی روایات دیگر از جمله ویژگی‏های منتظران واقعی شک نکردن و تردید نداشتن و انکار نکردن و عجله نکردن در تحقق این امر شمرده شده است.(3)

امام حسین‏علیه السلام نیز در روایتی درباره ویژگی‏های منتظران واقعی می‏فرماید: «در مسئله غیبت عده‏ای به تردید می‏افتند و عده‏ای ثابت قدم می‏مانند. امّا کسانی که در مقابل اذیّت‏ها و تکذیب‏ها صبر پیشه کنند به منزله جهاد کنندگان در محضر رسول الله‏صلی الله علیه و آله و سلم هستند.(4) از این روایت به خوبی به دست می‏آید که یکی از ویژگی‏های منتظران، صبر در مسئله انتظار است.

امام سجّاد علیه السلام نیز در حدیثی ضمن تمجید از منتظران واقعی یکی از شرایط و ویژگی‏های آنها را اعتقاد به امامت حضرت مهدی‏علیه السلام می‏داند.(5)

امام موسی بن جعفرعلیه السلام از جمله ویژگی‏های منتظران واقعی را ثابت قدم

_______________________________

1. منتخب الاثر، ص 498؛ بحارالانوار، ج52، ص 140؛ الغیبة نعمانی، ج 16، ص 27.

2. بحارالانوار، ج 51، ص 135.

3. مکیال المکارم، ج2، ص 209.

4. تاریخ غیبت کبری، ص 12؛ کمال الدین وتمام النعمة، ص 317.

5. همان، ص 12 و کمال الدین، ص 320.

کلام اسلامی » شماره 53 (صفحه 91)

بودن در پذیرش ولایت اهل بیت‏علیهم السلام و برائت جستن از دشمنان آنها می‏داند و می‏فرماید چنین افرادی از ما هستند و ما هم از آنها....(1)

آنچه بیان شد از جمله ویژگی‏های منتظران واقعی بود که در لسان روایات وارد شده است. درباره آسیب شناسی انتظار و جنبه تخریبی آن، باید گفت انتظار دوگونه است: انتظاری سازنده، تحرک بخش و تعهدآور، این نوع انتظار همانگونه که گذشت با فضیلت‏ترین عبادت شمرده شده است . در مقابل انتظاری است ویرانگر، بازدارنده، و فلج کننده، این دو نوع انتظار معلول دو نوع برداشت از ظهور عظیم تاریخی مهدی موعود(عج) است.

در انتظار ویرانگر، نوع برداشت از انتظار این است که، ظهور و قیام حضرت صرفاً ماهیت انفجاری دارد، و از اشاعه ظلم‏ها، تبعیض‏ها، اختناق‏ها و حق‏کشی‏ها ناشی می‏شود، و این انفجار وقتی رخ می‏دهد که اصلاح به نقطه صفر برسد و حق و حقیقت هیچ طرفداری نداشته باشد. بنابراین هر اصلاحی در این جریان محکوم است، چون هر اصلاحی یک نقطه روشن است و تا نقطه روشن هست دست غیب ظاهر نمی‏شود، پس بهترین کمک به تسریع در ظهور و بهترین شکل انتظار، ترویج و اشاعه فساد است.

امّا در انتظار سازنده، نوع برداشت از انتظار این است که ظهور مهدی حلقه‏ای از حلقات مبارزه اهل حق و باطل است که به پیروزی نهایی اهل حق می‏انجامد. سهیم بودن یک فرد در این سعادت موقوف بر این است که آن فرد عملاً اهل حق باشد، بنابراین باید اهل حقی باشد نه این که ظهور وقتی محقق می‏باشد که همه اهل باطل باشند.(2)

لذا در روایت وارد شده است که این امر تحقق نمی‏پذیرد مگر این که هر یک از شقی و سعید به نهایت کار خود برسند.(3)

از طرف دیگر از روایاتی که وظایف و ویژگی‏های منتظران را بیان می‏کند استفاده می‏شود که از جمله آسیب‏هایی که ممکن

_______________________________

1. کمال الدین، ص 361.

2. قیام و انقلاب مهدی، ص 53.

3. کمال الدین وتمام النعمة، ص 346، ج32.

کلام اسلامی » شماره 53 (صفحه 92)

است در زمان غیبت پدیدار شود، شک و تردید، یأس و نا امیدی، از دست رفتن ایمان و تقوا و از دست دادن صبر در مقابل اذیّت‏ها و حرف‏های نامربوط می‏باشد.(1)

در باره ویژگی‏های منتظر باید گفت از جمله ویژگی‏هایی که همه ادیان توحیدی و حتّی غیر توحیدی در آن اتفاق نظر دارند این است که او شخصیتی بزرگ است که در آخرالزمان به عنوان مصلح ظهور خواهد کرد و زمین را پر از عدل و داد خواهد نمود، همان‏طور که ظلم و ستم آن را پر کرده است و در روایات و متون اسلامی به این مسئله تأکید فراوان شده است.

از دیدگاه اهل سنت، منتظَر علاوه بر داشتن ویژگی‏های قبلی، ویژگی‏های دیگری نیز دارد، از جمله آنها این است که او از تبار قریش و از سلاله نبی گرامی اسلام‏صلی الله علیه و آله و سلم و از فرزندان فاطمه بنت رسول الله‏صلی الله علیه و آله و سلم می‏باشد و اسم او همان اسم پیامبرصلی الله علیه و آله و سلم است.

امّا شیعه، ضمن پذیرش ویژگی‏های قبلی، ویژگی‏های دیگری نیز قائل هستند و این ویژگی‏ها نه یک ادعا بلکه برگرفته از روایاتی متواتری است که از نبی گرامی اسلام‏صلی الله علیه و آله و سلم و ائمه‏علیهم السلام نقل شده است. از جمله آنها این است که: او از اهل بیت است و دوازدهمین جانشین پیامبر اسلام‏صلی الله علیه و آله و سلم که از طرف خداوند نصب شده است و نهمین فرزند از فرزندان امام حسین علیه السلام بوده و اسم او اسم پیامبر و کنیه او کنیه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می‏باشد. او فرزند خلف امام حسن عسکری یازدهمین امام شیعیان می‏باشد و هم اکنون بنا به مصلحتی که خداوند می‏داند در حال غیبت به سر می‏برد. وقتی ظهور کند کار ناتمام را به اتمام می‏رساند و حکومت جهانی را تشکیل می‏دهد و همه در حکومت حضرتش به حق خود خواهند رسید. او احکام الهی را صد در صد به اجرا درخواهد آورد.(2)

منتظران واقعی باید همچنان انتظار بکشند تا او از پرده غیب بیرون آید و با نور پرفروغ خود زمین را نورافشانی کند و ریشه ظلم و ستم را بخشکاند. به امید رسیدن آن روز که با روءیت جمال پرنورش، انتظار منتظران به پایان رسد.

_______________________________

1. منتخب الأثر، ص 478.

2. کمال الدین، ص 331 ؛ تفسیر البرهان، ج3، ص 150.

پایان مقاله

[ سه شنبه دوازدهم مرداد 1389 ] [ 17:24 ] [ حمزه صفا ] [ ]

 

 

حدیث امام زمان

توسط : حمزه صفا مسول واحد انتطار هیت خادم الرضا علیه السلام

16- حضرت مهدی(عج): همانا خدای تعالی مردم را بیهوده نیافریده و بدون تکلیف و جزا رهایشان نکرده است .
إن الله تعالی لم یخلق الخلق عبثا و لا أهملهم سدی .
الغیبة للشیخ الطوسی ، ص 174

17- حضرت مهدی(عج): هر یک از شما باید به آنچه که او را به محبت ما نزدیک می سازد عمل کند ، و از آنچه که مورد پسند ما نیست و ما را خشمناک می سازد دوری جوید .
فلیعمل کل امرء منکم بما یقرب له من محبتنا و یتجنب ما یدنیه من کراهتنا و سخطنا .
الإحتجاج للطبرسی ، ج 2 ، ص 324

18- حضرت مهدی(عج): خداوندا ! وعده ای را که به من داده ای ، برآورده کن و امر قیام مرا تمام فرما . قدمهایم را ثابت بدار و در سایه قیام من ، جهان را پر از عدل و داد کن .
أللهم أنجز لی وعدی و أتمم لی امری و ثبت وطأتی و املأ الأرض بی عدلا و قسطا
بحارالأنوار ، ج 51 ، ص 13

19- حضرت مهدی(عج): شهادت می دهم که معبودی جز خدای یکتا نیست و ملائکه آسمان و صاحبان علم نیز شهادت می دهند ، آن خدایی که به عدل و داد قیام می کند ، نیست خدایی جز او که مقتدر و حکیم می باشد ، و همانا دین نزد خدا اسلام است .
أشهد أن لا اله الا هو و الملائکة و أولوا العلم قائما بالقسط ، لا اله الا هو العزیز الحکیم ، إن الدین عند الله الإسلام .
بحارالأنوار ، ج 51 ، ص 16


20- حضرت مهدی(عج): میان خداوند عزوجل و بندگانش قرابت و خویشاوندی نیست ، و هر کس که مرا انکار کند از من نیست .
لیس بین الله عز و جل و بین أحد قرابة ، و من أنکرنی فلیس منی .
الغیبة للشیخ الطوسی ، ص 176

21- حضرت مهدی(عج): پناه به خدا می برم از نابینایی بعد از روشن بینی ، و گمراهی بعد از هدایت ، و از اعمال ناشایسته و فتنه های نابود کننده .
أعوذ بالله من العمی بعد الجلاء و من الضلالة بعد الهدی و من موبقات الأعمال و مردیات الفتن .
بحارالأنوار ، ج 53 ، ص 190

22- حضرت مهدی(عج): شیعیان ما هنگامی به فرجام نیک و زیبای خداوند می رسند که از گناهانی که نهی شده اند ، احتراز نمایند .
و العاقبة لجمیل صنع الله سبحانه تکون حمیده لهم ما اجتنبوا المنهی عنه من الذنوب .
بحارالأنوار ، ج 53 ، ص 177

23- حضرت مهدی(عج): کفایت در کارها و عنایت و سرپرستی در همه امور را تنها از خدای تعالی خواهانم .
إلی الله أرغب فی الکفایة و جمیل الصنع و الولایة .
بحارالأنوار ، ج 25 ، ص 183

24- حضرت مهدی(عج): قلبهای ما جایگاه مشیت الهی است ، پس هر گاه او بخواهد ما هم می خواهیم .
قلوبنا أوعیة لمشیة الله ، فإذا شاء شئنا .
بحارالأنوار ، ج 52 ، ص 51

25- حضرت مهدی(عج): اگر نبود که ما دوستار صلاح شما هستیم و به شما لطف و مرحمت داریم ، همانا به شما توجه و التفات نمی کردیم .
و لو لا ما عندنا من محبة صلاحکم و رحمتکم و الإشفاق علیکم لکنا عن مخاطبتکم فی شغل .
بحارالأنوار ، ج 53 ، ص 179

26- حضرت مهدی(عج): من مهدی هستم ، منم قیام گر زمان ، منم آنکه زمین را آکنده از عدل می سازد ، آنچنان که از ستم پر شده بود .
أنا المهدی ، أنا قائم الزمان ، أنا الذی أملأها عدلا کما ملئت ( ظلما و ) جورا .
بحارالأنوار ، ج 52 ، ص 2

27- حضرت مهدی(عج): ستمکاران پنداشتند که حجت خدا نابود شدنی است ، در حالی که اگر به ما اجازه سخن گفتن داده می شد ، شک و تردید از میان برداشته می شد .
زعمت الظلمة أن حجة الله داحضة ، و لو أذن لنا فی الکلام لزال الشک .
بحارالأنوار ، ج 51 ، ص 4

28- حضرت مهدی(عج): من صاحب حقم ... علامت ظهورم زیاد شدن آشوب ها و فتنه هاست .
أنا صاحب الحق ... علامة ظهور أمری کثرة الهرج و المرج و الفتن .
بحارالأنوار ، ج 51 ، ص 320

29- حضرت مهدی(عج): علم و دانش ما به خبرهای شما احاطه دارد و چیزی از اخبار شما بر ما پوشیده نمی ماند .
إنا یحیط علمنا بأبنائکم ، و لا یعزب عنا شیء من أخبارکم .
بحارالأنوار ، ج 53 ، ص 175

30- حضرت مهدی(عج): دین از آن محمد (ص ) و هدایت از آن علی امیرالمؤمنین (ع ) است ، زیرا هدایت مال اوست و در نسل او می ماند تا روز قیامت .
الدین لمحمد (ص ) و الهدایة لعلی أمیرالمؤمنین (ع ) ، لأنها له و فی عقبه باقیة إلی یوم القیامة .
بحارالأنوار ، ج 53 ، ص 160

31- حضرت مهدی(عج): کسی که نسبت به ما ظلم ورزد ، از جمله ستمکارانی است که مشمول لعنت خدا است ، چرا که خدا فرموده است : " آگاه باشید که لعنت خدا بر ستمکاران است " .
فمن ظلمنا کان فی جملة الظالمین لنا و کانت لعنة الله علیه ، لقوله عز و جل " ألا لعنة الله علی الظالمین "
بحارالأنوار ، ج 53 ، ص 182

32- حضرت مهدی(عج): من و تمامی پدرانم ... بندگان خداوند عزوجل هستیم .
أنا و جمیع آبائی ... عبید الله عز و جل .
بحارالأنوار ، ج 25 ، ص 267

33- حضرت مهدی(عج): سجده شکر از لازم ترین و واجب ترین مستحبات است .
سجدة الشکر من ألزم السنن و أوجبها .
بحارالأنوار ، ج 53 ، ص 161

34- حضرت مهدی(عج): هر گاه خداوند به ما اجازه دهد که سخن بگوییم ، حق ظاهر خواهد شد و باطل سست و ضعیف شده و از میان شما خواهد رفت .
إذا أذن الله لنا فی القول ظهر الحق و اضمحل الباطل و انحسر عنکم .
بحارالأنوار ، ج 25 ، ص 183

35- حضرت مهدی(عج): دختر رسول خدا (ص ) برای من سرمشق و اسوه ای نیکوست .
و فی ابنة رسول الله (ص ) لی أسوة حسنة .
بحارالأنوار ، ج 53 ، ص 180

36- حضرت مهدی(عج): زمان ظهور و فرج ما با خداست ، و تعیین کنندگان وقت ظهور ، دروغگویانند .
و أما ظهور الفرج فأنه إلی الله و کذب الوقاتون .
بحارالأنوار ، ج 53 ، ص 181

37. حضرت امام مهدی (عج) : از خدا بترسید و تسلیم ما شوید و کارها را به ما واگذارید ، برماست که شما را از سرچشمه سیراب برگردانیم ، چنان که بردن شما به سرچشمه از ما بود ، در پی کشف آنچه از شما پوشیده شده نروید و مقصد خود را با دوستی ما بر اساس راهی که روشن است به طرف ما قرار دهید .
فاتقوا الله ، و سلموا لنا ، و ردوا الأمر إلینا ، فعلینا الإصدار ، کما کان منا الإیراد ، و لا تحاولوا کشف ما غطی عنکم ، و اجعلوا قصدکم إلینا بالمودة علی السنة الواضحة .
بحارالأنوار ، ج 53 ، ص 179

38- حضرت مهدی(عج): ظهوری نیست مگر به اجازه خداوند متعال ، و آن هم پس از زمان طولانی و قساوت دلها و فراگیر شدن زمین از جور و ستم .
فلا ظهور إلا بعد إذن الله تعالی ذکره و ذلک بعد طول الأمد و قسوة القلوب و امتلاء الأرض جورا .
الإحتجاج للطبرسی ، ج 2 ، ص 478


39- حضرت مهدی(عج): آگاه باشید به زودی کسانی ادعای مشاهده مرا خواهند کرد . آگاه باشید هر کس قبل از " خروج سفیانی " و شنیدن صدای آسمانی ، ادعای مشاهده مرا کند دروغگو و افترا زننده است ؛ حرکت و نیرویی جز به خدای بزرگ نیست .
سیأتی إلی شیعتی من یدعی المشاهدة . ألا فمن ادعی المشاهدة قبل خروج السفیانی و الصیحة فهو کذاب مفتر ، و لا قوة إلا بالله العلی العظیم .
الإحتجاج للطبرسی ، ج 2 ، ص 478

40- حضرت مهدی(عج): من باقیمانده از آدم و ذخیره نوح و برگزیده از ابراهیم و خلاصه محمد ( درود خدا بر همگی آنان باد ) هستم .
أنا بقیة من آدم و ذخیرة من نوح و مصطفی من إبراهیم و صفوة من محمد (صلی الله علیهم أجمعین).
بحارالأنوار ، ج 52 ، ص 238

41- حضرت مهدی(عج): نسیم ، خدمتکار حضرت مهدی علیه السلام گوید : آن حضرت به من فرمود : " آیا تو را در مورد عطسه کردن بشارت دهم ؟ " گفتم : آری . فرمود : " عطسه ، علامت امان از مرگ تا سه روز است . "
ألا أبشرک فی العطاس ؟ فقلت : بلی . قال : هو أمان من الموت ثلاثة أیام .
بحارالأنوار ، ج 51 ، ص 5

42- حضرت مهدی(عج): حق با ماست و در میان ماست ، کسی جز ما چنین نگوید مگر آنکه دروغگو و افترا زننده باشد .
إن الحق معنا و فینا ، لا یقول ذلک سوانا إلا کذاب مفتر .
بحارالأنوار ، ج 53 ، ص 191

43- حضرت مهدی(عج): همانا خداوند متعال ، کسی است که اجسام را آفریده و ارزاق را تقسیم فرموده ، او جسم نیست و در جسمی هم حلول نکرده ، " چیزی مثل او نیست و شنوا و داناست ."
إن الله تعالی هو الذی خلق الأجسام و قسم الأرزاق ، لأنه لیس بجسم و لا حال فی جسم " لیس کمثله شیء و هو السمیع العلیم ."
الغیبة للشیخ الطوسی ، ص 178

44- حضرت مهدی(عج): خداوند با ماست و به جز ذات پروردگار به چیزی نیاز نداریم ، و حق با ماست ، پس اگر کسانی با ما نباشند ، هرگز در ما وحشتی ایجاد نمی شود ؛ ما دست پرورده های پروردگارمان ، و مردم دست پرورده های ما هستند .
إن الله معنا و لا فاقة بنا إلی غیره و الحق معنا فلن یوحشنا من قعد عنا و نحن صنائع ربنا و الخلق بعد صنائعنا .
الغیبة للشیخ الطوسی ، ص 172

45- حضرت مهدی(عج): دانش ، دانش ماست و از کفر کافر ، گزندی بر شما نیست .
العلم علمنا و لا شیء علیکم من کفر.
بحارالأنوار ، ج 53 ، ص 151

46- حضرت مهدی(عج): اگر شیعیان ما - که خداوند آنها را به طاعت و بندگی خویش موفق بدارد - در وفای به عهد و پیمان الهی اتحاد و اتفاق می داشتند و عهد و پیمان را محترم می شمردند ، سعادت دیدار ما به تأخیر نمی افتاد و زودتر به سعادت دیدار ما نائل می شدند .
لو أن أشیاعنا وفقهم الله لطاعته علی اجتماع من القلوب فی الوفاء بالعهد علیهم ، لما تأخر عنهم الیمن بلقائنا و لتعجلت لهم السعادة بمشاهدتنا .
الإحتجاج للطبرسی ، ج 2 ، ص 499

47- حضرت مهدی(عج): من از افرادی که می گویند : ما اهل بیت ( مستقلا از پیش خود و بدون دریافت از جانب خداوند ) غیب می دانیم و در سلطنت و آفرینش موجودات با خدا شریکیم ، یا ما را از مقامی که خداوند برای ما پسندیده بالاتر می برند ، از چنین افرادی نزد خدا و رسولش بیزاری می جویم .
أنا بریء إلی الله و إلی رسوله ممن یقول إنا نعلم الغیب و نشارکه فی ملکه أو یحلنا محلا سوی المحل الذی رضیة الله لنا .
الإحتجاج للطبرسی ، ج 2 ، ص 487

48- حضرت مهدی(عج): فضیلت دعا و تسبیح بعد از نمازهای واجب در مقایسه با دعا و تسبیح پس از نمازهای مستحبی ، مانند فضیلت واجبات بر مستحبات است .
إن فضل الدعاء و التسبیح بعد الفرائض علی الدعاء بعقیب النوافل کفضل الفرائض علی النوافل .
الإحتجاج للطبرسی ، ج 2 ، ص 487

49- حضرت مهدی(عج): سجده بر قبر جایز نیست .
فأما السجود علی القبر فلا یجوز .
الإحتجاج للطبرسی ، ج 2 ، ص 490

50- حضرت مهدی(عج): وجود من برای اهل زمین سبب امان و آسایش است ، همچنان که ستارگان سبب امان اهل آسمانند .
إنی أمان لأهل الأرض کما أن النجوم أمان لأهل السماء .
بحارالأنوار ، ج 78 ، ص 380

51- حضرت مهدی(عج): به راستی که مقدرات خداوند متعال مغلوب نشود ، و اراده الهی مردود نگردد ، چیزی بر توفیق او پیشی نگیرد .
ولکن أقدار الله عز و جل لا تغالب ، و إرادته لا ترد ، و توفیقه لا یسبق .
بحارالأنوار ، ج 53 ، ص 191

52- حضرت مهدی(عج): اما علت و فلسفه آنچه از دوران غیبت اتفاق افتاده است ، پس خداوند عزوجل در قرآن فرموده است : " ای مؤمنان از چیزهایی نپرسید که اگر آشکار شود ، بدتان آید . "
و أما علة ما وقع من الغیبة ، فإن الله عز و جل قال : " یا أیها الذین آمنوا لاتسألوا عن أشیاء إن تبد لکم تسؤکم . "
بحارالأنوار ، ج 78 ، ص 380

53- حضرت مهدی(عج): زمین خالی از حجت خدا نیست ، یا آشکار است و یا نهان .
إن الأرض ال تخلوا من حجة إما ظاهرا و إما مغمورا .
کمال الدین للصدوق ، ج 2 ، ص 511

54- حضرت مهدی(عج): هر گاه علم و نشانه ای پنهان شود ، علم دیگری آشکار گردد ، و هر زمان که ستاره ای افول کند ، ستاره ای دیگر طلوع نماید .
کلما غاب علم بدا علم ، و إذا أفل نجم طلع نجم .
بحارالأنوار ، ج 53 ، ص 185

55- حضرت مهدی(عج): بارالها ! توفیق بندگی و دوری از گناه و نیت پاک . شناخت حرام را به ما عطا فرما ، و با هدایت و استقامت در راهت گرامیمان بدار .
اللهم الرزقنا توفیق الطاعة و بعد المعصیة و صدق النیة و عرفان الحرمة ، و أکرمنا بالهدی و الاستقامة .
المصباح للکفعمی ، ص 281

 

[ یکشنبه سوم مرداد 1389 ] [ 17:21 ] [ حمزه صفا ] [ ]
 

جهانی شدن و حکومت جهانی حضرت مهدی(عج)

توسط : حمزه صفا مسول واحد انتظار هیت خادم الرضا علیه السلام.

 جهانی شدن و حکومت جهانی حضرت مهدی(عج):
 
جهانی‌شدن الهی، با بزرگ‌ترین رویداد تاریخ بشر و عظیم‌ترین و گسترده‌ترین انقلاب تاریخ، یعنی انقلاب بزرگ جهانی حضرت مهدی(عج) روی خواهد داد. در دوران ظهور مهدی آل محمّد(ص) اسلام بر سراسر جهان حاکم می‌گردد و قطعاً حکومت جهانی اسلامی تشکیل خواهد شد.
 
مهدویت، الهام‌بخش جهانی‌شدن اسلام:
جهانی‌شدن الهی، با بزرگ‌ترین رویداد تاریخ بشر و عظیم‌ترین و گسترده‌ترین انقلاب تاریخ، یعنی انقلاب بزرگ جهانی حضرت مهدی(عج) روی خواهد داد. در دوران ظهور مهدی آل محمّد(ص) اسلام بر سراسر جهان حاکم می‌گردد و قطعاً حکومت جهانی اسلامی تشکیل خواهد شد. آری، گسترش اسلام در سراسر جهان، وهم و خیال نیست؛ یک حقیقت قطعی است که در عصر ظهور حضرت مهدی(عج) در سطح عالی و به طور تمام و کمال، واقع می‌شود. احادیث پیامبر و اهل بیت نبوی(ص) پیرامون مهدویت، فراوان است و در منابع معتبر شیعه و سنّی وجود دارد و در این احادیث، جهانی بودن انقلاب حضرت مهدی(عج) و جهانی شدن دولت ایشان، پیش‌بینی شده است.
پیامبر اسلام (ص) فرمود:
شما را به مهدی، بشارت می‌دهم. او در بین امت من برانگیخته می‌شود... پس زمین را از قسط و عدل پر می‌نماید، همان طوری که از ستم لبریز شده است  و ساکن آسمان و زمین از او راضی می‌شوند و مال ثروت را صحیح تقسیم می‌کند.
 مردی به پیامبر خدا(ص) عرض کرد، تقسیم صحیح چیست؟ فرمود:
 رعایت مساوات بین مردم.
در این حدیث دو بار واژه «زمین» و یک‌بار «مردم» وجود دارد و این هر دو جهانی بودن و جهانی‌شدن اقدامات حضرت مهدی(ع) را می‌رساند. او زمین را پر از عدالت می‌نماید، زمینیان از او رضایت دارند. ثروت را بین مردم با رعایت مساوات توزیع می‌کند، هرگز سخن از یک کشور یا یک ملت در گوشه‌ای از کره زمین نیست، بلکه تحول جهانی است و خشنودی مردم جهان را که از بی‌عدالتی، ظهور ظلم، تبعیض، شکاف‌های طبقاتی و توزیع نادرست ثروت، خسته و بیزارند، به همراه دارد.
در حدیثی دیگر از حکومت حضرت مهدی(عج) بر سراسر کره زمین خبر داده و فرمود:
قیامت به پا نمی‌شود تا اینکه مردی از اهل‌بیت من مالک و حاکم زمین گردد و زمین را از عدل و داد پر نماید، همان‌طور که لبریز از بیداد شده است.1
حدیث اخیر را «ابوسعید خدری» از پیامبر(ص) نقل کرده است؛ همین حدیث به نقل از «عبدالله بن عمر» چنین است:
قیامت به پا نمی‌شود تا اینکه مردی از اهل‌بیت من مالک و حاکم گردد که نام او نام من است و زمین را از عدل و قسط پر می‌نماید، همان‌طور که از ستم لبریز شده است.2
«حذیفة بن یمان» از قول پیامبر(ص) رضایت اهل آسمان و زمین از خلافت جهانی حضرت مهدی(عج) را چنین گزارش کرده است:
مهدی از فرزندان من است، سیمایش مثل ماه شب چهارده است... زمین را از عدل و داد پر می‌نماید، همان طور که از ستم لبریز شده است. اهل آسمان‌ها، اهل زمین و پرندگان در هوا از خلافات و حکومت جهانی او راضی و خشنود می‌باشند.3
«ابوداود سجستانی» در کتاب السّنن از طرق مختلف، این حدیث نبوی را نقل می‌کند:
اگر از دنیا جز یک روز نمانده باشد، خداوند آن روز را آن‌قدر طولانی خواهد کرد تا در آن مردی از اهل‌بیتم را برانگیزد. نام او نام من است؛ زمین را از قسط و عدل پر می‌کند، پس از اینکه از ستم لبریز شده باشد.
امام حسن عسکری(ع) پدر گرامی حضرت مهدی(عج) نیز به خاطر دیدن فرزند خویش، خداوند را ستایش نموده و از عدالت‌گستری جهانی ایشان خبر داده و فرمود:
ستایش خدای را که مرا از دنیا نبرد تا جانشین پس از مرا که در آفرینش و اخلاق شبیه‌ترین مردم به رسول خدا است، به من نمایاند. خدای تبارک و تعالی او را در غیبتش حفظ می‌کند و سپس او را آشکار می‌نماید؛ پس زمین را از عدل و داد پر می‌کند، همان‌طور که از ستم لبریز شده باشد.4
ایشان در صلوات بر ولی‌الله الأعظم، حضرت مهدی(عج) نیز چنین دعا کرده‌اند:
و با او، گردنکشان کفر، کافران، منافقان و همه بی‌دینان جهان را بشکن و نابود کن، در هر کجا که باشند؛ از خاوران زمین و باخترانش، خشکی‌ها و دریاهایش، و با او، زمین را از عدل و عداد لبریز فرما!5
در این دعای امام معصوم(ع) که قطعاً مستجاب است، تحقق جهانی سازی‌ اسلامی با نابودی کفار، منافقان و همه بی‌دینان در شرق و غرب کره زمین بیان شده است.
«محمدبن مسلم» گفته است، خدمت امام باقر(ع) رسیدم و تصمیم داشتم، درباره قائم آل محمّد(ص) سؤال کنم؛ هنوز چیزی نپرسیده بودم که امام سخن آغاز کرد و فرمود:
ای محمّد بن مسلم! در قائم آل محمّد ـ صلّی‌الله علیه و آله ـ پنج شباهت از پنج پیامبر موجود است... و اما شباهت او به جدش مصطفی ـ صلّی الله علیه و آله ـ خروج و قیام او با شمشیر، کشتن دشمنان خدا، دشمنان پیامبر خدا، جباران و طاغوت‌هاست. او به وسیله شمشیر و ایجاد رعب در دل دشمنان یاری می‌گردد. 
در این حدیث شریف، بهره‌گیری از شمشیر وقدرت نظامی برای سرنگونی حکومت طاغوتی جباران، نابودی دشمنان خدا و دشمنان پیامبر خدا در سراسر کره زمین به صراحت بیان شده است. بنابراین با انقلاب حضرت مهدی(عج) تمام طاغوت‌ها، جباران، دشمنان خدا و پیامبر او از بین خواهند رفت.
خدای متعال در شب معراج، ضمن بیان برخی فضائل اهل بیت و ائمه معصومین(ع) به پیامبر فرمود:
به وسیله قائم از شما، زمینم را آباد می‌نمایم و از دشمنانم پاک می‌کنم و به اولیائم ارث می‌دهم و سخن کفار را پایین و سخنم را بلند قرار می‌دهم و شهرهایم را زنده می‌گردانم. 6
در این حدیث قدسی، وعده الهی مبنی بر عمران سراسر کره زمین و نابودی همه دشمنان خدا و وراثت اولیای خدا بر زمین بیان شده است. بنابراین، در انقلاب جهانی مهدوی و حکومت جهانی حضرت مهدی(عج) تحولات بنیادین در تمام زمین و جهان بشری روی می‌دهد.
پیامبر(ص) فرمود:
دنیا به پایان نمی‌رسدتا این‌ که مردی از نسل حسین به سرپرستی امتم بر می‌خیزد و دنیا را از عدل لبریز می‌نماید، همان طور که پر از ستم شده باشد.7
در این حدیث شریف نبوی، وعده عدالت جهان داده شده است. سخن از اجرای عدالت در یک کشور و منطقه نیست، بلکه در انقلاب جهانی حضرت مهدی(ع) بر سراسر جهان، عدالت برقرار خواهد شد و دنیا از عدل اسلامی لبریز می‌گردد.
«ابوهریره» نقل کرده که رسول‌الله(ص) فرمودند:
اگر از دنیا جز یک شب باقی نباشد، در دنیا مردی از اهل بیت من مالک خواهد شد.
اگر در این حدیث ضمیر «فیها» به «دنیا» برگردد، به روشنی، حاکمیت جهانی حضرت مهدی(عج) را گزارش می‌کند و اگر به «شب» باز گردد، به دلیل اهمیت این انقلاب الهی، باز هم به قدرت و تسلط آن حضرت بر جهان مرتبط است.
«محمدبن یوسف بن محمّد شافعی» در کتاب کفایةالطالب فی مناقب علیّ بن أبی طالب در «باب احادیث مهدویت» این حدیث را آورده که پیامبر اسلام(ص) فرمود:
اگر از دنیا جز روزی باقی نماند، خداوند مردی از اهل بیتم را برانگیزد که دنیا را از عدل لبریز کند، همان‌طور که پر از بیداد شده است.8
امام علی(ع) نابودی تمام پادشاهان ستمگر و پاک نمودن کره زمین را از آنان در انقلاب جهانی قائم آل محمّد(ص) و امام منتظر(ع) پیش‌بینی نموده و فرموده‌اند:
قطعاً امیران ستمگر را از بین شما کنار می‌گذارد و عزل می‌کند و سراسر سرزمین را از هر آدم حیله‌گر پاک نموده و به عدل عمل می‌نماید.
با توجه به اینکه در این حدیث علوی، واژه «زمین» آمده و تمامی افعال نیز با نون تأکید ثقلیه همراه است، به طور قطع و یقین در انقلاب بزرگ حضرت مهدی(ع) تطهیر و پاک‌سازی زمین از ستمگران، تحقق خواهد یافت و برکناری امیران جائر و تطهیر جامعه از منحرفان به یک کشور و منطقه جغرافیایی اختصاص ندارد، بلکه سراسر و جهانی است.
هنگامی که «مفضل» از امام صادق(ع) سخنانی در ستایش چهارده معصوم(ع) شنید، پرسید: «چهارده معصوم چه کسی است؟» امام فرمود:
محمد و علی و فاطمه و حسن و حسین و امامان از فرزندان حسین(ع) آخری آنان قائم است که پس از غیبتش قیام می‌نماید و دجال را می‌کشد و زمین را از هر ستم پاک می‌گرداند.9
در این حدیث شریف، پاک‌سازی زمین از هر گونه بیداد و ستم، دستاورد مهم انقلاب جهانی حضرت مهدی(عج) شمرده شده است. در قیام حضرت مهدی(عج) تنها ظلم در یک شهر یا کشور و منطقه پایان نمی‌یابد، بلکه کره زمین از هر گونه ظلمی پاک  می‌شود و عدل جهانی جای‌گزین ظلم در زمین می‌گردد.
امام صادق(ع) از اشراق نور الهی به سراسر زمین در عصر ظهور و حضرت مهدی(عج) یاد نموده و می‌فرماید:
هنگامی که قائم ما قیام کند، زمین به نور پروردگارش روشن می‌شود و به بندگان خدا از نور آفتاب بی‌نیاز شوند.10
در حدیث دیگری که «ابوبصیر» از قول امام صادق(ع) نقل می‌کند، در زمین قدرت جهانی حضرت مهدی(عج) و گسترش حکومت جهانی ایشان چنین آمده است:
هنگامی که کارها به صاحب‌الامر برسد، خداوند هر نقطه فرو رفته‌ای از زمین را برای او مرتفع و هر نقطه مرتفعی را پایان می‌برد، آن چنان که تمام دنیا نزد او به منزله کف دستش خواهد بود! کدام‌یک از شما اگر در کف دستش مویی باشد، آن را نمی‌بیند؟! 11
امام باقر(ع) به «عبدالملک بن أعین» پیرامون ویژگی‌های یاران حضرت مهدی(عج) و حاکمیت آنان بر کره زمین فرمود:
در عصر ظهور به هر یک از مردان شما نیروی چهل مرد داده می‌شود و دل‌هایتان، مثل پاره‌های آهن نیرومند و ثابت می‌گردد، به گونه‌ای که اگر با کوه‌ها برخورد کند، آنها را از جای می‌کند و شما به پا دارندگان امور مردم، کارگزاران، حکم‌رانان مردم در زمین و خزانه‌داران آنان خواهید بود.
در این حدیث شریف، جهانی بودن حاکمیت و اقتدار یاران حضرت مهدی(عج) و تسلط آنان بر سراسر کره زمین و تشکیل خزانه‌داری کل برای ثروت جهانیان و در دست گرفتن اقتصاد جهان برای توزیع عادلانه ثروت و برقراری عدل جهانی، یادآوری گردیده و تحقق آن گزارش شده است.
«ابوجارود» از امام باقر(ع) نقل کرده که ایشان از قول پدر و جدّ خویش از قول امام علی(ع) چنین آورده‌اند:
مردی از نسل من در آخرالزمان قیام می‌کند... هنگامی که پرچم او به اهتزاز درآید، مابین مشرق و مغرب برایش روشن گردد و دستش را بر سرهای بندگان گزارد، پس مؤمنی باقی نمی‌ماند،  مگر اینکه دلش شدیدتر و محکم‌تر از پاره‌های آهن گردد و خداوند به او نیروی چهل مرد عطا نماید.
در این حدیث شریف علوی(ع) به اهتزاز درآمدن پرچم حضرت مهدی(عج) در شرق و غرب عالم و جهانی شدن انقلاب بزرگ مهدوی بیان شده است.
از امام باقر(ع) روایت شده که شایسته است، سلام بر حضرت مهدی(ع) این گونه باشد.
السّلام علیک یا بقیّة‌الله فی أرضه.
«یونس بن عبدالرحمن» از امام موسی بن جعفر(ع) پرسید: ای فرزند رسول خدا! آیا شما قائم به حق هستید؟ امام(عج) فرمود:
من قائم به حق هستم ولکن قائمی که زمین را از دشمنان خاک پاک می‌نماید و لبریز از عدل می‌گرداند همان طوری که از ستم پر شده است. امام پنجم از فرزندان من است.12
مطابق این حدیث، پاک‌سازی کره زمین از دشمنان خدا و برقراری عدالت بر سراسر جهان از دستاوردهای انقلاب جهانی حضرت مهدی(عج) خواهد بود.
امام سجاد(ع) یاران امام زمان(عج) را حکم‌رانان، فرمان‌روایان و بزرگان روی کره زمین دانسته و فرموده‌اند:
هنگامی که قائم ما قیام کند، خدای عزوجلّ از شیعه ما آفت را برطرف سازد و دل‌هایشان را همچون پاره‌آهن کند و نیروی هر یک از مردان آنان را به اندازه چهل مرد قرار دهد و آنان حکم‌رانان، فرمان‌روایان و بزرگان بر سراسر گیتی خواهند بود.13
مطابق این حدیث شریف، یاران ولی عصر(عج) حاکم، فرمان‌روای یک کشور، یک قاره و یک منطقه از روی زمین نمی‌باشند بلکه بزرگ و حاکم بر سراسر جهان، خواهند شد.
«دعبل بن علی خزاعی» می‌گوید: در حضور مولایم علی‌بن موسی‌الرضا(ع) قصیده خود را که آغازش این بیت است:
مدارس آیات حلّت من تلاوتها
و منزل وحی مقفر العرصات
خواندم تا رسیدم، به این ابیات از قصیده‌ام:
خروج إمام لا محالة خارج
یقوم علی اسم الله و البرکات
یمیز فینا کلّ حقّ و باطل
و یجزی علی السّماء و النقمات
‌[قیام امام(ع) امری حتمی و غیرقابل انکار است، که با تکیه بر اسم خدا و به برکت او انجام خواهد پذیرفت. آن حضرت(ع) در میان ما متمایز کنندة بین حق و باطل؛ و جزا دهندة بر آسمان است.]
امام رضا(ع) به شدت گریست و سر خویش را بلند نموده، به من فرمود:
ای خزاعی! در این دو بیت روح‌القدس بر زبانت سخن گفت: آیا می‌دانی این امام کیست. در چه زمانی قیام می‌کند؟
گفتم: نه ای مولای من! مگر اینکه خبر خروج و قیام امامی از شما را شنیده‌ام که زمین را از فساد پاک می‌گرداند و پر از عدل می‌کند، همان طوری که از بیداد لبریز شده باشد، امام(ع) فرمود:
حجت قائم که در غیبتش انتظار او برده شود و در ظهورش مطاع می‌باشد، اگر از دنیا جز یک روز باقی نماند، خداوند آن روز را آن قدر طولانی گرداند، تا او قیام نماید و زمین را از عدل پر کند، همان طور که از بیداد لبریز شده است.
مطابق این حدیث رضوی(ع) «فسادزدایی جهانی» و «عدالت گستری جهانی» در انقلاب مهدوی، نزد شیعیان و اصحاب ائمه(ع) معروف و قطعی بوده است، به گونه‌ای که دعبل خزاعی در پاسخ به پرسش امام رضا(ع) از آن یاد کرده و آن حضرت نیز بر آن تصریح و تأکید نموده‌اند.
«عبدالعظیم حسنی»، نیز می‌گوید: به محضر سرورم امام جواد(ع) رسیدم و عرض کردم: من امیدوارم که شما قائم از اهل بیت محمّد باشید که زمین را از قسط و عدل لبریز می‌نماید، همان طور که از بیداد و ستم پر شده باشد. امام جواد(ع) فرمود:
ای ابا القاسم! هیچ یک از ما امامان نیست، مگر قائم به امر خدا و راهنمای به سوی دین خداست ولی من آن قائمی که خداوند به وسیله او زمین را از اهل کفر و دروغ‌گویی و انکار حق پاک می‌گرداند، و از عدل و قسط لبریز می‌نماید، نیستم... او کسی است که زمین برایش رام و هر سختی برایش هموار می‌گردد، و از یارانش به تعداد اهل بدر 313 تن از اقصی نقاط زمین نزد او جمع می‌شوند. هنگامی پیمان برایش کامل گردد که ده هزار تن هستند، به اذن خدا قیام می‌کند و پیوسته دشمنان خدا را می‌کشد تا اینکه خدای تبارک و تعالی را راضی و خشنود گرداند.

عیسی(ع) در انقلاب جهانی حضرت مهدی(عج)
نزول عیسی بن مریم(ع) در زمان ظهور حضرت مهدی(عج) و همکاری با ایشان در انقلاب جهانی مهدوی، در متن احادیث نبوی(ع) به صراحت و به طور روشن و واضح، به صورت شفاف و مستقیم، برای همگان بیان شده است.
در قرآن مجید نیز این حقیقت بیان شده است البته در پرتو تفسیر قرآن با حدیث است که آشکار می‌شود و پیام قرآن در ارتباط با این موضوع، با کمک رهنمودهای امامان معصوم(ع) قابل درک می‌گردد.
قرآن کریم، درباره سرنوشت حضرت عیسی‌ بن مریم چنین می‌گوید:
و گفتارشان (این چنین بود): ما عیسی بن مریم، پیامبر خدا را کشتیم! در حالی که نه او را کشتند و نه به دار آویختند، لکن امر بر آنها مشتبه شد و کسانی که در مورد (قتل) او اختلاف کردند، از آن در شک هستند و آنان علمی ندارند مگر اینکه از گمان پیروی می‌کنند، و قطعاً او را نکشتند! بلکه خدا او را به سوی خود بالا برد. و خداوند، توانا و حکیم است و هیچ یک از اهل کتاب نیست مگر اینکه پیش از مرگش به او (مسیح) ایمان می‌آورد و روز قیامت بر آنها گواه خواهد بود.14
در این سه آیه، چند نکته مهم درباره سرنوشت حضرت عیسی(ع) بیان شده است:
الف) عیسی(ع) کشته نشده و نمرده و به دار آویخته نشده است؛
ب) به آسمان، در نزد خدا، بالا رفته و زنده است؛
ج) اهل کتاب پیش از مرگ مسیح(ع) به او ایمان می‌آورند.
مطابق آیات مذکور از یک سو، حضرت عیسی(ع) به آسمان بالا رفته است و هنوز زنده می‌باشد. آیات مذکور از یک سو، حضرت عیسی(ع) به آسمان بالا رفته است و هنوز زنده می‌باشد و از سوی دیگر، پیش از مرگ او تمام اهل کتاب به او ایمان می‌آورند و منظور از اهل کتاب بیشتر، یهودیان و بنی‌اسرائیل است که در آیات قبل، جنایات و مفاسد آنان شمارش شده و در همین آیات نیز به ادعای آنان مبنی بر قتل حضرت عیسی(ع) تصریح گردیده و روشن است که چنین چیزی هنوز اتفاق نیفتاده است؛ پس قطعاً در آینده، این وعده قرآنی تحقق خواهد یافت.
در هر حال منظور آیه اخیر این است که تمام اهل کتاب به حضرت مسیح(ع) پیش از مرگ او ایمان می‌آورند، یهودیان او را به نبوت می‌پذیرند و مسیحیان نیز دست از الوهیت او می‌کشند و این در زمانی است که حضرت مسیح(ع) طبق روایات اسلامی، در موقع انقلاب حضرت مهدی(ع) از آسمان فرود می‌آید و پیش از رحلت ایشان همه اهل کتاب به او ایمان آورده‌اند و حضرت عیسی(ع) در انقلاب جهانی حضرت مهدی(عج) نیز ایمان می‌آورند. روشن است، یهودیان، به حکم اینکه آیین آنها پیش از آیین مسیحیت بوده، باید به حضرت مسیح(ع) ایمان آورند و مجموعه یهودیان و مسیحیان نیز به حکم اینکه آئین‌نشان مربوط به گذشته بوده که با آمدن اسلام، تاریخ آنها سپری شده، وظیفه دارند، در زمان انقلاب جهانی مهدوی به آئین حق و نهایی مکتب اسلام ایمان بیاورند، همان‌طور که حضرت عیسی(ع) نیز به حکم اینکه آیینش مربوط به گذشته بوده، وظیفه دارد، به آیین اسلام که رهبر و مجری آن حضرت مهدی(عج) است، ایمان آورد. از عوامل و دلایل سرعت گسترش اسلام در انقلاب جهانی مهدوی، همین فرود آمدن حضرت عیسی(ع) و شناسایی ایشان توسط همه اهل کتاب، یهودیان و مسیحیان، و روی آوردن همه آنان به او و ایمان به شخصیت آن حضرت است. ایمان آورندگان به حضرت مسیح(ع)، به اسلام و انقلاب جهانی امام مهدی(ع) ایمان می‌آورند و جهانی شدن اسلام و جهانی‌سازی اسلامی روی می‌دهد و آیین جهانی، جاویدان و جامع اسلام بر سراسر جهان حاکم خواهد شد.
امام باقر(ع) درباره این سخن خدای متعال:
و إن من أهل الکتاب إلاّ لیؤمننّ به قبل موته و یوم القیامة یکون علیهم شهیداً.15
فرموده‌اند:
عیسی پیش از روز قیامت، به دنیا فرود می‌آید و اهل هیچ ملتی باقی نمی‌ماند، مگر اینکه پیش از مرگشان به حضرت مسیح(ع) ایمان می‌آورند و حضرت عیسی(ع) پشت سر حضرت مهدی(ع) نماز می‌گذارد.16
بر اساس این حدیث شریف، ایمان اهل کتاب به حضرت مسیح(ع) در زمانی روی می‌دهد که عیسی(ع) پشت سر حضرت مهدی(عج) نماز گزارد و با اقتدا کردن به حضرت مهدی (عج) پیروان خود را به یاری حضرت مهدی(عج) و ایمان آوردن به آیین اسلام ناب محمدی(ص) هدایت می‌نماید.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////       

 

 

[ یکشنبه سوم مرداد 1389 ] [ 17:11 ] [ حمزه صفا ] [ ]
 

مذهبي

پیام‌های مهدوی به زن مسلمان

 

توسط : حمزه صفامسول واحد انتظار هیت خادم الرضا علیه السلام


پیام‌های مهدوی به زن مسلمان

 

 

...................................................................................................


چكیده: امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف آن گونه كه از قرآن و روایات نبوی و اهل بیت علیهم السلام استفاده می‌شود دارای اهداف و آرمان‌های بسیار بلندی است كه قرار است در عصر ظهور آنها را در سطح جهان پیاده نماید،آرمان هایی كه فقط با امدادهای غیبی و به توسط مردی الهی هم‌چون او قابل پیاده شدن است. ولی این به آن معنا نیست كه در عصر غیبت هیچ مرتبة از آن آرمان‌ها قابل پیاده شدن نیست، ما می‌توانیم در سطوح مختلف جامعه و در قشرهای مختلف جلوه هایی از آنها را با الگو گرفتن از حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و یارانش پیاده كنیم تا زمینه‌ساز ظهور او گردیم. یك قشر مهم از اقشار جامعه بانوان هستند كه می‌توانند با الگو گرفتن از آرمان‌های بلند مهدوی، جامعه ای مهدوی در حد خود و در عصر غیبت پیاده كنند، و این با برداشت پیام هایی است كه از فرهنگ مهدویت به دست می‌آید، موضوعی كه ما در این مقاله در حدّ وسع و توان‌مان به آن می‌پردازیم. واژه‌های كلیدی: فرهنگ مهدوی، مهدویّت، پیام‌های مهدوی، زمینه‌سازی ظهور. مقدمه گاهی این سؤال در ذهن انسان، تداعی می‌شود که آیا بحث از مهدویت و فرهنگ مهدوی، صرفاً جنبة تاریخی دارد؛ یا می‌توان مباحث مهدویت را به روز کرده، و جنبة کاربردی به آن داد. باید اشاره کرد که می‌توان، در عصر پیش از ظهور، پرتویی از جامعة مهدوی را با اجرای درصدی از اهداف ظهور ایجاد کرد؛ چرا که رسیدن به اهداف عالی ظهور، تنها در هنگام ظهور حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف ممکن است. این مطلب را با چند مقدمه می‌توان اثبات نمود: 1. زمینه سازی برای ظهور از آن‌جا که غیبت حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از ناحیة ما بوده[1]؛ ما نیز در ظهور او مؤثر خواهیم بود، و این امر تنها با به کار بردن اهداف حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف – گرچه در سطح محدود ـ تحقق خواهد یافت. بنابراین در روایتی از پیامبر صل الله علیه و آله و سلم آمده است: « قومی از مشرق زمین، خروج می‌کنند که زمینه‌ساز سلطنت و حکومت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف خواهند بود»[2] . این آماده سازی می‌تواند در زمینة فرهنگ و عقلانیت مردم باشد، که در صورت بالا رفتن سطح آن، زمینه برای ظهور حضرت، فراهم خواهد شد. از امام باقر علیه السلام نقل شده است که فرمود: « چون قائم ما، قیام کند؛ دستش را بر سر بندگان می‌گذارد و عقول آنها را متمرکز ساخته و اخلاق را به کمال می‌رساند»[3] . از این حدیث استفاده می‌شود که کار حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، تکمیل نقص عقول و اخلاق مردم است تا از معارف الهی بهره مند شوند. در نتیجه این مردم هستند که با تلاش خود و بالا بردن سطح علم، اخلاق و فرهنگ جامعه می‌توانند زمینه‌ساز ظهور کلی حضرت شوند تا به واسطة آن به کمال عقلانی نهایی برسند. 2. الگوگیری از حکومت مهدوی امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف، رهبر و الگوی کامل برای شیعیان است و لذا مردو زن وظیفه دارند تا در حد امکان، از اهداف بلند آن حضرت بهره برده و خود را به او نزدیک نمایند. بنابراین ما می‌توانیم با سرمشق قرار دادن اهداف عالی آن بزرگوار، جامعه‌ای مهدوی ـ هرچند محدود ـ ایجاد نماییم. 3. منتظران مصلح، خود صالح‌اند. کسانی که در انتظار مصلح جهانی به سر می‌برند، خود باید صالح باشند و این با پیاده کردن اهداف قیام حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در جامعه ـ هر چند در سطح محدود ـ میسر می‌شود. وجود زنان در میان اصحاب حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در رابطه با اصحاب حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریفکه راجع به زنان است، دو روایت وجود دارد که در یکی از آنها اشاره به وجود سیزده زن در بین اصحاب حضرت دارد و در دیگری پنجاه زن. ممکن است که جمع بین دو دسته، این گونه باشد که مجموع اصحاب حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از زنان، پنجاه نفر است که سیزده نفر آنها، کسانی هستند که رجعت کرده و از قبر، سر بر می‌آورند و در حکومت حضرت، سهیم خواهند بود. 1. مفضل بن عمر می‌گوید: از امام صادق علیه السلام شنیدم که می‌فرمود:« همراه قائم عجل الله تعالی فرجه الشریف سیزده زن وجود دارد. عرض کردم، از آنها در چه کاری بهره می‌گیرد؟ فرمود: آنان مجروحان را مداوا کرده و از آنها پرستاری می‌کنند؛ همان‌گونه که زنان همراه رسول خدا صل الله علیه و آله و سلم، چنین می‌کردند. عرض کردم: نام آنها را برای من بگو! حضرت فرمود: قنواء دختر رُشَید، ام ایمن، حبابه والبیه، سمیه مادر عمار بن یاسر، زبیده، ام خالد احمسیه، ام سعید حنفیه، وصبانه ما شطه و ام خالد جهنیه»[4]. 2. جابر بن یزید جعفی از امام باقر علیه السلام نقل کرده است که فرمود: « به خدا سوگند! سیصد و بیشتر از ده نفر می‌آیند که در میان آنها، پنجاه نفر زن وجود دارد. آنان در مکه بدون وقت مقرر، اجتماع می‌کنند؛ دسته هایی همانند ابرهای پاییز، بعضی پشت سر بعضی دیگر. و این همان آیه‌ای است که خداوند فرمود: هر کجا باشید خداوند تمام شما را خواهد آورد؛ زیرا او بر هر چیزی قادر است.»[5] اگر چه این روایت را عیاشی، مرسلا نقل کرده است، ولی نعمانی و دیگران، آن را با چند طریق که برخی از آنها صحیح است نقل کرده اند[6].  پیام‌های مهدوی از آن‌جا که امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف، امام، رهبر و ولی هر زن و مرد مسلمان شیعی است؛ لذا عصر ظهور حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و رفتار آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف می‌تواند، الگودهی برای زنان نیز باشد و آنان نیز می‌توانند با اجرای آن اهداف، جامعه‌ای مهدوی را در این عصر ـ که عصر غیبت است ـ پیاده نمایند. اینک به برخی از این پیام‌ها که از روایات استفاده می‌شود اشاره می‌کنیم:  1. شرکت در مسائل اجتماعی  هر گاه جامعه به حدی رسید که زنان و مردان به تکامل عقلانی و اخلاقی رسیدند؛ زنان نیز می‌توانند در مسائل سیاسی و اجتماعی جامعه با حفظ شئونات اسلامی شرکت کنند و همانند مردها سهمی را ایفا نمایند. این معنا با جمع بین دو دسته روایات، به دست می‌آید:  الف: روایاتی که دلالت بر تکامل عقلانی و اخلاقی انسان‌ها در عصر ظهور دارد[7]. ب: روایاتی که دلالت بر وجود زنان در بین 313 نفر اصحاب حضرت دارد[8]. 2. مشارکت در انسجام اسلامی یکی از اهداف حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف ایجاد وفاق و انسجام اسلامی است. لذا در دعای ندبه می‌خوانیم: « کجاست آن کسی که گفتار را بر تقوا جمع می‌کند[9] ». زنان جامعة اسلامی نیز با الگو گرفتن از امام خود در حدّ توان خود می‌توانند در این هدف مهم در عصر غیبت سهیم باشند. 3. احیای سنت‌های فراموش شده زنان نیز می‌توانند، سنت‌های فراموش شده را احیا کنند؛ همان‌گونه که دربارة حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف می‌خوانیم: « ... او دستورات فراموش شدة قرآن و سنت را احیا می‌کند[10] ».  4. تعلیم قرآن زنان نیز می‌توانند همانند حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف معلم قرآن باشند؛ همان که دربارة حضرت آمده است: « ... آن گونه که قرآن نازل شده، به مردم می‌آموزد ...[11]». 5. تربیت افراد یکی از کارهایی که امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف بعد از ظهور، انجام می‌دهد، تکمیل اخلاقیات مردم است. بنابراین در روایتی که از امام باقر علیه السلام نقل شده است می‌خوانیم: « خداوند متعال، به واسطة حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف اخلاق مردم را کامل می‌کند[12] ». زنان نیز می‌توانند فرزندان خود و نیز خود را، با تعلیمات اخلاقی تربیت کرده و آنان را به کمال برسانند.  6. تلاش در جهت رفع گرفتاری‌های مردم  یکی از اسامی حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف « غوث» است. در حدیثی می‌خوانیم: « مهدی در میان امت من، خروج می‌کند و خداوند او را به فریاد مردم می‌رساند[13] ». زنان نیز می‌توانند با اقتدا به الگوی خود، حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف فریاد رس گرفتاران، در حد امکان باشند. 7. اصلاح جامعه زنان نیز می‌توانند با الگوگیری از حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در حد وسع خود، در اصلاح جامعه کوشا باشند؛ همان طور که درباره حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف آمده است: « خداوند متعال، به واسطة او هر آن‌چه قبل از او فساد بوده، اصلاح خواهد کرد[14]».  8. اهل عمل بودن زنان برای تربیت اولاد و افراد جامعه باید خود اهل عمل باشند، و تنها به خیر و تقوا اشاره نمایند؛ همان گونه که سیرة حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در دعوت به حق، این گونه است. لذا از امام صادق علیه السلام نقل شده است که فرمودند: « ... او به تقوا اشاره کرده و خود عمل به هدایت می‌کند...[15] ».  9. ایجاد عشق، در عبادت افراد زنان باید همانند حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف اولاد و افراد جامعه را عاشق عبادت کرده و کاری کنند که افراد تحت تربیت آنها عبادت را دوست دارند. از پیامبر صل الله علیه و آله و سلم نقل شده است که فرموند: « ... حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف دل‌های بندگان را، عاشق عبادت می‌کند ...[16] ».  10. آزادی مردم از بندگی هوای نفس زنان باید سعی کنند تا افراد تحت تربیت خود را از بندگی هوای نفس برهانند؛ همان گونه که در مورد حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف می‌خوانیم: « ... خداوند به واسطة او، ذلت بردگی ( هوای نفس) را از گردن‌های شما، بر می‌دارد[17] ». 11. گسترش عدل زنان نیز با الگوگیری از حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف می‌توانند در گسترش عدل کوشا باشند؛ چنان که در روایات آمده است: « آگاه باشید! به خدا سوگند، به طور حتم، حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف عدالتش را داخل خانه‌های شما خواهد کرد؛ همان گونه که گرما و سرما داخل خانه‌های شما خواهد شد[18] ».  12. برپایی نماز زنان باید در حد توانایی خود، در برپایی نماز کوشا باشند؛ همان طور که از اهداف حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، برپایی نماز است. از زیدبن علی، نقل شده است: « هنگامی که قائم آل محمد عجل الله تعالی فرجه الشریف، قیام کند، می‌فرماید:‌ای مردم! ما کسانی هستیم که خداوند در قرآن وعدة آنان را به شما داده است؛ آن جا که فرمود: کسانی که اگر ما در روی زمین به آنان امکانات دهیم نماز را به پا، می‌دارند...[19] ».  13. امر به معروف و نهی از منکر در روایتی دربارة اصحاب حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از زنان و مردان آمده است: « آنان، امر به معروف و نهی از منکر می‌کنند[20] ». بنابراین اگر زنان جامعة اسلامی می‌خواهند در راه حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و اصحاب او باشند، باید این دو فریضه را احیا نمایند.  14. اهل تلاش بودن زنان باید از اصحاب حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف الگو گرفته و اهل کوشش و تلاش باشند؛ همان گونه که از رسول خدا صل الله علیه و آله و سلم نقل شده است که دربارة اصحاب حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف فرمود: « خداوند برای او از دورترین کشورها به تعداد اهل بدر ( 313 نفر) جمع می‌کند، که همگی اهل کوشش و تلاش در راه اطاعت خدا هستند[21] ».  15. سعی در گسترش علم زنان نیز می‌توانند در گسترش علم در سطح جامعه در حد امکان، کوشا باشند، همان طور که از رسول خدا صل الله علیه و آله و سلم نقل شده که دربارة حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف فرمود: « ... خداوند عزوجل، به واسطة او زمین را بعد از تاریکی، پر از نور کرده و پس از ظلم، پر از عدل نموده و پس از جهل، پر از علم خواهد کرد[22] ».  16. تواضع و فروتنی نسبت به دیگران بانوان باید نسبت به هم نوعان دینی خود، متواضع باشند. همان طور که دربارة حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمودند: « در برابر مومنان، ذلیل و در مقابل کافران، عزیزند[23] ».  17. از تنهایی نهراسیدن هر گاه انسان، حق را یافت؛ گرچه پیروان آن کم است، نباید از تنهایی یا کمی افراد، به خود ترس راه دهد. دربارة حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف می‌خوانیم: « حق با ماست، هر کس از ما کناره گیرد ما را به وحشت نمی‌اندازد[24] ».  18. همکاری با مصلحان امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف گرچه به تنهایی می‌تواند جهان را اداره کند، ولی اهداف عالی خود را با همکاری با مصلح بزرگ، حضرت مسیح، دنبال می‌کند. بنابراین در حدیثی از رسول خدا صل الله علیه و آله و سلم آمده است: « ... عیسی بن مریم، فرود می‌آید و پشت سر او نماز می‌گذارد...[25] ». و این عملکرد بسیار آموزنده‌ای است که بانوان ما نیز می‌توانند از آن درس گرفته و در این جهت به حضرت، اقتدا کنند. 19. صله رحم دربارة حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از امام علی علیه السلام نقل شده که از همه بیشتر صله رحم می‌کند؛ آن جا که فرمود: « او از همه بیشتر صله رحم خواهد کرد[26] ». زن مسلمان نیز با الگوگیری از حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف باید این سنت مهدوی، بلكه سنت همة امامان و انبیا را احیا كند. 20. اهل شب زنده داری دربارة اصحاب حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از امام صادق علیه السلام نقل شده که اهل شب زنده داری هستند: « آنان مردانی هستند که شب را نمی‌خوابند، در نمازشان زمزمه‌ای چون زنبور دارند، شب‌ها در حال قیام بر روی پاهای خود می‌ایستند ...[27] ». از آن‌جا كه در میان اصحاب امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف زن نیز وجود دارد، این صفت شامل آنها نیز می‌شود و پیام آن به زن مسلمان آن است كه اگر می‌خواهیم در عصر غیبت از یاوران مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف باشیم شب‌زنده داری را هرگز فراموش نكنیم. 21. امانت داری بانوان شیعه باید با الگوگیری از امام خود، امانت دار باشند؛ همان گونه که دربارة حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف آمده است: « او نگه دار هر چیزی است که نزد او به امانت گذاشته شده است[28] ». زن مسلمان نیز باید با الگو قرار دادن امامان سعی خود را در شناخت خداوند به كار بسته و خداشناس حقیقی گردد. 22. خداشناس حقیقی اصحاب حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف که از آن جمله 50 زن هستند ـ همگی خداشناس و اهل توحیدند ـ دربارة آنها از امام علی علیه السلام نقل شده است: « ... و آنان کسانی هستند که خداشناس حقیقی بوده و اهل توحید می‌باشند[29] ». 23. استفاده از روزهای مهم بانوان با الگوگیری از حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف کارهای مهم را در روزهای مهم انجام دهند؛ همان طور که دربارة حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف می‌خوانیم که امام باقر علیه السلام فرمود: « گویا قائم را در روز عاشورا، روز شنبه، مشاهده می‌کنم که بین رکن و مقام ایستاده و در مقابل او کسی ندا می‌دهد: برای خدا بیعت کنید. در آن هنگام است که خداوند زمین را پر از عدل می‌کند؛ همان گونه که پر از ظلم و جور شده باشد[30] ». 24. اخلاص در عمل بانوان شیعی و پیروان حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف باید اهل اخلاص در عمل باشند؛ همان گونه که در بارة اصحاب حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از امام جواد علیه السلام نقل شده که فرمودند: « ... چون برای حضرت، این تعداد از مخلصین فراهم شود؛ خداوند امر او را ظاهر خواهد نمود ...[31] ». 25. نترسیدن از ملامت افراد بانوان شیعی نباید از ملامت افراد ملامت گر، بهراسند. آنها باید در راه حقی که تشخیص داده‌اند، ثابت قدم باشند؛ همان گونه که دربارة امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف آمده است که فرمود: « ... در راه خدا از ملامت هیچ ملامت کننده‌ای نمی‌هراسد[32] ».  26. توجیه قبل از اقدام عملی از امام باقر علیه السلام نقل شده كه فرمود: «یقول القائم عجل الله تعالی فرجه الشریف لأصحابه: یا قوم! انّ اهل مكة لایریدوننی، و لكنّی مُرْسل الیهم لأحتجّ علیهم بما ینبغی لمثلی ان یحتجّ علیهم. فیدعو رجلاً من اصحابه فیقول له: امض الی اهل مكة فقل: یا اهل مكة! انا رسول فلان الیكم…»[33]؛ «قائم عجل الله تعالی فرجه الشریف به اصحاب خود می‌گوید: ای قوم! همانا اهل مكه مرا نمی‌خواهند، ولی من كسی را به سوی آنان می‌فرستم تا بر آنها آن‌گونه كه سزاوار من است احتجاج نماید. لذا یكی از اصحابش را می‌خواهد و به او می‌گوید: به سوی اهل مكه برو و بگو: ای اهل مكه! من فرستادة فلان (حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف) به سوی شمایم…». وظیفة زنان جامعة اسلامی نیز آن است كه هنگام تربیت فرزندان خود یا دیگران، ابتدا آنها را توجیه كنند و در صورتی كه توجیه آنان جواب نداد با ملاحظة مراحل دست به اقدام عملی بزنند. 27. مقابله با انحرافات از امام علی علیه السلام نقل شده كه دربارة حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف فرمود: « در آخر زمان او خروج می‌كند و انحرافاتی كه در حق پدید آمده اصلاح خواهد كرد…»[34]. زنان نیز در جامعة اسلامی باید به مولای خود اقتدا كرده و در حدّ توان خود در راستای این هدف گرچه در سطحی محدود كوشا باشند تا زمینه‌ساز ظهور گردند. 28. هتك حرمت افراد ممنوع از امام علی علیه السلام نقل شده كه از جمله اموری كه حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف بر آن با اصحاب خود كه از آن جمله بانوان هستند پیمان می‌بندد هتك حرمت نكردن افراد است، آن جا كه می‌فرماید: «آنان بر اصولی با حضرت بیعت می‌كنند كه از آن جمله این است كه هتك حرمت فرد آبرومندی را نكنند و كسی را سبّ و دشنام ندهند و به منزلی هجوم نیاورند و كسی را به جز به حقّ نزنند…».[35] بانوان نیز باید مواظب رفتار و گفتار خود بوده و هتك حرمت شخص آبرومندی را ننمایند و بی جهت به كسی ناسزا نگویند و… . 29. نخوردن مال یتیم از امام علی علیه السلام نقل شده كه حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از جمله پیمان هایی را كه با كارگزارانش از جمله بانوان برای بیعت می‌بندد نخوردن مال یتیم است، آن جا كه می‌فرماید: «… من با شما هستم در صورتی كه مال یتیم را ]بی‌جهت[ نخورید…».[36] این وظیفه نیز می‌تواند برای یاوران حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و پیروان او آموزندگی داشته و با پیروی از آن از اصحاب آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف در عصر غیبت باشند. 30. گواهی با علم از امام علی علیه السلام نقل شده كه حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از جمله پیمان‌هایی را كه با كارگزارانش از جمله بانوان برای بیعت می‌بندد گواهی ندادن بدون علم است، آن جا كه می‌فرماید: «من با شما هستم در صورتی كه … بر چیزهایی كه به آن علم ندارید گواهی ندهید…».[37] همه از آن جمله بانوان اسلامی وظیفه دارند تا چیزی را كه ندانسته و از آن اطلاعی ندارند گواهی ندهند. 31. دشنام دادن ممنوع از امام علی علیه السلام نقل شده كه حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از جمله پیمان‌هایی را كه با كارگزارانش از جمله بانوان برای بیعت می‌بندد دشمنان ندادن به مردم است، آن جا كه می‌فرماید: «من با شما هستم در صورتی كه … كسی را دشنام ندهید…».[38] بانوان مهدوی باید با الگو گرفتن از حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف مواظب زبان خود بوده و بی جهت كسی را دشنام نداده و ناسزا نگویند. 32. اطعام به مساكین از پیامبر صل الله علیه و آله و سلم نقل شده كه دربارة حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف فرمود: «گویا مهدی با دستان خود به مساكین كره می‌دهد».[39] و نیز نقل شده كه فرمود: «نشانة مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، آن است كه او بر كارگزاران خود سخت گرفته و با مال خود جود خواهد كرد و به مساكین رحم خواهد نمود».[40] بانوان اسلامی نیز می‌توانند با الگو گرفتن از سیرة مهدوی در حدّ توان خود به مساكین اطعام داده و حتی به مستمندان با دستان خود غذا دهند تا به جامعة خود رنگ و بوی مهدوی دهند. 33. آبادی معنوی جامعه از پیامبر صل الله علیه و آله و سلم نقل شده كه دربارة حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف فرمود: «… به قائم از شما زمین خود را به تسبیح و تحلیل و تقدیس و تكبیر و تمجیدم آباد خواهم كرد…».[41] از دامن زن است كه مرد به معراج می‌رود. زنان جامعه می‌توانند با تربیت معنوی فرزندان و اعضای خانوادة خود در تشكیل جامعه‌ای معنوی در حدّ و محدودیت خود سهیم باشند، گرچه حدّ كامل آن اختصاص به عصر ظهور دارد. 34. شركت نهضت سوادآموزی از پیامبر صل الله علیه و آله و سلم نقل شده كه دربارة عصر غیبت فرمود: «زود است كه فتنه هایی پیدا شود به حدّی كه انسان صبح هنگام مؤمن است ولی عصر هنگام كافر می‌شود مگر كسی كه خداوند او را با علم زنده كرده است».[42] زنان جامعه نیز می‌توانند در راستای زنده كردن جامعه از راه سوادآموزی و فراگیری دانش و معرفت، سهم بسزایی داشته باشند. 35. خلف وعده ممنوع از پیامبر اكرم صل الله علیه و آله و سلم نقل شده كه دربارة حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف فرمود: «… اگر از دنیا تنها یك روز باقی مانده باشد خداوند آن روز را طولانی می‌كند تا مردی از اهل بیتم مالك زمین گشته و كارهای مهم به دست او انجام گردد. او اسلام را ظاهر كرده و خلف وعده نمی‌كند…».[43] بانوان جامعة اسلامی باید با الگو گرفتن از حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و آرمان‌های بلند او و در راستای زمینه سازی ظهور اهل وفای به عهد باشند تا از یاران حضرت در عصر ظهور باشند. 36. رفع اختلاف از بین شیعیان از امام حسین علیه السلام نقل شده كه فرمود: «آن امری كه انتظارش را می‌كشید تحقق نمی‌یابد تا این كه شما از یكدیگر بیزاری جسته و در صورت یك‌دیگر آب دهان بیندازید و بر ضد هم‌دیگر گواهی داده و یك‌دیگر را لعن كنید». به حضرت عرض كردم: آیا در آن زمان خیری نیست؟ امام حسین علیه السلام فرمود: «تمام خیر در آن زمان است؛ چرا كه قائم ما قیام كرده و تمام این امور را دفع خواهد كرد».[44] نتیجه انسان‌ها در سطوح مختلف جامعه می‌توانند با الگو گرفتن از سیرة حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و كارگزاران او و عمل كردن به آرمان های بلند مهدوی جامعه ای با رنگ و بوی عصر ظهور در حدّ و توان خود ایجاد نماییم و از آن جا كه زنان و بانوان یكی از اركان مهم و اساسی جامعه‌اند، لذا می‌توانند در تحقق این جامعة مهدوی در عصر غیبت سهم بسزایی داشته باشند. 
    
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. خواجه نصیر الدین طوسی رحمه الله علیه می‌فرماید: « وجوده لطف و تصرفه لطف آخر و عدمه منا» ؛ وجود او لطف و تصرف او لطفی دیگر و نبود تصرف از ناحیة ماست. (کشف المراد، ص490- 491) [2]. « یخرج قوم من المشرق یوطئون للمهدی سلطانه» سنن ابن ماجه، ج2، ح 4088 و…  [3]. « اذا قام قائمنا وضع یده علی رؤوس العباد فجمع به عقولهم و اكمل به اخلاقهم» بحار الانوار، ج52، ص336، ح71.  [4]. «سمعت ابا عبد الله (ع) یقول: یکون مع القائم ثلاث عشر إمرأة. قلت: و ما یصنع بهن؟ قال: یداوین الجرحی و یقمن علی المرضی، کما کنّ مع رسول الله (ص). قلت: فسمهن لی! قال: القنواء بنت رشید، و ام ایمن، و حبابة الوالبیة، و سمیة ام عمار بن یاسر، و زبیدة، و ام خالد الأحمسیة، و ام سعید الحنفیة، و صبانة الماشطة و ام خالد الجهنیة» دلائل الامامة، ص259 و اثبات الهداة، ج3، ص575.  [5]. «یا جابر!… و یجئ والله ثلاثمائةو بضعة عشر رجلا فیهم خمسون امراة، یجتمعون بمکة علی غیر میعاد، قَزَعا کقزع الخریف یتبع بعضهم بعضا، و هی الآیة التی قال الله: این ما تکونوا یأت بکم الله جمیعا ان الله علی کل شیئ قدیر» تفسیر عیاشی، ج1، ص65.  [6]. الاختصاص، ص255؛ الارشاد، ص359؛ غیبت طوسی، ص269؛ اعلام الوری، ص427؛ الخرائج، ج3، ص1156؛ عقد الدرر، ص49؛ اثبات الهداة، ج3، ص548 و بحار الانوار، ج51، ص56 و ج52، ص212.  [7]. بحار الانوار، ج52، ص 336، ح71. [8]. تفسیر عیاشی، ج1، ص65. [9]. «این جامع الکلمة علی التقوی» مفاتیح الجنان، دعای ندبه. [10]. «… و یحیی میت الکتاب و السنة» نهج البلاغه، خطبه 138.  [11]. «… یعلمون الناس القرآن کما انزل… » بحار الانوار، ج52، ص 362، ح139.  [12]. «… و اکمل به اخلاقهم » بحار الانوار، ج52، ص336، ح71. [13]. «یخرج المهدی (عج) فی امتی، یبعثه الله غیاثا للناس» کشف الغمه، ج2، ص470.  [14]. «یصلح الله تعالی به کل ما افسد قبله»  البرهان، متقی هندی، ص132.  [15]. «… یشیر بالتقی و یعمل بالهدی… » بحار الانوار، ج52، ص269، ح158.  [16]. «… یملأ قلوب العباد عبادة… » بحار الانوار، ج51، ص74، ح24.  [17]. «… به یخرج ذل الرق من اعناقکم» بحار الانوار، ج51، ص75، ح29. [18]. «أما والله! لیدخلن عدله جوف بیوتهم کما یدخل الحر و البرد» بحار الانوار، ج52، ص362، ح131. [19]. «اذا قام القائم من آل محمد یقول: ایها الناس! نحن الذین وعدکم الله فی کتابه : الذین ان مکناهم فی الارض اقاموا الصلاة…» بحار الانوار، ج52، ص373، ح166.  [20]. «و یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنکر» منتخب الأثر، ص581، ح4 [21]. «یجمع الله له من اقاصی البلاد علی عدة اهل بدر، کدّادون، مجدون فی طاعته» بحار الانوار، ج52، ص310 [22]. «… یملأ الله عزوجل به الارض نورا بعد ظلمتها و عدلا بعد جورها و علما بعد جهلها»  اکمال الدین، ص260.  [23]. «اذلة علی المومنین، اعزة علی الکافرین» نعمانی، غیبت، ص316، باب 21، ح12. [24]. «الحق معنا، فلن یوحشنا من قعد عنا» بحار الانوار، ج53، ص178، ح9. [25]. «… فینزل عیسی بن مریم فیصلی خلفه… » فرائد السمطین، ج2، ص312.  [26]. «… و اوصلکم رحما» نعمانی، غیبت، ص212، باب 13، ح1. [27]. «… رجال لا ینامون اللیل، لهم دوی فی صلاتهم کدوی النحل یبیتون قیاما علی اطرافهم… » بحار الانوار، ج52، ص308. [28]. « الحافظ لما استودع» بحار الانوار، ج52، ص 269، 158. [29]. «… و هم الذین و حدوا الله حق توحیده…» بشارة الاسلام، ص259. [30]. «کانی بالقائم یوم عاشوراء یوم السبت قائما بین الرکن و المقام ینادی البیعة لله، فیملأها عدلا کما ملئت ظلما و جورا» طوسی، غیبت، ص453، ح459.  [31]. «… فاذا اجتمعت له هذه العدة من اهل الاخلاص اظهر الله امره…» کمال الدین، ج2، ص377.  [32]. «… ولایأخذه فی الله لومة لائم» بحار الانوار، ج52، ص354، ح114.  [33]. بحارالانوار، ج52، ص307، باب26، ح81. [34]. «یخرج فی آخرالزمان، یقیم اعوجاج الحق…» بحارالانوار، ج42، ص215، ح16. [35]. «یبایعون علی الاّ… یهتكوا حریماً محرماً و لایسبّوا مسلماً و لایهجموا منزلاً و لایضربوا احداً الاّ بالحق…» منتخب الأثر، ص183، باب3، ح5. [36]. «… انا معكم علی ان … لاتأكلوا مال الیتیم…» منتخب الأثر، ص154. [37]. «… انا معكم علی ان … لاتشهدوا بغیر ماتعلمون…» منتخب الأثر، ص154. [38]. «… انا معكم علی ان … لاتشتمون…» منتخب الأثر، ص154. [39]. «المهدیّ كانّما یُلْعِق المساكین الزُّبْد» منتخب الأثر، ص36، عقد الدرر، ص36. [40]. «علامة المهدی: ان یكون شدیداً علی العمّال، جواداً بالمال، رحیماً بالمساكین» مصنف ابن ابی شیبة، ج15، ص199، ح19498. [41]. «… و بالقائم منكم أعمر أرض بتسبیحی و تهلیلی و تقدیسی و تكبیری و تمجیدی…» بحارالانوار، ج18، ص341، ح49، امالی صدوق، ص504، مجلس92، ح4. [42]. ستكون فِتَن؛ صبح الرجل فیها مؤمناً و یمسی كافراً، الاّ من احیاه الله بالعلم» المعجم الكبیر، طبرانی، ج8، ص278، ح7910. [43]. «… لو لم یبق من الدنیا الا یوم واحد لطول الله ذلك الیوم حتی یملك رجل من اهل بیتی تجری الملاحم علی یدیه، و یظهر الاسلام، لایخلف وعده…» بحارالانوار، ج51، ص83، ح28، عقدالدرر، ص62. [44]. «لایكون الأمر الذی تنتظرونه حتی یبرأ بعضكم من بعض و یتفل بعضكم فی وجوه بعض، و یشهد بعضكم علی بعض بالكفر و یلعن بعضكم بعضاً.فقلت له: ما فی ذلك الزمان من خیر؟ فقال الحسین علیه السلام: الخیر كلّه فی ذلك الزمان، یقوم قائمنا و یدفع ذلك كله» غیبت، نعمانی، ص206.

      ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

 

[ یکشنبه سوم مرداد 1389 ] [ 17:1 ] [ حمزه صفا ] [ ]
 

شرحى پیرامون دعاى امام عصر (عج)

پوستر امام زمان علیه السلام

از ناحیه مقدّسه امام عصر، حضرت مهدى (عج) دعاهاى مختلفى نقل شده كه یكى از دعاهاى معروف آن، دعایى است كه با فراز: «اللّهم ارزقنا توفیق الطّاعة» آغاز مى‏گردد، این دعا از محتوایى بسیار عمیق و عالى برخوردار است كه گویى درس‏هاى فرهنگى و اخلاقى بسیار مفیدى است كه آن بزرگوار در لباس دعا، به پیروانش و به همه حق پرستان آموخته است، درس‏هاى سازنده و آموزنده در بیست و شش فراز، كه در حقیقت 26 درس مهم براى انسان‏هایى است كه در میان خصال اخلاقى، هر فرازى از آنها مناسب حال آنها با صفات مخصوص به خود است.

این دعا را كه در مفاتیح الجنان محدّث قمى(ره) ذكر شده، علما و محدثین بزرگ و مورد اعتمادى از پیشینیان نقل نموده‏اند از جمله آنها: 1ـ محدّث و عالم برجسته قرن نهم هجرى قمرى شیخ تقى الدین كفعمى صاحب كتاب المصباح، و كتاب بلدالامین است.4 2ـ و نیز عالم و محدث بزرگ سید بن طاووس (م664 هـ.ق) این دعا را در كتاب مهج الدعوات نقل نموده است، و هر دو نفر از این دو محقق بزرگ، این دعا را نسبت به امام عصر حضرت مهدى(عج) داده، و از ناحیه مقدسه آن بزرگوار نقل نموده‏اند، و سپس علماى متأخّر مانند علّامه مجلسى در زادالمعاد، و محدّث قمى در مفاتیح، و محقق كاشانى در مصابیح الجنان، این دعا را از دو عالم نامبرده نقل نموده‏اند.

 

دو نكته پیرامون رزق و توفیق

جالب این كه در آغاز این دعا، سخن از «رزق و روزى و توفیق» به میان آمده این گونه كه مى‏گوییم: «اللّهم ارزقنا توفیق الطّاعة»؛ خدایا! توفیق اطاعت را رزق و روزى ما گردان.» كه بیان گر آن است كه خصال نیك، و ارزش‏ها از روزى‏هاى معنوى است كه همچون رزق و روزى مادى، همواره مورد نیاز است، همان گونه كه اگر رزق مادى به انسان نرسد، او قحطى زده شده و در پرتگاه نابودى قرار مى‏گیرد، نرسیدن به رزق معنوى نیز باعث سقوط و هلاكت است، و همان گونه كه رزق و روزى مادى، هر روزه و در همه اوقات باید به انسان برسد تا او ادامه حیات بدهد، رزق و روزى معنوى نیز باید همیشگى باشد تا موجب ادامه حیات معنوى گردد.

به عبارت روشن‏تر، رزق و روزى به معنى عطا و بخشش مستمر و بهره‏اى از خیر و بركت الهى به طور مداوم است كه هم شامل غذاى جسم و خوراك روزانه و هرگونه روزى مادى مانند لباس و خانه و مركب و باغ و...مى‏شود، شامل روزى‏هاى معنوى مانند ارزش‏ها و صفات نیك نیز مى‏شود.

و معنى وسیعى دارد، بلكه رزق و روزى اصلى همین روزى معنوى است، و در دعاها تعبیر به رزق در مورد روزى‏هاى معنوى بسیار به كار رفته است، و در قرآن نیز، رزق به معنى عام و جامع است، و شامل امور مادى و معنوى خواهد شد، مثلاً در قرآن مى‏خوانیم: «فالّذین آمنوا و عملوا الصّالحات لهم مغفرةٌ و رزقٌ كریمٌ؛5 آنها كه ایمان آوردند و عمل صالح انجام دادند، آمرزش و روزى ارزشمندى براى آنها است.» با توجه به این كه واژه كریم به معنى هر موجود شریف و پر ارزش است، بنابراین رزق كریم، شامل هر روزى ارزشمند از مادى و معنوى مى‏شود، و داراى مفهوم و معنى گسترده‏اى است كه فراگیرنده هرگونه نعمت‏هاى عالى از مادى و معنوى است، چنان كه راغب لغت شناس معروف قرآن، رزق كریم را، شامل عموم روزى‏هاى شایسته از مادى و معنوى گرفته است.6

و در میان ده‏ها بلكه صدها دعا كه از پیامبر (صلی الله علیه و آله) و امامان معصوم (علیه‌السلام) نقل شده، واژه رزق در مورد امور معنوى به كار رفته است، به عنوان نمونه نظر شما را به چند مورد جلب مى‏كنیم:

در فرازى از یكى از دعاهاى امام سجاد(علیه‌السلام) آمده: «اللّهمّ ارزقنى صلة قرابتى...؛7 خدایا رابطه نیك با خویشاوندانم، و حج قبول شده، و عمل نیك مورد پسندت را به من روزى گردان.» و در دعاى دیگر آن حضرت آمده: «خدایا! قلب خاشع و خاضع و هراسانى از خوف خدا، و بدن صابر، و زبان ذاكر و حمد كننده، و یقین راستین، و روزى گسترده و علم مفید به من روزى گردان.»8

از ناحیه مقدّسه امام عصر، حضرت مهدى (عج) دعاهاى مختلفى نقل شده كه یكى از دعاهاى معروف آن، دعایى است كه با فراز: «اللّهم ارزقنا توفیق الطّاعة» آغاز مى‏گردد، این دعا از محتوایى بسیار عمیق و عالى برخوردار است كه گویى درس‏هاى فرهنگى و اخلاقى بسیار مفیدى است كه آن بزرگوار در لباس دعا، به پیروانش و به همه حق پرستان آموخته است

و در فراز دیگر آمده: «اللّهم ارزقنى قلباً تقیّاً نقیّاً؛9 خدایا! دل پاك و پاكیزه به من روزى كن.»

روایت شده روزى یكى از اصحاب بسیار نیك پیامبر(صلی الله علیه و آله) به نام حارثة بن سراقه به پیامبر(صلی الله علیه و آله) عرض كرد: از خدا بخواه مقام شهادت را نصیبم گرداند، پیامبر(صلی الله علیه و آله) چنین دعا كرد: «اللّهم ارزق حارثة الشّهادة؛ خداوندا! مقام شهادت را به حارثه روزى گردان.» طولى نكشید كه جنگ احد رخ داد، او در این نبرد به شهادت رسید.10

امام زمان

نتیجه این كه رزق و روزى معنى گسترده‏اى دارد و شامل مواهب معنوى نیز مى‏شود، بنابراین اگر ما خدا را با عنوان یا رزّاق، و یا رازق خواندیم، روزى‏هاى معنوى را نیز در نظر بگیریم، بلكه بیشتر به این نوع روزى‏ها توجه كنیم. چرا كه غذاى روح، بسیار مهم‏تر از غذاى جسم است. و از امیرمؤمنان على (علیه‌السلام) روایت شده فرمود: «در شگفتم از كسانى كه در مورد غذاى جسم اهتمام مى‏ورزند و از آن پرهیز مى‏كنند كه زیانبخش نباشد ولى در مورد كیفر غذاى زیانبخش روح یعنى گناهان، كه آتش دورخ است، بى توجه و غافل هستند.»11 این تعبیرات بیانگر روزى‏هاى معنوى است كه ما باید به آن توجه عمیق داشته باشیم.

و در مورد توفیق ـ كه در آغاز دعاى مذكور آمده ـ نیز باید توجه داشت كه عامل اصلى، و كلید گشاینده همه ارزش‏ها و ترك گناهان است، توضیح این كه واژه توفیق از ماده وفاق و توافق است و منظور از آن این است كه كارهاى انسان، موافق فرمان خدا و بر وفق مراد، و هماهنگ با اهداف و مقصود، سهل و آسان گردد، و اسباب كار، فراهم شود و به اصطلاح مقتضى موجود، و هرگونه مانع، مفقود باشد تا انسان با اشتیاق و با كمال راحتى و روانى، به انجام كار همّت نماید.

به عبارت روشن‏تر توفیق، یارى و عنایت خاص الهى است كه به بندگان شایسته‏اش مى‏دهد، در مقابل خذلان، كه به معنى آن است كه خدا او را به خودش واگذارد. خداوند در قرآن مى‏فرماید: «ان ینصركم اللّه فلا غالب لكم و ان یخذلكم فمن ذاالّذى ینصركم من بعده...؛12 اگر خداوند شما را یارى كند، هیچ كس بر شما پیروز نخواهد شد، و اگر دست از یارى شما بردارد، كیست كه بعد از او شما را یارى كند؟ و مؤمنان باید تنها بر خدا توكّل كنند.»

البته باید توجه داشت كه یارى و عنایت الهى به بنده‏اش، بستگى به آمادگى و لیاقت بنده دارد، او باید با شناسایى عوامل و زمینه سازى در این راستا به استقبال توفیق الهى برود، و گرنه در وادى خذلان الهى سقوط مى‏كند، چنان كه گفته‏اند:

 

باران كه در لطافت طبعش خلاف نیست             در باغ لاله روید و در شور زار خس

در بــاغ لاله رویـــد و در شــورزار خـــس             در باغ لاله روید و در شور زار خس

 

با توجه به این كه امیرمؤمنان على(علیه‌السلام) در گفتار گوناگونى فرمود: «توفیق عنایت الهى است، توفیق نخستین نعمت است، توفیق سرلوحه سعادت و رستگارى، و سر سلسله اصلاح و برترین عمل است، و هیچ رهبر و راهنمایى برتر از توفیق نیست و هیچ نعمتى ارجمندتر از نعمت توفیق نیست.»13

امام صادق(علیه‌السلام) در معنى توفیق فرمود: «هرگاه بنده‏اى فرمان خداوند را بجا آورد، كار او موافق و هماهنگ با فرمان خدا است، و چنین بنده‏اى به عنوان بنده موفّق نامیده مى‏شود، و هرگاه بنده‏اى اراده گناه كند، ولى یارى خداوند بین او و گناه جدایى بیندازد، و در نتیجه او از گناه پرهیز كند، چنین بنده‏اى به توفیق الهى نایل شده است و اگر خداوند بین او و گناه مانع نشود، نشانه آن است كه او را به خودش واگذارده و در نتیجه او را از توفیق محروم ساخته است.»14

امیر مؤمنان على(علیه‌السلام) در سرآغاز فرازى از خطبه‏اش مى‏فرماید: «نحمده على ما وفّق له من الطّاعة، وزاد عنه عن المعصیة؛ خداى را سپاس گوییم كه ما را توفیق اطاعتش و ترك گناهانش بخشیده است.»

بنابراین توفیق، با ارزشت‏ترین موهبت الهى است، و به اصطلاح رفیقى است كه به هر كس ندهندش، چنان كه پر زیباى طاووس را به كركس نخواهند داد، نتیجه این كه اگر بخواهیم به سعادت همه جانبه برسیم و براى انجام وظیفه آماده

امام زمان

 شویم، و خشنودى و یارى الهى را كسب كنیم باید به ایجاد عوامل توفیق همّت كنیم، عواملى مانند: سلامتى روح و جسم، وراثت نیك، محیط سالم، غذاى پاك، همنشین شایسته، اعتماد به نفس، توكل به خدا، اراده نیرومند، ریاضت و زحمت، صبر و حوصله، برقرار نمودن رابطه تنگاتنگ با خدا و به طور كلى دین مدارى، و نیز باید از عوامل ضد توفیق پرهیز كنیم. كه همان عوامل ضد عوامل مثبت است، كه همچون آفتى ویرانگر موجب نابودى توفیقات خواهد شد.

مسأله توفیق به قدرى مهم است كه در بسیارى از گفتار و دعاهاى پیامبر(صلی الله علیه و آله) و امامان معصوم(علیه‌السلام) آمده، بلكه در بسیارى از آنها در سرلوحه نیایش آنها قرار گرفته است. به عنوان نمونه نظر شما را به چند فراز جلب مى‏كنیم:

1ـ امیر مؤمنان على(علیه‌السلام) در سرآغاز فرازى از خطبه‏اش مى‏فرماید: «نحمده على ما وفّق له من الطّاعة، وزاد عنه عن المعصیة؛15 خداى را سپاس گوییم كه ما را توفیق اطاعتش و ترك گناهانش بخشیده است.»

2ـ امام سجاد(علیه‌السلام) در فرازى از دعایش به خدا عرض مى‏كند: «و وفّقنى للّتى هى ازكى؛16 خدایا مرا به آنچه كه پاك‏ترین است موفق كن.» و در فراز دیگر عرض مى‏كند: «خدایا! در ماه رمضان مرا براى درك شب قدر توفیق بده، به گونه‏اى كه در صف محبوب‏ترین و پسندیده‏ترین بندگان درگاهت قرار گیرم.»17

3ـ و در قسمت آخر عهدنامه مالك اشتر، حضرت على(علیه‌السلام) آن را با این فراز به پایان مى‏رساند: «و از خدا مى‏خواهم كه با رحمت گسترده و نیروى بى كران كه در برآوردن هر حاجتى دارد، مرا و تو را در هرچه رضاى او است توفیق دهد.»18

و در نامه به قثم بن عباس مى‏نویسد: «وفّقنا الله و ایّاكم لمحابّة؛19 خداوند ما و شما را بر آنچه دوست دارد موفّق كند.»

نتیجه این كه توفیق از امور بسیار پراهمیتى است كه همواره مورد نظر پیامبران و امامان و اولیاء خدا بوده، و مانیز براى تحصیل امتیازات عالى انسانى، باید با مركب توفیق به پیش رویم، و از به دست آوردن آن در همه ابعاد، با ایجاد زمینه هایش غافل نمانیم، كه سنگ زیرین كاخ ترقى و تعالى است، چنان كه امام على (علیه‌السلام) فرمود: «لاینفع اجتهادٌ بغیر توفیقٍ؛ هیچ كوششى بدون توفیق به ثمر نمى‏رسد.»20 و نیز فرمود: «مشتاقانه به استقبال توفیق روانه شوید كه توفیق اُسّ وثیق (اساس مطمئن) است.»21

 

تنظیم: گروه دین و اندیشه تبیان حمزه صفا (مسول واحد انتظار)


1. نامه اخلاقى عرفانى امام خمینى (كه به نوه‏اش آقاى سید على خمینى اهدا شده) مجموعه آثار، شماره یك، نشر كنگره اندیشه‏هاى اخلاقى ـ عرفانى امام خمینى، ص 168.

2. محدث نورى، مستدرك الوسائل، ج 5، ص 167؛ بحار، ج 93، ص 300.

3. شیخ تقى الدین كفعمى، مصباح كفعمى، ص 305 ؛ سید بن طاووس مهج الدّعوات، ص 294.

4. محدث قمى، الكنى و الالقاب، ج 3، ص 116؛ فوائد الرضویه، ص 7 و 8.

5. سوره حج، آیه 50.

6. مفردات راغب، ج 14، ص 135، و ج 18، ص 16.

7. بحارالانوار، ج 98، ص 247.

8. همان، ج 95، ص 258.

9. همان، ج 97، ص 89، براى اطلاع بیشتر به این موارد به المعجم المفهرس بحار الانوار، ج 12، ص 8436 تا 8438 مراجعه گردد.

10. شرح نهج البلاغه، ابن ابى الحدید، ج 3، ص 507.

11. بحارالانوار، ج 78، ص 41.

12. سوره آل عمران، ص 160.

13. غررالحكم، میزان الحكمة، ج 10، ص 590 و 591.

14. توحید صدوق، ص 242.

15. نهج البلاغه بنیاد، خطبه 185، صبحى صالح، خطبه 194.

16. صحیفه سجادیه، دعاى 20.

17. بحارالانوار، ج 98، ص 102.

18. نهج البلاغه، نامه 53.

19. همان، نامه 67.

20. غررالحكم.

21. همان.


 
[ شنبه دوم مرداد 1389 ] [ 21:10 ] [ حمزه صفا ] [ ]

شعر در مورد آقا امام زمان(عج)

چشمت اگر مجال دهد

تا كی ورق ورق كنم این سر رسید را

چون كودكی رسیدن سال جدید را

با دست زیر چانه تو را آه می كشم

چون غنچه ای كه آخر اسفند، عید را

برخیز و خاك را بنشان بر عزای باد

كافی ست هرچقدر كه رقصانده بید را

با شعر مثل زورقی آشفته كرده ام

آرام روزهای كران ناپدید را

بی شعر شاهی ام كه پس از سال ها نبرد

در پیشگاه قلعه نیابد كلید را

چشمت اگر مجال دهد ترجمان شوم

با لهجه صریح تغزل شهید را

 ...........................حمزه صفا................................................................................

[ شنبه دوم مرداد 1389 ] [ 21:8 ] [ حمزه صفا ] [ ]

نقش انتظار در زندگی منتظر

حمزه صفا مسول واحد انتظار هیت و کانون خادم الرضا(ع)

چشم به راهان سپیده با آن "خورشید پنهان" انس و الفت دارند و او را هر چند غایب است، "حاضرترین حاضران" می‌بینند و "حضور غایبانه" او را روشنایی راه خویش می‌سازند.

اینگونه است كه منتظران، از وجود آن "آفتاب پشت ابر" بهره می‌برند و چنین جرعه نوش باده شوقند و سرمست از صهبای عشق!

امید به آمدنش، انگیزه آفرین تلاش و حركت است و بر دیدگان مشتاق دلدادگان او، "سرمه انتظار!"

اینان، پایبندی به رضای مولا را، كه در سایه تقوا و پرواست، تمرینی برای اطاعت عصر حضور قرار می‌دهند و آنگونه كه امام صادق(علیه‌السلام) فرمود منتظران ظهور در عصر غیبت‌اند و گوش به فرمان او در هنگام حضور: "طوبی لشیعة قائمنا، المنتظرین لظهوره فی غیبته و المطیعین له فی ظهوره..." (منتخب الاثر، ص ۵۱۴)

بذر انتظار، زندگی منتظران را بارور می‌سازد و به زندگی‌ها شور و امید می‌بخشد، تا در ساختن فردایی روشن و سعادت بخش، سهیم و شریك باشند. تلاش و تحرك، ثمره بذر مقدس انتظار است. آنان كه دیده امیدوار خود را به روزی دوخته‌اند كه با آمدن مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) سایه عدالت جهانی همه جا و همه كس را فراگیرد، اگر از پیشگامان این عدالت خواهی و عدل گستری نباشند، به آن امید و این امیدواری باید به دیده تردید نگریست.

باید پرسید، در خودمان و جامعه‌مان و محیط زندگی‌مان، چه تمهیدات و زمینه‌هایی را برای تحقق این آرمان گوهرین فراهم ساخته‌ایم؟

آن امام موعود برای عدل گستری جهانی، نیرو و یاور می‌خواهد، افسر و سرباز می‌طلبد، پذیرش و اطاعت و فداكاری و جانبازی لازم است. آنانی منتظران واقعی‌اند كه مشتاقند هستی خود را فدای اهداف الهی مهدی"عجل الله تعالی فرجه الشریف" كنند.

امروز، نیروهای خالص، مطیع، پا به ركاب و جان بر كف كجایند و در چه شرایطی به سر می‌برند؟ انتظار بدون خودسازی و تعهد و تقوا و شهادت طلبی امت منتظر بی معناست. دین باوران آماده جهاد، شایسته این وصف‌اند و منتظر تحقق وعده الهی!

اگر مهدی زهـرا (عج) باز گردد                                جــهــان آیـیـنـه اعـجــاز گردد

سرم را پیش پایش می‌گذارم                                كه با خاك رهش دمساز گردد

 

این كه فرموده‌اند، فرج شما در "انتظار فرج" است، اشاره به این تحول كیفی در رفتار و آمادگی و تلاشگری منتظران هم دارد و چنین است نقش انتظار، در زندگی منتظران!

 

نوشته حمزه صفا بر گرفته از حجت الاسلام محدثی

هدهدی، گروه دین و اندیشه تبیان

 ...............................................پایان.............................................................................

[ شنبه دوم مرداد 1389 ] [ 21:3 ] [ حمزه صفا ] [ ]
 

حمزه صفا مسول واحد انتظار  

 

(حضور مهدی)

 

با کدام آبرویی روز با شیم

عصر ها منتظر صبح بهارش باشیم

سالها منتظر سیصدو اندی مرد است

آنقدر مرد نبودیم که یارش باشیم

 

 /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

 

 (شعر در مورد روز جوان)

توشه زاده ای و علی اکبری

علی اکبری یا پیغمبری

در خانه ات ازدحام گداست

ولی خم به ابرو نمی آوری

تو آنی که در بین گهواره ات

به نازی دل عمه را می بری

برای اذان گفتن کربلا

تواز هرکس دیگری بهتری

تو چشمان تو اختران حسین

قد و قامتت سایبان حسین

 

 ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

 

آقاترین سکوت مرا غرق نور کن

ماراقرین منت لطف حضور کن

وقتی گناه کج دلم سبز می شود

آقا شما شفاعت این ناصبور کن

می ترسم از شبی که به دجال رو کنیم

آقا تورا قسم به شهیدان ظهور کن

 

 /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

 

(سلام)

ای حضورت حریم مهر !ای ظهورت نسیم مهر !مهربان امیر مهر!بر تو تا بی کران سلام!

 


[ شنبه دوم مرداد 1389 ] [ 20:47 ] [ حمزه صفا ] [ ]
درباره وبلاگ

این وبلاگ تمام مطالب آن دینی و مذهبی و بیشتر در موضوع مهدویت بررسی می کند از بازدیدکنندگان محترم تقاضا دارم در رابطه موضوعات گفته شده ارسال نمایید
با تشکر حمزه صفا
مسول واحد انتظار هیات و کانون خادم الرضا(ع)